Украина президенті Владимир Зеленский танымал қорғаныс министрі Михайло Федоровты қызметтен босату туралы шешімін қорғап, министрлік пен әскер басшылығы арасындағы қарым-қатынастың нашарлағанын растады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Британ премьер-министрі Кир Стармермен бірге Киевте өткен баспасөз мәслихатында Зеленский реформатор және жаңашыл ретінде танымал Федоров пен әскер бас қолбасшысы, генерал-полковник Олександр Сырский арасында «қиын диалог» болғанын айтты.
«Мен бірлікті көргім келеді. Тараптар оны таппады. Мәселе тек тараптарда ғана емес, менде де. Бірақ жағдай осылай. Мұндай жағдайда сіздің таңдауыңыз бар: не бір жақ, не екінші жақ», - деді Зеленский.
Ол Украина қауіпсіздік қызметінің уақытша басшысы Евгений Хмараны қорғаныс министрінің міндетін атқарушы етіп тағайындап, парламенттен оны бекітуді сұрады.
Зеленскийдің Сырскийді қолдау туралы шешімі азаматтық қоғамның наразылығын тудырып, Украинаның шетелдік серіктестерін абыржытты. Бейсенбі күні Киевтегі президент кеңсесінің алдына 1000-нан астам наразылық білдіруші жиналып, Федоровты қолдайтын плакаттар ұстады. Бірінде: «Не үшін?» деп жазылса, екіншісінде: «Сіздің басыңыз дұрыс па?» делінген. «Сырский кетсін» деген дауыстар естілді.
Бұл Владимир Путиннің 2022 жылғы басып кіруінен бері халықтың үкіметке қарсы наразылық акцияларына шыққан екінші рет болды. Бір жыл бұрын Зеленскийдің екі сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттікті жабу туралы шешімі (кейін кері қайтарылды) осындай наразылық тудырған еді.
Өсіп келе жатқан ішкі саяси дағдарыс Стармердің Киевке қоштасу сапарына көлеңке түсірді. Екі көшбасшы Еске алу қабырғасына гүл шоқтарын қойып, президент сарайының бақшасында жеке кездесу өткізді.
Бірлескен баспасөз мәслихатында Зеленский Стармерге Украинаның ең жоғары шетелдік наградасы – Бостандық орденін табыс етті. Стармерге Зеленский 2022 жылдың ақпанында Ресей танктері Киевке қарай жылжыған кезде Даунинг-стритте ілінген украин туын сыйға тартты.
Стармер жақын арада саяси сахнадан кететінін, бірақ «Ұлыбританияның осы бағытқа қолдауы ешқашан өзгермейтінін» айтты. Ол: «Бұл біздің қанымызда. Бүкіл елдегі шіркеулер мен қалалық кеңестерде тулар желбіреп тұр, осы қақтығыс бойы солай болды. Сіздің күресіңіз – біздің күресіміз», - деді.
Ұлыбритания премьер-министрі Украинаның Ресей ішіндегі ұзақ қашықтықтағы нысандарға дрон шабуылдары соғыс барысын өзгерткенін айтты. Путин «жеңіліп жатыр», деді ол. Ол Украинадағы соңғы алты-жеті айдағы оптимистік көңіл-күйді маңызды деп сипаттады.
Зеленский Стармерді Франциямен бірге «еріктілер коалициясын» басқарғаны үшін мақтап, қарапайым британдықтарға қолдау көрсеткені үшін алғыс айтты. Британ премьер-министрлерінің жиі ауысуы Украина үшін проблема ма деген сұраққа Зеленский Ұлыбританиямен «берік қарым-қатынастар» жалғасатынын айтты.
Энди Бернхэмнің атын атамай-ақ, ол Стармердің мұрагерімен «мүмкіндігінше тезірек» кездесуге үміттенетінін білдірді. Содан кейін Стармер мен Зеленский жылы құшақтасып, бір-бірінің қолын қағып, ресми түскі асқа сарайға қайта оралды.
Сонымен қатар, Федоров өз баспасөз мәслихатын өткізіп, Украинаның жоғары әскери басшылығын реформаларға кедергі келтіріп, кеңестік әдістерді қолданды деп айыптады. Ол қандай әскери бригадаларды қолдау керектігі туралы шешімдер деректерге емес, «адалдыққа» негізделгенін айтты. «Осы негізде жүйені дамыту мүмкін емес», - деді ол.
Ол Украинаның бас штабы оның үздік орталықтар құру және армияның ұйымдық құрылымын өзгерту жоспарларына қарсы болғанын айтты. Оның орнына, ол бастамаларды бұғаттап, «бюрократиялық тартысқа» түскен. Федоров Сырскийді ауыстыруды ұсынғанын айтты – бұл ұсыныс сәрсенбіде оның өзінің қызметтен босатылуына әкелген сияқты.
«Мұндай мәдениетті жою керек, әйтпесе біз дәл осындай проблемалардан зардап шегетін жауды жеңе алмаймыз. Егер біз Ресейді асимметриялы түрде, аз шығынмен жеңгіміз келсе, бізде басқа таңдау жоқ», - деді Федоров.
Федоров Зеленскийдің үкімет кеңесшісі болып қалу туралы ұсынысынан бас тартқанын айтты. Сәрсенбіде Украина парламенті премьер-министр Юлия Свириденконың отставкасын қабылдады. Оның орнына Naftogaz энергетикалық компаниясының басшысы Сергей Корецкий келуі мүмкін.
Федоровтың сынға толы пікірлері Украина басшылығындағы терең алауыздықты көрсетеді.