Батыс Австралияның тәуелсіз экологиялық қадағалаушысының кеңесіне сәйкес, Woodside Energy компаниясының Батыс Австралияның солтүстік-батыс жағалауынан алыс газ бұрғылау жоспары «ерекше» маржан рифтеріне айтарлықтай зиян келтіруі мүмкін және мұнай төгілу қаупін қолайлы деңгейге дейін төмендету мүмкін болмауы ықтимал. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
2023 жылы жазылған Батыс Австралияның Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің (EPA) хат жобасында Woodside-тің Browse газ кен орнын игеру ұсынысы қатты сынға алынып, оның Скотт-Риф маңындағы жойылып бара жатқан тасбақалар мен көк киттерді қорғау жоспарлары тиімсіз болады деп көрсетілген.
Австралияның ең ірі қазба отын компаниясы Woodside келесі жылы Кимберли жағалауынан шамамен 300 км қашықтықта орналасқан Browse бассейнін игеруге рұқсат алуға үміттеніп отыр. Ғалымдар бұл 1 500-ден астам түрдің мекені болып табылатын, көбісі осы аймаққа тән Скотт-Риф экожүйесіне зиян келтіруі мүмкін деп ескертті.
EPA қызметкерлері хат жобасын 2023 жылдың желтоқсанында агенттік кеңесінің бекітуіне ұсынды. 2024 жылдың ақпанында, ол талқыланғаннан екі ай өткен соң, EPA Woodside-ке алып газ қорын игеруді қабылдамау туралы алдын ала шешімін жіберді.
Бұл Woodside-тің 50-ден астам ұңғыма бұрғылау және газды 1 000 км қашықтықтағы Дүниежүзілік мұра тізіміне енген Муруджуга жартас өнеріне іргелес орналасқан ескірген North West Shelf газ экспорттау зауытына тасымалдау жоспарына елеулі кедергі болды.
Компания өткен жылы North West Shelf зауытын 2070 жылға дейін пайдалануға рұқсат алды. Бірақ оны қоректендіру үшін Австралияның ең үлкен игерілмеген газ көзі – Browse бассейнінен газ қажет. Егер өңдеу зауыты 2070 жылға дейін жұмыс істесе, газ жағылғаннан кейін жылына шамамен 88 миллион тонна көмірқышқыл газы атмосфераға шығарылуы мүмкін.
EPA кеңесіне жіберілген хаттағы алаңдаушылық газ кен орнын игеруді мақұлдамауға ұсыныс жасау үшін билікке қысымды көрсетеді. Игеру жобасын штаттық және федералдық EPA бағалап жатыр. Түпкілікті шешім қабылдау билігі қоршаған орта министрлеріне тиесілі.
Хат EPA кеңесіне қызметкерлері тарапынан тасбақалар мен киттерге, сондай-ақ жалпы мұнай төгілуіне байланысты ауыр немесе қайтымсыз зиян қаупі туралы ескертілгенін көрсетеді. Қауіптердің ауырлығы соншалық, қызметкерлер сақтық принципін қолдану қажет деп мәлімдеді. Бұл EPA ең нашар салдарлар болуы мүмкін деп болжауы керек дегенді білдіреді.
Өз ұсынысының қабылданбау қаупіне жауап ретінде Woodside бұрғылау жоспарларына жарылғыш затпен жұмыс істейтін shear ram құрылғыларын қосты, бұл ағып жатқан ұңғыманы бірнеше секунд ішінде жабуға мүмкіндік береді. Компания бұл «өте ықтимал емес» ұңғыма апатының және ықтимал мұнай төгілуінің «ең ұзақ сенімді ұзақтығын» шамамен 12 сағатқа дейін қысқартады деді.
Барлық компаниялар shear ram технологиясына сенімді емес. 2024 жылы Батыс Австралияның тағы бір газ экспорттаушысы Chevron өзінің ұңғымалары үшін «пиротехникалық кесу» технологиясынан бас тартып, оны дәлелденбеген және далалық жағдайда сынау мүмкін емес деп сипаттады.
Woodside өкілі shear ram істен шыққан жағдайда мұнай ағынын 16 күн ішінде тоқтату үшін жапқыш стекті қолданатынын айтты.
Бірақ EPA-ға 2023 жылы ұңғыма 13 күн бойы ағып жатса, Скотт-Риф үшін «қайтымсыз салдарлар» болуы мүмкін деп ескертілген.
Хат жобасында Woodside газды астынан шығарғаннан кейін теңіз түбі шөгетін болса, жойылып бара жатқан жасыл тасбақалардың өмір сүруі үшін маңызды Скотт-Рифтің бөлігі болып табылатын Сэнди-Айлет қауіп төнетінін айтылған. Онда жыл сайын шамамен 1 000 тасбақа көбейетін аралдағы құмды толықтыру туралы ұсыныс «жоғары тәуекелді» шара және оның сәттілігі «шектеулі болуы ықтимал» делінген.
Woodside бұны Сэнди-Айлеттен 20 км қашықтықта ұңғымалар бұрғыланбайтындай етіп жоспарларын өзгерту арқылы шешетінін айтты. Сондай-ақ тасбақалардың навигациясын шатастыратын жарық шығаратын газды жағу шектелетінін мәлімдеді.
EPA кеңесіне сондай-ақ шу, көлік қозғалысы және кеме соқтығысуы Тимори мен Австралияның оңтүстігі арасында қоныс аударатын ергежейлі көк киттерге айтарлықтай әсер ететіні айтылған. Хат жобасына сәйкес, Скотт-Риф – қоныс аудару бағытындағы киттердің қоректенетін жалғыз белгілі орны.
Woodside өкілі компания киттердің Скотт-Рифте қоректенетінін түсінетінін, бірақ бұл кездейсоқ құбылыс және бұл аймақ Перт жағалауы мен оңтүстіктегі басқа аймақтар сияқты маңызды емес екенін айтты. Woodside Скотт-Риф пен Сэнди-Айлеттің ерекше экологиялық құндылығы бар екенін және оларды болашақ ұрпақ үшін қорғау маңызды екенін мойындады.
Greenpeace табиғат бөлімінің басшысы Гленн Уокер Woodside-тің EPA көтерген мәселелерді шешу жоспарлары туралы пікір білдірді.