Токиодағы жалдамалы пәтеріне алғаш кірген сәттен бастап Рюа оны елес мекендейді деп сенген. «Пәтерді қарауға барғанымда, сол жерде тұрған ер адам маған ашулана қарады», — дейді ол. «Риэлтор оны көре алмағандықтан, ол елес болуы керек деп түсіндім». Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Алайда Рюа пәтерден дереу кетпей, керісінше, сол жерге қоныстануды жөн көрген. «Мен біраз қыңыр адаммын, сондықтан ашуланған ер елеспен дос болуды шештім», — деп қосады ол. Рюа — жас әртіс, айдора, тегін жариялауды қаламайды. Төрт жыл өткен соң да ол сол пәтерде тұрып, күн сайын паранормальді құбылыстарды бастан кешіретінін айтады. Ол шексіз қадам дыбыстарын және елестің сөйлегенін еститінін жеткізеді.
Жапонияда Хэллоуин жыл сайын кеңінен атап өтілсе де, көптеген жапондықтар елестерге жыл бойы байыпты қарайды. Елде «юурэй» деген сөз бар, ол «қаңғып жүрген, мазасыз рух» дегенді білдіреді. Бұл — зорлық-зомбылық немесе қайғылы жағдайда қайтыс болған адамдардың елестері: өлтірілгендер, өз-өзіне қол жұмсағандар немесе жалғыздықтан қайтыс болғандар. Егер олар үйде қайтыс болса, онда олардың юурэйі кетпейді деп сенеді.
Ырымшыл емес немесе қорқынышты нәрселерден қашпайтын үй іздеушілер үшін бұл үлкен жеңілдіктерді білдіреді. «Дзико буккен» деп аталатын тұрғын үйлердің бүкіл санаты бар, ол «стигмаланған» немесе «оқиға болған» мүлік дегенді білдіреді. 2021 жылы үкімет шығарған нұсқаулыққа сәйкес, жапондық риэлторлар өз-өзіне қол жұмсау, кісі өлтіру, өрттен қаза табу және мәйіт ұзақ уақыт табылмаған кез келген өлім туралы хабарлауға міндетті. Жалдамалы тұрғын үйлер үшін бұл ақпарат үш жыл бойы жариялануы керек, ал сатылатын кез келген мүлік үшін ол шексіз уақытқа ашылуы тиіс.
Салыстырмалы түрде, Ұлыбританияда адамның мүлікте қайтыс болғанын жариялауға заңды талап жоқ. АҚШ-та бұл әр штатта әртүрлі. Мысалы, Калифорнияда соңғы үш жылда адам қайтыс болған-болмағанын хабарлау керек, ал Аризона мен Орегонда міндеттелмейді.
Рюаға пәтерінде бір ер адам өз-өзіне қол жұмсағанын айтқан. Бұл оған сәнді Сетагая ауданындағы 25 шаршы метрлік шағын пәтерінің жалдау ақысына шамамен 30% жеңілдік әкелген. Ол айына 45 000 иен (285 доллар; 213 фунт) төлейтінін, ал оның орнына 62 000 иен төлеуі керек болғанын айтады.
Кісі өлтіру немесе өз-өзіне қол жұмсау болған үйді әлемнің кез келген жерінде сату немесе жалға беру қиынырақ болар еді, бірақ Токиодағы риэлтор Эрик Оскамптың айтуынша, жапондықтар әсіресе ырымшыл және стигмаланған мүліктерден бас тартады. «Тіпті зираттың жанындағы пәтерді жалға беру қиын, әсіресе ас үйден қабірлерді көруге болатын болса», — деп түсіндіреді Оскамп. «Ең жаманы — пәтерде өз-өзіне қол жұмсау болса. Тіпті біреу шатырдан секіріп кетсе де, көптеген жалдаушылар көшіп кетеді. Басқа мәселелер — ауыр қылмыс немесе жалғыз өлім». Соңғы мәселе, яғни адамның жалғыз өлуі, мысалы, Ұлыбританияда немесе АҚШ-та мүліктің бағасына әдетте әсер етпейді.
Бірақ Жапонияның оңтүстік-батысындағы Кагосима ауылында бұл Дайан Тинчерге үлкен үш бөлмелі үйді бастапқы бағасының жартысына жуық бағаға сатып алуға мүмкіндік берген. 79 жастағы америкалық 40 жылға жуық Жапонияда тұрып, гид болып жұмыс істейді. Ол риэлтордың оған шынын айтқанын — қарт әйел жалғыз қайтыс болғандықтан, мүлік стигмаланғандықтан үлкен жеңілдік жасалғанын айтады. Тинчер үйді 20 миллион иенге сатып алған, ал ұқсас үйлер әдетте 45 миллион иенге дейін сатылады. «Мен елестерге сенбеймін. Бірақ жапондықтардың өте ырымшыл екенін білемін», — дейді ол. «Егер елес болса, мен оған күн сайын алғыс айтамын... осындай керемет және қолжетімді үйде тұрғаныма».
Үйді зерттей келе, Тинчер оны «Ошималенд» деп аталатын, дзико буккен мүліктерін тізімдейтін және болған оқиғалардың мәліметтерін беретін веб-сайттан тапқан. Ол 2005 жылы Токионы қамтып іске қосылған, кейін Жапония бойынша, ал 2011 жылы халықаралық деңгейде кеңейген. Ол краудсорсингтік, яғни қоғам мүшелері үйлер мен олардың мәліметтерін қосады.
«Ошималенд» негізін қалаушы Теру Ошиманың айтуынша, бұрын мұндай мүліктер Жапонияда «онша тартымды нұсқа емес» еді. Алайда соңғы жылдары елде үй бағасының өсуі және жалпы өмір сүру құнының айтарлықтай өсуі жағдайында 2025 жылғы сауалнама жапондықтардың жартысынан астамы егер арзан болса, дзико буккенді жалға алуға дайын екенін көрсеткен.
Сетагаяда Рюа елес көршісімен бірге тұрғанына риза. «Мен елестер бұрын тірі адамдар болған деп сенемін, сондықтан олар құрметке лайық», — дейді ол.