Аустралияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясының есебіне сәйкес, әйелдер бала туғаннан кейін «жалған қысқартулар», ауысымдардың азаюы және жұмыстағы дұшпандық ортаға тап болады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Комиссия есебі жүктілікке байланысты кемсітушіліктің осал топтарға — иммигрант әйелдерге, бірінші ұлт өкілдеріне, мүгедектігі бар адамдарға және ЛГБТҚ+ өкілдеріне — көбірек әсер ететінін көрсетеді. Есепті дайындау барысында комиссия ондаған ата-анамен, заңгерлермен және қоғамдық қорғаушылармен дөңгелек үстелдер өткізді.

«Balancing Act» есебіндегі бір жағдайды зерттеуде Луиза* есімді денсаулық сақтау саласындағы тәжірибелі HR менеджері жүкті екенін жұмыс берушіге айтқаннан кейін бір айдан соң қысқартылғаны баяндалады.

«Оның жұмыс берушісі Луизаны бала туғаннан кейін кім қолдайтынын сұраған, өйткені оның отбасы шетелде тұрады», — делінген есепте.

«Луиза күйеуінің ата-аналық демалысқа шығатынын және бала туғаннан кейін көп ұзамай жұмысқа оралғысы келетінін түсіндірді. Луиза сонымен қатар толық емес жұмыс күнімен жалғастыруды ұсынды, бірақ қысқарту жүзеге асырылды», — деп атап өтілген есепте.

Жыныстық кемсітушілік жөніндегі комиссар Анна Коди әйелдер мен отбасыларды қорғау үшін жыныстық кемсітушілік туралы заңға шұғыл реформа қажет деп мәлімдеді. Ол заңнама өзгеріп жатқан қоғамнан қалып қойғанын айтты. Кодидің сөзінше, әйелдер жұмыстан айырылудан қорқып, жүктілігі туралы жұмыс берушіге айтуды кейінге қалдырады.

«Көбінесе әйел жүкті екенін айтқан кезде... ол не өнімділікті басқаруға тап болады, не — егер тұрақсыз жұмыста болса, ал біз мигрант әйелдер мен нәсілшілдікке ұшыраған әйелдердің тұрақсыз және ауысымдық жұмыста болу ықтималдығы жоғары екенін білеміз — ауысымдар кенеттен таусылады», — деді Коди.

«Үшіншіден, қысқартулар орын алады — және олар «жалған қысқартулар». Олар жұмыс енді қажет емес немесе жойылғандықтан емес... олар сол әйелдің жүкті болғандықтан және кететіндіктен бұл жұмыста жұмыс істеуін қаламағандықтан болады», — деді ол.

2014 жылы AHRC жүргізген ұлттық шолу аналардың 49%-ы жүктілік, ата-аналық демалыс немесе жұмысқа оралу кезінде кемсітушілікке тап болғанын хабарлағанын анықтады.

Коди кемсітушілік әлі де кең таралғанын, бірақ жағдайдың жақсарғанын білу қиын екенін айтты. Комиссия федералды үкіметті тағы бір сауалнаманы қаржыландыруға шақыратынын мәлімдеді.

«Parenthood» ұйымының бас директоры Джорджи Дент қыркүйекте ұлттық баспасөз клубында тағы бір сауалнаманың маңызды екенін айтты.

«Оны қалпына келтіру керек», — деді ол сол кезде. «Біз санауды тоқтатқан нәрсені түзей алмаймыз».

Сонымен қатар, Оңтүстік Аустралия университетінің 2024 жылы 1048 ата-ана-жұмысшы арасында жүргізген сауалнамасы 89%-ы жүктілік кезінде кемсітушілікке тап болғанын, 85%-ы ата-аналық демалыста кемсітушілікті бастан кешкенін және 92%-ы жұмысқа оралғанда кемсітушілікке ұшырағанын хабарлағанын көрсетті.

Адам құқықтары жөніндегі комиссияға түскен шағымдардың саны 2023 жылы 52-ден 2025 жылы 71-ге дейін өсті. Кодидің айтуынша, Әділетті еңбек жөніндегі комиссияға түскен шағымдар көбірек, бірақ көптеген ата-ана кемсітушілік туралы хабарламайды.

«Егер жұмыстан айырылуды қысқарту ретінде көрсетсеңіз, жұмыс берушіде жұмыстың шынымен жойылғанын немесе жойылмағанын көрсететін барлық дәлелдер болады, бірақ шағым түсіруші — әйел — шағым беру жауапкершілігін, бұл ауыртпалықты көтереді», — деді Коди.

«Біз әйелдер бала туып жатқанда немесе жүкті болғанда, бұл өте осал кезең екенін білеміз. Содан кейін оған «Енді сіздің Әділетті еңбек жөніндегі комиссияға немесе Аустралияның Адам құқықтары жөніндегі комиссиясына шағым беру сіздің жауапкершілігіңіз» деп қосу кейде тым ауыр», — деді ол.

AHRC шағым түскеннен кейін татуластырушыны бөлу үшін бір жылға дейін уақыт алады, бұл істердің жиналып қалуына әкеледі.

Комиссияның осы аптада жарияланатын есебі кейбір ата-аналарға бала туғаннан кейін жұмыста азырақ жауапкершілік берілгенін анықтады. Басқаларына ауысымдар азайтылды немесе даму мүмкіндігі берілмеді.

Жаңа ата-аналар икемділік пен емшек емізу үшін қауіпсіз жағдайларды сұрауда қиындықтарға тап болды.

Тағы бір жағдайды зерттеуде Мишель AHRC-ке екі жас баласы мен терминалдық сатыдағы әкесіне күтім жасау үшін бірнеше қысқа ауысымның орнына ұзағырақ ауысымдарда жұмыс істеуді сұрағаннан кейін жұмысынан айырылғанын айтты.

«Оның жұмыс орны оның өтінішіне жауап ретінде оған енді ауысым ұсынбады және оны қызметінен босатты», — деп жазылған есепте.

Сонымен қатар, Эмили комиссияға таза, қолжетімді және қауіпсіз емшек емізу аймағына қарамастан, технологиялық стартапта жұмыс істеген кезде лактация үзілістерін алуға кедергі жасалғанын айтты.

«Одан үзіліссіз, ұзақ уақыт жұмыс істеу күтілді және ол лактация үзілістерін ала алмады. Қолжетімді кеңістік пен саясатқа қарамастан, оның жұмыс орнындағы мәдениет пен көзқарастар Эмилиге қолдау көрсетілмейтінін сезіндірді және ол баласын қалағанынан ертерек емшектен шығаруға мәжбүр болды».

*Есімді адам құқықтары жөніндегі комиссия өз есебінде өзгерткен.