ИИ саласындағы сарапшы, AI Research Lab білім беру орталығының жетекшісі Жанибек Серкулов бұрынғы вице-министр Дмитрий Мунмен және BeInTech Kazakhstan Ltd. компаниясымен бірге құрған AI Research Labs Ltd. жаңа компаниясының қызметі туралы әңгімеледі. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Курсивке» берген сұхбатында ол компания студенттерді, оқытушыларды және бизнес қызметкерлерін ИИ-ді практикалық қолдануға қалай оқытатынын, неліктен тіркелу үшін МФЦА таңдалғанын және $100 жарғылық капиталдың нені білдіретінін түсіндірді.
Жаңа компания нақты немен айналысады?
— Біз жасанды интеллектіні зерттеу мен оны практикалық қолдану арасындағы алшақтықты қысқарту үшін компания құрып отырмыз. Университеттерде студенттерге ИИ-ді нақты міндеттерді шешуге пайдалануды үйрететін оқытушылар әзірге жеткіліксіз. Менің оқыту, жоғары оқу орындарымен жұмыс істеу және университет ашу тәжірибем бар, сондықтан оқытуды индустрия қажеттіліктерімен байланыстыру қаншалықты маңызды екенін түсінемін.
Біздің мақсатымыз — Қазақстанның цифрлық экономикасы үшін кадрлар даярлау. Негізгі жұмыс бағыттары — жоғары оқу орындары жанында зертханалар құру, студенттерді оқыту және оқытушылардың біліктілігін арттыру. Біз түлектердің дайын ИИ-құралдарын пайдалана білуін, олардың нәтижелерін бағалауын, шектеулерін түсінуін және оларды жауапкершілікпен қолдануын қалаймыз. Оқытудың негізінде практикалық міндеттер, ғылыми негізділік, этикалық және қауіпсіздік жатады.
Қазақстан үшін бұл — ИИ саласында өз құзыреттерін қалыптастыру мүмкіндігі. Технологияларға қол жеткізу өздігінен экономикалық тиімділік бермейді, оларды компанияларға, білім беруге және басқа салаларға енгізе алатын мамандар қажет. Мұндай кадрларды даярлау бизнеске өнімділікті арттыруға, ал университеттерге білім беру бағдарламаларын еңбек нарығының сұранысына жақындатуға көмектесе алады. Оқытушыларды оқыту ерекше маңызға ие: алған білімдерін олар келесі студенттер легіне жеткізіп, бағдарламаның әсерін кеңейте алады.
Astana IT University-мен біз меморандумға қол қойдық. Астанадағы МГУ-дың Қазақстандық филиалымен магистратураға арналған курс бойынша жұмыс істеп жатырмыз. QAIRU және Narxoz University-мен ықтимал ынтымақтастық бағыттарын талқылап жатырмыз. Сондай-ақ Павлодар, Шығыс Қазақстан және басқа өңірлердің жоғары оқу орындарымен келіссөздер жүргізіп жатырмыз.
Өңірлік бағыт біз үшін принципті түрде маңызды. Біз оқытушылар мен студенттерді көшпелі оқытуды жоспарлап отырмыз, осылайша ИИ бойынша практикалық даярлық ірі қалалардан тыс жерлерде де қолжетімді болады.
Қатар жеке компаниялармен жұмыс істеуге дайынбыз, олар қызметкерлерін ИИ-ді қолдануға оқытуды қажет етеді. Бұл университеттер мен индустрияны байланыстыруға көмектеседі: бизнес нақты міндеттерді белгілей алады, ал жоғары оқу орындары оларды шеше алатын мамандарды даярлай алады.
Неліктен МФЦА-да жеке заңды тұлға құруды шештіңіздер?
— МФЦА-да жеке заңды тұлға құру туралы шешім біздің бизнес-моделімізбен және ИИ саласындағы білім беру және сараптамалық қызметтерді экспорттау жоспарларымызбен байланысты. Шетелдік тапсырыс берушілермен және серіктестермен жұмыс істеу үшін шарттарды рәсімдеуге және ұзақ мерзімді ынтымақтастықты құруға қолайлы түсінікті құқықтық орта маңызды.
Сонымен қатар біздің қызметіміз инвестиция тартуға немесе бөтен қаражатты басқаруға байланысты емес. Мемлекеттік тендерлерге қатысу да компания құрудың мақсаты болып табылмайды. Біз нақты қызметтерден: оқыту мен білім беру бағдарламаларын әзірлеуден табыс табуды жоспарлап отырмыз.
Қазақстан үшін мұндай қызметтерді экспорттау халықаралық нарыққа өз сараптамасын ұсыну және зияткерлік еңбек есебінен табыс алу мүмкіндігін білдіреді. Сондықтан МФЦА-ны таңдау біз үшін — ең алдымен халықаралық бизнес бағытын дамытудың ұйымдастырушылық негізі.
Қандай ИИ-өнімдерді немесе шешімдерді бірінші кезекте әзірлеуді жоспарлап отырсыздар? Клиенттер, серіктестер, жобалар бар ма?
— Біз бірінші кезекте университеттер мен компанияларда ИИ-ді практикалық меңгеруге арналған шешімдерді дамытып жатырмыз. Бүгінде негізгі мәселе технологияларға қол жеткізуде емес, адамдардың оларды өз жұмысында қолданып, өлшенетін нәтиже ала білуінде. Біз осыған назар аударып отырмыз. Жоғары оқу орындары үшін бізде қолданбалы ИИ бағдарламасы дайындалған, онда практикалық жұмыс оқу жоспарына енгізілген.
Astana IT University-мен меморандумға қол қойылды, Астанадағы МГУ-дың Қазақстандық филиалымен магистратураға арналған курс бойынша жұмыс істеп жатырмыз. QAIRU және Narxoz University-мен ынтымақтастықты талқылап жатырмыз.
Келесі қадам — өңірлік жоғары оқу орындарымен жұмысты кеңейту және қолданбалы ИИ зертханаларын құру. Олар студенттер мен оқытушылар бизнестен келіп түсетін міндеттерді қоса, жұмыс істей алатын алаңдарға айналуы тиіс.
Компаниялар үшін біз басқа форматты қолданамыз: команда өз жұмыс міндеттерімен келеді және біздің тәлімгерлердің қолдауымен бірнеше сессия ішінде оларды жұмыс істейтін шешімдерге жеткізеді. Мұндағы құндылық екі жақты: компания нақты нәтиже алады, ал қызметкерлер өз бетінше пайдалана алатын дағдыларды меңгереді. Бұл ИИ-ді қолдануды күнделікті жұмыстың бөлігіне айналдыруға көмектеседі.
Жақын арада басшыларға арналған «AI for leaders» бағдарламасын іске қосуды жоспарлап отырмыз. Оның міндеті — оларға ИИ бизнеске қай жерде пайда әкелетінін, қандай процестерді өзгерту керектігін және енгізу нәтижесін қалай бағалау керектігін түсінуге көмектесу.
Серіктестермен қалай танысып, бірлескен компания құруға келдіңіздер?
— Дмитриймен біз МГУ-да оқыған кезден таныспыз: мен механика-математика факультетінде оқыдым, ол — есептеу математикасы және кибернетика факультетінде. Кейінірек ол МГУ-дың Қазақстандық филиалында оқытушы болып, магистранттарға басқаруда ИИ мен үлкен деректерді талдауды қолдану курсын жүргізді. Сондықтан бізде ынтымақтастық үшін ортақ негіз болды — математикалық даярлық, оқыту тәжірибесі және технологияларды практикалық қолдануға қызығушылық.
Менің жұмысым да білім берумен тығыз байланысты болды. Мен физика-математика мектебінде математикадан сабақ бердім, Астанадағы РФМШ ашуға қатыстым. Astana IT University-де басшылық лауазымды атқарып, Huawei, Cisco, «Лаборатория Касперского», «1С» және басқа компаниялармен бірлесіп оқу зертханаларын құруға қатыстым. Кейінірек Choco корпоративтік университетін басқарып, қызметкерлерді қайта оқыту және ИИ-бастамаларымен айналыстым.