Жаңа Зеландия премьер-министрі Кристофер Лаксон 16 жасқа толмаған балаларға әлеуметтік желілерді қолдануға тыйым салатын заң жобасын ұсынды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Лаксон дүйсенбіде бұл шараны «жас ұрпаққа келтіріліп жатқан зиянмен» байланыстырды. Алайда заң жобасы әлі қабылдануы үшін жеткілікті қолдауға ие емес, өйткені Лаксонның коалициялық үкіметіндегі үш партияның екеуі оған қарсы дауыс береді. Заңның қабылдануы үшін оппозициялық заң шығарушылардың қолдауы қажет, ал олар әлі өз шешімдерін қабылдаған жоқ.
Сондай-ақ, Лаксонның айтуынша, парламент қарашадағы сайлау алдында 1 қазанда таратылғандықтан, заң жобасы бойынша дауыс беруге уақыт жетпеді. Заңдар күшіне енуі үшін әдетте бірнеше ай ішінде үш кезеңнен тұратын дауыс беруден өтуі керек.
Егер қайта сайланса, Лаксон өз үкіметін әлеуметтік желілерге жас шектеулерін енгізген әлемдегі ең жаңа үкіметке айналдыруға ниетті. Ол 2025 жылғы зерттеулер Жаңа Зеландияның жасөспірімдерінің үштен бірі күніне кемінде бес сағатын әлеуметтік желілерде өткізетінін көрсеткенін айтты.
«Әлеуметтік желілер оларды зиянды контентке, тәуелділік технологияларына және олар күресуге дайын емес қысымға ұшыратады және бұл олардың отбасылық өміріне, психикалық денсаулығына, ұйқысына және біліміне әсер етеді», - деді Лаксон.
Ұсыныс Instagram, TikTok, Snapchat және Facebook сияқты әлеуметтік желі платформаларын пайдаланушылардың 16 жастан асқанын тексеру үшін «ақылға қонымды қадамдар жасауға» міндеттейді. Бұл «қолданыстағы есептік жазба ақпаратын, беттің жасын бағалауды, цифрлық ID қызметтерін және ресми құжаттарды» қамтуы мүмкін.
Ұсыныстан WhatsApp сияқты мессенджерлер, Roblox сияқты онлайн ойын платформалары және ChatGPT, Gemini және Copilot сияқты өнімділік мақсаттары бар AI қолданбалары алынып тасталды.
Ата-аналар мен балаларға ешқандай айыппұл қарастырылмаған, бірақ технологиялық компаниялар міндеттемелерін орындамағаны үшін жаһандық кірістерінің 10% -на дейін айыппұл салынуы мүмкін. Балалар жиі қолданатын платформалар өз желілерінің тәуекелдерін бағалап, есеп беруі керек.
Лаксонның үкіметі мұндай заңды Австралияның 2025 жылғы желтоқсанда күшіне енген 16 жасқа толмағандарға әлеуметтік желіге тыйым салу туралы әлемдегі алғашқы заңынан бері қарастырып келеді. Алайда, бұған Лаксонның орталық-оңшыл Ұлттық партиясымен бірге үкімет құрайтын либертариандық ACT және популистік NZ First партиялары қатты қарсылық білдіруде.
Екі кіші партия да дүйсенбіде заңға қарсы дауыс беретінін қайталады. Ең ірі оппозициялық партия - орталық-солшыл Лейбористік партияның жетекшісі Крис Хипкинс дүйсенбіде олардың дауыс беру туралы әлі шешім қабылдамағанын айтты.
Австралия заңы күшіне енгеннен бері Канада, Бразилия және Индонезия сияқты елдер де тыйым салды, ал көптеген басқа елдер мұндай заңдарды зерттеп немесе әзірлеуде. Балаларды қорғау жөніндегі белсенділер мен кейбір ата-аналар жас шектеулерін құптаса, құпиялылық жөніндегі топтар ережелерді айналып өтуге болатынын және пайдаланушыларды жеке басын растайтын құжаттарды ұсынуға мәжбүрлеу құпиялылық мәселелерін тудыратынын айтады.
Қаңтарда, Австралиядағы тыйым күшіне енгеннен бір ай өткен соң, әлеуметтік желі платформалары австралиялық реттеушіге балаларға тиесілі деп танылған шамамен 4,7 миллион есептік жазбаға қол жеткізуді тоқтатқандарын хабарлады.
Лаксонның үкіметі 2024 жылы барлық жастағы оқушыларға мектеп кезінде ұялы телефондарды пайдалануға тыйым салған болатын.