1 қазаннан бастап жұмысынан айырылған қазақстандықтар әлеуметтік төлемді үш айдан аспайтын мерзімде алады. Мерзім сақтандыру өтіліне байланысты болады, ал жәрдемақының ең жоғары мөлшері 7 ең төменгі жалақыдан (ЕТЖ) есептелген сомамен шектеледі. Жаңа ережелер 1 қазаннан бастап төлем алу құқығы пайда болатын азаматтарға қолданылады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Өзгерістер жұмыстан айырылу жағдайына міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесінен төленетін төлемдерге қатысты. Министрлікте атап өткендей, мұндай төлем адам жаңа жұмыс орнын іздеп жүрген кездегі уақытша қолдау шарасы болып табылады.
Төлем мерзімі өтілге қарай айқындалады
Енді төлемдердің ұзақтығы әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу мерзіміне қарай анықталады. Егер адамның өтілі 6 айдан 12 айға дейін болса, төлем 1 айға тағайындалады. Өтілі 12 айдан 24 айға дейін болғанда, ақша 2 ай бойы түсіп отырады. Ең жоғары мерзім — 3 ай — жүйеге кемінде 24 ай қатысқандар үшін қарастырылған.
Жәрдемақының жоғарғы шегі қалай есептеледі
Минтруданың деректері бойынша, соманың жоғарғы шегі де өзгереді. 1 қазаннан бастап ең жоғары әлеуметтік төлем 7 ең төменгі жалақының 45%-ы деңгейінде белгіленеді. Есептеу үшін төлем алу құқығы туындаған күнге қолданыстағы ЕТЖ мөлшері пайдаланылады.
Бұл ретте барлық алушылар үшін бірдей сома болмайды. Жәрдемақы мөлшері адамның соңғы 24 айдағы әлеуметтік аударымдар төленген орташа айлық табысы, сондай-ақ оның міндетті әлеуметтік сақтандыру жүйесіне қатысу ұзақтығы ескеріле отырып есептеледі.
Минтруда еске салғандай, қызметкерлер үшін әлеуметтік аударымдарды жұмыс берушілер аударады. Олардың мөлшері 5%-ды құрайды, әрі бұл ақша қызметкердің жалақысынан ұсталмайды.
Төлем алу үшін не істеу керек
Төлемге үміткер болу үшін жұмыстан шыққаннан кейін алдымен жұмыс іздеуші ретінде тіркелу қажет. Өтінішті мансап орталығында, eGov.kz арқылы немесе Enbek.kz Электрондық еңбек биржасы арқылы беруге болады.
Одан кейін мансап орталығының мамандары кәсіп, тәжірибе, біліктілік, денсаулық жағдайы, жұмыс кестесі және жұмыс орнына жету мүмкіндігін ескере отырып, лайықты бос орындарды іздейді. Егер лайықты нұсқа табылмаса, азамат жұмыссыз ретінде тіркеледі. Құқығы болған жағдайда жәрдемақы тіркелген күннен бастап автоматты түрде тағайындалуы мүмкін.
Жұмыспен қамтуды қолдаудың басқа шаралары
Сонымен қатар мемлекет жұмыссыздарға жұмыспен қамтуға оралудың басқа да нұсқаларын ұсынады. Олардың қатарында кәсіптік оқыту және қайта оқыту, қоғамдық жұмыстар, жастар практикасы, субсидияланатын жұмыс орындары, кәсіпкерлікті қолдау шаралары және жұмыс күші тапшы өңірлерге ерікті түрде қоныс аудару бар.
Бұл ретте төлем алушы жұмыс іздеуді жалғастыруы тиіс. Мансап орталығы ұсынған үш лайықты бос орыннан дәлелді себепсіз бас тарту жұмыссыз мәртебесін және төлемді тоқтатуға әкеп соғады.
Егер жәрдемақы алу кезінде адам жұмыс таба алмаса, мансап орталығы тарапынан қолдау жалғасады.
Бюджет шығыстары туралы түсініктеме
Министрлікте төлем мерзімінің қысқаруы республикалық бюджет шығыстарының азаюын білдірмейтінін бөлек атап өтті.
«Әлеуметтік төлем мерзімінің өзгеруі республикалық бюджет шығыстарының қысқаруымен байланысты емес. Төлем Мемлекеттік әлеуметтік сақтандыру қорының қаражаты есебінен жүзеге асырылады және мерзімі шектеулі сақтандыру механизмі болып табылады. Пилоттық жобаның негізгі мақсаты – жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларын күшейту және азаматтардың тұрақты еңбек қызметіне тезірек оралуына жағдай жасау», – деді Минтрудада.
Яғни төлем аяқталғаннан кейін адам жұмыспен қамтуға жәрдемдесу шараларына қолжетімділігін жоғалтпайды: мансап орталықтары бос орындар мен жұмысқа орналасудың басқа да құралдарын ұсынуды жалғастырады.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстан жақын жылдары жастар жұмыссыздығының айтарлықтай өсуіне тап болуы мүмкін екенін жазған болатын.