Украинаның екінші үлкен қаласы Харьковтегі тұрғындарға әкім Игорь Терехов: "Тез толтырыңыз да, жүріңіз" деп ескертеді. Дүйсенбіде қаладағы екі жанармай құю бекетіне ресейлік дрондар шабуыл жасап, екі адам жараланды. Өткен аптада Кривой Рог қаласының сыртындағы жанармай құю бекетіне жасалған шабуылда үш адам қаза тапты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ресейдің азаматтық жанармай құю бекеттерін дрондармен және зымырандармен нысанаға алу науқаны сәуірде басталып, негізінен майдан шебіндегі аймақтарда жүргізілуде және шабуылдар жиілеп келеді. Сонымен қатар, Ресей украиндық дрондардың мұнай өңдеу зауыттарына жасаған шабуылдары салдарынан екі рет ауыр отын тапшылығын бастан кешірді.
Украиналық энергетикалық сарапшы Олександр Сиренконың айтуынша, Ресей Украинадағы кемінде 246 жанармай құю бекетін атқылаған. Шілде айында ғана Centre for Information Resilience ұйымы 114 ресейлік шабуылды растады, ал маусымда бұл көрсеткіш 66 болған. Полиция жүргізушілерге әуе дабылы кезінде жанармай құю бекеттерін тастап кетуді, қажет болса, көліктерін қалдыруды ұсынады. Днепропетровск облысының полициясы: "Көлігіңізді жөндей аласыз, бірақ өміріңізді қайтара алмайсыз" дейді.
Бастапқыда шабуылдар шағын басқарылатын дрондармен жасалса, қазір Ресей ірі, қымбат ирандық Shahed дрондарын қолданады. Бір Shahed дронының құны 20 000-50 000 доллар аралығында бағаланады. Сиренко: "Бір жанармай құю бекетіне бес Shahed тиді. Бұл Shahedтер жанармай құю бекетінен қымбат" дейді.
Кейбір негізгі жолдарда, мысалы Харьков пен Днепр арасындағы жолда жұмыс істейтін жанармай құю бекеттері қалмаған. Полтава облысындағы Опишня ауылының айналасындағы барлық жанармай құю бекеттері жойылған. Ауыл басшысы Микола Ризник: "Сіз біздің жаудың стратегиясын көре аласыз. Олар бізді отыннан айыруды қалайды" дейді. Жергілікті билік отынды әртүрлі жерлерде шағын мөлшерде сақтай бастаған.
Миколаев қаласының тұрғыны Катерина Стоколя жанармай құю бекеттерінің әуе дабылы кезінде жұмыс істемейтінін айтады. Ол: "Қауіпсіздік бірінші орында. Қазір толтыра алмасаңыз, кейінірек толтырасыз. Кезек те, дүрбелең де жоқ" дейді. Стоколя Ресейдің мақсаты "жұртшылықты қорқытып, үкіметті капитуляцияға немесе Украинаға қолайсыз келісімдерге мәжбүрлеу" деп санайды.
Херсон облысының украин бақылауындағы аумақтарында жанармай құю бекеттерінің жартысына жуығы жұмысын тоқтатқан. Қалғандарына ресейлік дрондар "әр күн сайын" шабуыл жасайды, дейді облыс әкімдігінің орынбасары Олександр Толоконников. Тростянец қаласындағы барлық жанармай құю бекеттері жойылған. Жергілікті билік отынды орнын ауыстырып тұратын жанармай таситын көліктерден тарата бастаған.
Украиндықтар биліктің кеңесін тыңдап жатқан сияқты. BRSM Nafta желісінің стратегиялық маркетинг бөлімінің басшысы Олександр Мельничук: "Клиенттер енді сөрелерді қарап жүрмейді. Олар тез толтырып, мүмкіндігінше тезірек жолға шығуға тырысады" дейді. Оның компаниясы сегіз жанармай құю бекетін жоғалтқан, тағы екеуін қайта салып жатыр. BRSM Nafta тұтынушыларды қорғау үшін бетон баспаналар салып, дронға қарсы торлар орнатып, жұмыс уақытын қысқартқан.
Алайда, дрон шабуылдары отын жеткізіліміне айтарлықтай әсер еткен жоқ. Украина Ұлттық банкінің есебіне сәйкес, елдегі жанармай құю бекеттерінің 4% зақымданған немесе жойылған, бірақ нарыққа әсері аз болған. Есепте: "Майдан шебінен немесе Ресеймен шекарадан алыс аймақтардағы сату көлемінің артуы жойылған бекеттердегі жоғалған сатуды өтеді" делінген. Ресейдегі жағдай мүлдем басқаша, өйткені Украина ресейлік мұнай өңдеу зауыттарына шабуылдарын жалғастыруда.