Жаңа Зеландияда ағылшын тілін ресми тіл деп танитын заң қабылданды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Заң 30 шілдеде күшіне енді. Енді ағылшын тілі ел халқының 95 пайызы сөйлейтін тіл ретінде маори тілі мен Жаңа Зеландияның ымдау тілімен бірдей ресми мәртебеге ие болды.

Заң орталық-оңшыл Ұлттық партия мен популистік Жаңа Зеландия Бірінші партиясы арасындағы коалициялық келісімнің бөлігі ретінде қабылданды. Жаңа Зеландия Бірінші партиясының жетекшісі Уинстон Питерс маори халқына арналған бастамаларға ұзақ уақыт қарсы болып келеді. Ұлттық партия билік жүргізу үшін Жаңа Зеландия Бірінші және тағы бір шағын партиямен – Act партиясымен келісім жасауға мәжбүр болды.

Әділет министрлігінің ресми өкілдері заң шығарушыларға бұл заңды қабылдамауды ұсынған болатын, себебі «ағылшын тілінің ресми тіл ретінде қолданылуына немесе мәртебесіне қатысты алаңдаушылықты растайтын ешқандай дәлел жоқ». Олардың айтуынша, маори тілі мен ымдау тілі тілдік азшылықтарды қорғау үшін ресми мәртебе алған.

Алайда коалициялық үкімет пен негізгі оппозициялық Лейбористік партия заң жобасын қолдап дауыс берді. Ал Жасылдар партиясы мен Те Пати Маори партиясы қарсы болды.

Дебат кезінде Жасылдар партиясының депутаты Тамата Пол бұл заңды «осы палатаның жауапкершілігін ысырап ететін аянышты әрекет» деп атады. Оның сөзі интернетте миллиондаған көрілім жинады. Пол коалициялық үкіметті «қар ұлпалары» деп атап, олар Аотеароа деген сөзді көргенде «еттері шымырлайды» деді.

Жаңа Зеландия Бірінші партиясының атынан соңғы оқылымда сөйлеген депутат Кейси Костелло заңның маңызды еместігін жоққа шығарды. «Бұл практикалық шара. Ол заңнаманы ұзақ уақыт бойы қалыптасқан тәжірибемен үйлестіреді және ағылшын тілінің Жаңа Зеландияның ресми құрылымындағы мәртебесі туралы нақты мәлімдеме жасайды», – деді Костелло.

Сыртқы істер министрі қызметін де атқаратын Питерс бұған дейін заң қажет деп мәлімдеген, себебі мемлекеттік қызметтерде маори тілінің қолданылуы шатасуға себеп болып жатыр.

Лейбористік партия бұған дейін заңға қарсы екенін білдірген, бірақ «қажетсіз мәдени соғыстан» арылу үшін оны қолдап дауыс берген.

Лингвист, корольдік зерттеу орталығы Те Пунаха Мататинидің постдокторанты Сидни Вонг ресми тіл мәртебесі қорғау мен қызмет көрсетуді қажет ететін тілдерге берілетінін, ал ағылшын тіліне ешқандай қауіп төніп тұрған жоқ деп айтты.

«Бұл заңның негізгі себебі – идеология. Ағылшын тіліне қауіп төніп тұр, оның беделі жеткіліксіз деген қате түсінік болды. Бірақ оған мұндай заңнамалық қорғау қажет емес», – деді Вонг The Guardian-ға.

Вонг үкімет шынымен ағылшын тілін қорғағысы келсе, жаңа зеландиялықтардың ағылшын тілінде сөйлеу ерекшеліктерін зерттеуге қаржы бөлер еді, бірақ заң бұл мәселені шешпейді деді. «Ақша осыған жұмсалуы керек. Ешкімге пайда әкелмейтін осы 70 сөзден тұратын заңға уақыт жұмсаудың қажеті жоқ».

Веллингтондағы Виктория университетінің заң профессоры Дин Найт бұл заңды «мағынасыз жаттығу» деп атады, себебі ол заңды тұрғыдан да, практикалық тұрғыдан да ешқандай өзгеріс әкелмейді, өйткені ағылшын тілі қазірдің өзінде басым тіл болып табылады.

«Осы спектакльдік заң шығарудан қуанған адамдар, парламенттегі насихатшылардың уәделеріне қарамастан, бұл заң үкіметтік коммуникацияларда және басқа жерлерде ағылшын тіліне басымдық беруді міндеттемейтінін біліп, көңілі қалады», – деді ол. «Бұрынғыдай, Аотеароа Жаңа Зеландияда үш ресми тіл болады».