Ұлыбританиядағы украиналық босқындар үкімет «Украина үшін үйлер» (Homes for Ukraine) бағдарламасы бойынша қожайындарға бөлінетін қаржыны 70%-ға қысқартып, ай сайынғы «рахмет» төлемдерін 350 фунттан 100 фунтқа дейін азайтқаннан кейін тұрғын үйсіз қалудан қорқады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бағдарлама 2022 жылдың ақпанында Ресей Украинаға басып кіргеннен кейін іске қосылды және содан бері Ұлыбританиядан пана іздеген 234 000 украиналықтың 181 000-ына қолдау көрсетті.

Енді үкімет қожайындарға төленетін төлемдерді қысқартып, жергілікті билік органдарына бөлінетін қаражатты да азайтатынын мәлімдеді. Жергілікті билікке бағдарламаны жүзеге асыруға байланысты шығындарды өтеу үшін әрбір келген адам үшін белгілі бір сома төленеді.

Тұрғын үй, қауымдастықтар және жергілікті өзін-өзі басқару министрлігінің (MHCLG) 15 қыркүйекте парламентке жазбаша мәлімдемесінде қаржыландыру 5 900 фунттан 3 300 фунтқа дейін қысқаратыны айтылған. Өзгерістер 2027 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енеді.

Екі жыл төрт ай бойы қожайынның үйінде тұрып жатқан 73 жастағы украиналық босқын Тетяна соңғы бірнеше күнде қожайындарға таратылған үкімет хатын оқып, қатты күйзелгенін айтты.

Ол былай деді: «Бұл қаржылық өзгеріс мені қабылдаған қожайынның мені ұстап қалу мүмкіндігіне әсер етуі мүмкін деп ойлаймын. Егер қожайындық аяқталса, қайда барарымды және қалай қайта бастайтынымды білмеймін. Жасымның келуіне және қозғалу қиындықтарына байланысты жұмыс істей алмаймын.

Мен Ресей майданына жақын Харьковтан қаштым, сондықтан Украинаға қайта алмаймын. Не істейтінімді білмеймін. Менің қандай мүмкіндіктерім болатынын білмеймін. Бұл өзгеріс мен үшін көп белгісіздік тудырды. Егер қожайындық мен үшін аяқталса, жалдау ақысын қалай төлейтінімді білмеймін».

Наталия Румянцева өзінің анасын қабылдап отыр — ол соғыс басталғаннан кейін Ұлыбританияға бірінші келген украиналық. Ол өзгерістер айтарлықтай әсер етуі мүмкін екенін айтты. «Украинадан босқындар осында келгенде, олар шошып, бейімделуге және тіл үйренуге уақыт қажет. Егер қожайындық неғұрлым коммерциялық жалдау тәртібіне ауысса, меніңше, бұл қатыгездік», — деді ол.

Гринвичте тұратын бір қожайын төлемдердің азаюына байланысты қожайындықты жалғастыра алатынын білмейтінін айтты. «Мен 2022 жылдың мамырынан бері демеушімін. Рахмет төлемдерінің небәрі 100 фунтқа дейін қысқаратынын біліп, қатты күйзелдім», — деді ол. «Демеуші болғаннан кейін бірнеше айдың ішінде жұмысымнан айырылдым және бұл төлемдер мен үшін нағыз өмірлік тірекке айналды, дегенмен мен бұл бағдарламаға ақша үшін өз еркіммен келмегенмін. Мен Ұлыбританиядағы украиналықтар үшін бұл өзгерістің салдарынан шынымен қорқамын».

Үкімет ұсынып отырған бір нұсқа — қожайындар жалға беруші мәртебесіне ауысып, босқындардан жалдау ақысын алуы мүмкін.

Кардиффте тұратын және оқу курсына тіркелген украиналықты қабылдап отырған бір қожайын былай деді: «Бұл жағдай үкімет тарапынан арзан айла сияқты көрінеді. Біз адал ниетпен мұқтаж адамға үйімізді аштық. Ол адам да адал ниетпен Ұлыбританияда өмір сүруді жоспарлады. Ал үкімет өте жаман ниетпен өздерін тоқтата алмайтын адамдардан ақшаны қайтарып алудың оңай жолын тапқандай болды».

Үкімет бағдарламаға осы уақытқа дейін 1,81 миллиард фунттан астам қаражат бөлгенін мәлімдеді.

MHCLG өкілі былай деді: «Ұлыбританияның украиналықтарды қолдауға деген адалдығы мызғымайды және «Украина үшін үйлер» бағдарламасы ашық күйінде қалады. Бағдарлама бастапқы төтенше жағдайға жауаптан неғұрлым тұрақты бағдарламаға айналғандықтан, бұл өзгерістер демеушілерге, қонақтарға және кеңестерге қолдауды сақтай отырып, бағдарламаның ұзақ мерзімді болашағын қамтамасыз етуге бағытталған».