Украина президенті Владимир Зеленский танымал қорғаныс министрі Михайло Федоровты қызметтен босату туралы шешімін қорғап, министрлік пен әскери басшылық арасындағы қарым-қатынастың нашарлағанын растады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Зеленский Киевте британ премьер-министрі Кир Стармермен бірге өткен баспасөз мәслихатында Федоров – реформатор және жаңашыл ретінде кеңінен танылған – және әскер бас қолбасшысы, генерал-полковник Олександр Сырский арасында «қиын диалог» болғанын айтты.

«Мен бірлікті көргім келеді. Тараптар оны таппады. Мәселе тек тараптарда ғана емес, менде де, – деді Зеленский. – Бірақ жағдай осындай. Мұндай жағдайда сізде таңдау бар: не бір жақ, не екінші жақ».

Ол Украина қауіпсіздік қызметінің уақытша басшысы Евгений Хмараны қорғаныс министрінің міндетін атқарушы етіп тағайындап, парламенттен оны лауазымға бекітуді сұрады.

Зеленскийдің Сырскийді қолдау шешімі азаматтық қоғамды ашуландырып, Украинаның шетелдік серіктестерін таң қалдырды. Бейсенбі күні Киевте президент әкімшілігінің ғимараты алдында 1000-нан астам адам жиналып, Федоровты қолдайтын плакаттар көтерді. Бірінде: «Не үшін?» деп жазылған. Екіншісінде: «Сіздің басыңыз дұрыс па?» делінген. «Сырскийді шығар!» деген қатты ұрандар естілді.

Бұл Владимир Путиннің 2022 жылғы басып кіруінен бері халықтың үкіметке қарсы наразылық білдіруі үшін көшеге шыққан екінші ғана жағдай болды. Бір жыл бұрын Зеленскийдің екі сыбайлас жемқорлыққа қарсы агенттікті жабу туралы шешімі – кейін кері қайтарылды – ұқсас реакция тудырған еді.

Ішкі саяси дағдарыстың өршуі Стармердің Киевке қоштасу сапарына көлеңке түсірді. Ол дүйсенбіде Даунинг-стриттен кетеді. Екі көшбасшы Еске алу қабырғасына гүл шоқтарын қойып, президент сарайының бақшасында жеке кездесу өткізді.

Бірлескен баспасөз мәслихатында Зеленский Стармерге Украинаның ең жоғары шетелдік наградасы – Бостандық орденін табыс етті. Стармердің көзіне жас алғандай болды, ол Зеленскийге 2022 жылдың ақпанында ресейлік танктер Киевке қарай бет алған кезде Даунинг-стритте ілінген украин туын сыйға тартты.

Стармер жақында саяси сахнадан кететінін, бірақ «Ұлыбританияның осы бағыттағы қолдауы ешқашан өзгермейтінін» айтты. Ол: «Бұл біздің сүйегімізде. Бүкіл елдегі шіркеулер мен қалалық кеңселерде тулар желбіреп тұр, осы қақтығыс бойы. Сіздің күресіңіз – біздің күресіміз», – деп қосты.

Ұлыбритания премьер-министрі Украинаның Ресей ішіндегі ұзақ қашықтықтағы нысандарға дрон соққылары соғыс барысын өзгерткенін айтты. Путин «жеңіліп жатыр», – деді ол. Ол Украинадағы соңғы алты-жеті айдағы оптимистік көңіл-күйді маңызды деп сипаттады. «Бұл ауыр еңбек, жігер, шешімділік пен батылдықтың арқасында», – деді ол.

Зеленский Стармерді Франциямен бірге «еріктілер коалициясын» басқарғаны үшін мақтап, қарапайым британдықтарға қолдау көрсеткені үшін алғыс айтты. Британ премьер-министрлерінің жиі ауысуы Украина үшін проблема ма деген сұраққа Зеленский Ұлыбританиямен «берік қарым-қатынастар» жалғасатынын айтты.

Энди Бернхэмнің атын атамай-ақ, ол Стармердің мұрагерімен «мүмкіндігінше тезірек» кездесуге үміттенетінін білдірді. Содан кейін Стармер мен Зеленский жылы құшақтасып, бір-бірінің қолын қағып, ресми түскі асқа неоклассикалық, көгілдір түсті сарайға қайта оралды.

Сонымен қатар, Федоров өз баспасөз мәслихатын өткізіп, Украинаның жоғары әскери басшылығын реформаларға кедергі келтіріп, кеңестік әдістерді қолдануда айыптады. Ол қандай әскери бригадаларды қолдау керектігі туралы шешімдер – оның ішінде дрондармен – деректерге емес, «адалдыққа» негізделгенін айтты. «Осы негізде жүйені дамыту мүмкін емес», – деді ол.

Ол Украина бас штабы оның үздік орталықтар құру және армияның ұйымдық құрылымын өзгерту жоспарларына қарсы болғанын айтты. Оның орнына, ол бастамаларды бұғаттап, «бюрократиялық тартыстарға» қатысты. Федоров Сырскийді ауыстыруды ұсынғанын айтты – бұл ұсыныс сәрсенбіде оның өзінің қызметтен босатылуына әкелген сияқты.

«Мұндай мәдениетті жою керек, әйтпесе біз дәл осындай мәселелерге тап болған жауды жеңе алмаймыз, – деді ол. – Егер біз Ресейді асимметриялық түрде, аз шығынмен жеңгіміз келсе, бізде басқа таңдау жоқ».

Федоров Зеленскийдің үкімет кеңесшісі болып қалу туралы ұсынысынан бас тартқанын айтты. Сәрсенбіде Украина парламенті премьер-министр Юлия Свириденконың отставкасын қабылдады, Зеленский үкіметтің жаңаруы қажет екенін айтқаннан кейін. Оның орнына Naftogaz энергетикалық компаниясының басшысы Сергей Корецкий келуі мүмкін.

Федоровтың сыни пікірлері Украинадағы саяси дағдарыстың тереңдей түсетінін көрсетеді.