Жаңа Зеландияда сирек кездесетін үйректерді қырып, үш жыл бойы қақпанға түспей жүрген Nine Lives есімді жабайы мысық ұсталып, өлтірілді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Үлкен сұр мысық үш жыл бойы Солтүстік аралдың солтүстігіндегі Пуреруа түбегінде жүріп, Жаңа Зеландияның ең сирек кездесетін құрлық үйрегі – пәтеке (қоңыр теал) популяциясының 1 пайызын, сондай-ақ киви балапандарын, жергілікті геккондарды және басқа да жабайы табиғат өкілдерін қырған.
«Біз бұл табысқа қол жеткізгенімізді қалыпты жағдай деп санамаймыз, өйткені ол бізді ұзақ уақыт бойы абдыратты», – деді Pest Free Purerua табиғат қорғау жобасының менеджері Энди Ментор.
Жаңа Зеландия әлемдегі ең жоғары мысық иелену деңгейіне ие, ал жабайы және үй мысықтарының биоәртүрлілікке әсері қоғамда қызу пікірталас тудырады. Кейбір әлеуметтік желі қолданушылары Nine Lives мысығының атылуына қарсы болып, оның өмір сүруге құқығы бар деп есептесе, басқалары оның ұсталуын «тамаша нәтиже» деп атады.
Nine Lives қайтыс болғаннан кейін де осы пікірталастың бір бөлігіне айналады: оның денесін таксидермиялық өңдеуден өткізіп, жабайы мысықтардың жергілікті түрлерге тигізетін зиянды әсері туралы қоғамды ағарту құралы ретінде пайдалану жоспарлануда.
Nine Lives алғаш рет 2023 жылы Нортлендтегі Пуреруа түбегінде байқалған. Одан кейін мысық пен аңшылар арасындағы қызықты әрі күрделі ойын басталды.
Pest Free Purerua жобасы түбегке еліміздегі ең сирек кездесетін құрлық үйрегі – пәтенің 20 дарасын жіберіп, жабайы мысықтар популяциясын бақылауда ұстай алатынына сенімді болған. Бірақ бір апта ішінде алғашқы өлім тіркелді. Камералар арқылы ерекше белгілері бар белгілі бір мысық анықталды. Тағы 15 пәтеке өлтірілді, сол мысық қайта пайда болды.
«Бұл өте стресстік кезең болды. Біз қосымша қақпандар, жабдықтар, түнгі камералар орнаттық», – деді Ментор.
Келесі жылы жоба басқа жабайы мысықтарды ұстай алды, бірақ Nine Lives қолға түспеді. 2024 жылы олар тағы да пәтекелерді жіберуге шешім қабылдады, алайда сол мысық қайта пайда болып, 20 құстың 15-ін өлтірді.
«Бұл мысық өте тұрақсыз болды. Ол белгілі бір жерде пайда болып, содан кейін екі-үш ай бойы көрінбейтін. Ол ымыртта, түн ортасында, таңертең, күндіз де пайда болды, сондықтан оның мінез-құлқы ешқашан болжауға келмейтін, бұл оны қадағалауды өте қиындатты», – деді Ментор.
Команда бірнеше рет оны ұстауға жақындаған, бірақ әр жолы ол қолдан сытылып кеткен, сондықтан оған Nine Lives деген ат берілген.
Шілде айының соңында Ментор мен оның командасы мысықтың қатарынан үш түн бойы карьерге келгенін байқаған, бұл «өте ерекше» жағдай болған. Олар жануарды тарту үшін лосось, қуырылған тауық еті және қоян етін қойып, торлар мен қақпандар орнатқан.
30 шілдеде ұялы телефон камерасының хабарламасы торлардың бірінде мысықтың пайда болғанын көрсеткен. «Біз аңшыларды тексеруге жібердік, ол сол жерде болды. Оны адамгершілікпен атып өлтірдік», – деді Ментор.
Жануардың асқазанының құрамы зерттеліп, оның не қоректенгені анықталады, содан кейін оны таксидермиялық өңдеуден өткізеді. Ментордың айтуынша, ол киви балапандарымен, жергілікті геккондармен және басқа да жабайы табиғат өкілдерімен қоректенген болуы мүмкін.
Жаңа Зеландияның ормандары мен жағалаудағы аралдарында 2,5 миллионнан астам жабайы мысық жүреді, олардың кейбіреулері құйрығын қосқанда бір метрге дейін өседі. Олар жергілікті жабайы табиғатты жойып, кейбір құс түрлерін жойылу шегіне жеткізген.
Қараша айында үкімет жабайы мысықтарды елдің әлемдік деңгейдегі «Жыртқышсыз 2050» стратегиясына қосатынын жариялады. Ментор мысықтарды басудан жою стратегиясына көшу түбег үшін «нағыз серпіліс» болатынын және команда пәтекелерді қайта жіберуді қайта бастауы мүмкін екенін айтты.
Бірақ қазіргі уақытта табиғат қорғаушылар Nine Lives мысығының ұсталуын атап өтіп, өздерінің ең қиын қарсыласын құрметтейді. «Nine Lives белгілі бір құрмет пен қадірге ие болуы керек», – деді Ментор.