Киев орталығынан 15 миль қашықтықтағы Мила ауылындағы оқ-дәрі қоймасына ресейлік ұшқышсыз ұшақ соққысынан бір жарым күн өтті. 61 жастағы күзетші Володимир қонақтарды отбасының қатты зақымданған үйінен бақша арқылы 300 метр жердегі жарылыс орнына апарады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бақша, Украинаның көптеген ауылдары мен қала маңындағыдай, үлкен жер телімі. Бірақ бүгін жылыжай сынық, көкөніс алқабы қарайып, аяқ астында қытырлайды. Бірнеше метр жүзім бұтасы жойылды. Соған қарамастан, Володимир The Guardian-ға беру үшін екі аман қалған шоқ жүзім табады.
Бұл таңғаларлық жомарттық сәті, дегенмен оның отбасында бейсенбі күні кешкі ұзақ бомбалаудан кейін электр жарығы да, су да жоқ. Қайтыс болғандар саны жексенбіде 38-ге жетті, тағы төрт адам іздестірілуде. Бұл оқиға оқ-дәрілердің неге адамдардың үйлеріне сонша жақын сақталғаны туралы сұрақтар туғызды.
Бақша алдындағы аулада 65 жастағы Вира кінәліні біледі: «Мұнда қойманы ұйымдастырғандар кінәлі. Мұнда адамдар бар, бұл ауыл. Мұндайды мұнда ұстауға болмайды», – дейді ол. Ол мен оның ұлы Сергей үйдің қасындағы шағын бункерде сағаттап жасырынып, куәгерлердің айтуынша, кешкі сағат 8-дегі алғашқы соққыдан кейін шамамен алты сағатқа созылған 30-50 жарылысты күтті.
Сергей ауылында оқ-дәрі сақталғанын білмегенін айтады: «Мен ол жерде гуманитарлық көмек сақталады деп ойладым». Енді отбасы қымбат әрі қиын тазалау жұмыстарына тап болды, ал оларда ештеңе жоқ. Ол телефонды түрлендіргіш арқылы автомобиль аккумуляторынан зарядтап жатыр. Бұл олардағы барлық қуат көзі.
Сергейдің айтуынша, жарылыстар басылғаннан кейін олардың үйінен «Град» зымыран қондырғысының снаряды, сондай-ақ «бірнеше мина мен кассеталық оқ-дәрілер» табылған. Оларды тазалау тобы алып кеткен, бірақ жартылай құлаған төбенің басқа бөлігінде жаңадан табылған оқтар қорабы әлі есік алдында күтіп тұр.
Володимирдің экскурсиясы артқы жаққа жалғасады. Бақшаның арғы жағындағы орман арқылы шөп сызығы, яғни жол белгіленген, қарайған жерлер арасында өрттер болған. Кей жерлерде түтін, тіпті жалын бар, көбірек оқтар мен оқ қораптары, содан кейін оң жақта – жарылған танкке қарсы мина анық көрінеді.
Ақырында орман ашылып, қойма орны көрінеді, оның үлкен бөлігі бомбаланған, ашық қирау алаңы. Күкірт иісі әлі де бар, мезгіл-мезгіл жарылыстар естіледі, бірақ олар бақыланатын жарылыстар болуы мүмкін. Түскі үзілісте тағы бір ұшқышсыз ұшақ қаупіне байланысты құтқарушылардың тазалау жұмыстары тоқтатылуда.
Володимир бомбалау түні оқ-дәрі қоймасына жақын орналасқан ағаш кесу алаңында күзетте болған. Ол алғашқы соққыдан аман қалып, бірден үйіне қайтқан, бірақ күзетші ретінде қайта оралу қажеттігін сезінеді. «Мен екі күн бойы осы күлді көру үшін алды-артына жүрдім», – дейді ол.
Қайтыс болғандардың отызы оқ-дәрі қоймасына жақын орналасқан қарттар үйінен. Қойманың орналасқан жері қазір Украина барлау қызметінің қылмыстық тергеуіне алынған. Бірақ бұл соңғы апталардағы алғашқы мұндай шабуыл емес. Мәскеу қоймаларды нысанаға алып жатқанда, Украина да осыған ұқсас әрекеттер жасап жатқандықтан, басқа да нашар орналастырылған оқ-дәрі қоймаларына ресейлік бомбалаулар болған.
Мұның Украинада жақында болғаны Людмилаға да белгілі, оның ересек қызы Шахед ұшқышсыз ұшағы соққан кезде бірнеше үй қашықтықтағы үйде болған. Үй де қатты зақымданған, қоймаға қараған терезелер сынған. Людмила осыған ұқсас оқиға шілде айының басында Киевтің шетінде болғанын еске алады.
«Мына жерде не болып жатқанына қараңыз. Бәрі қирап жатыр. Оларға Вишневе [алдыңғы оқиға болған жер, тоғыз миль оңтүстік-шығыста] жеткіліксіз болды, тағы бір жерде болды. Жоқ, олар мұның бәрін адамдардың көкөніс бақшаларының қасына, есік алдына тастады», – дейді ол, оқ-дәрілердің әлі де шашылып жатқанын ескертіп.
Вишневеде оқ-дәрі қоймасына соққыдан тоғыз адам қаза тауып, 280 үй зақымданған. Осы оқиғадан кейін оқ-дәрілерді тиісті емес жерде сақтауға рұқсат берді деген күдікпен екі адам ұсталды, бірақ Украина президенті Владимир Зеленський сенбіде айтқандай, осыған ұқсас жағдай қайталанды.
Бұл Киевке Мәскеу тарапынан шабуылдар күшейіп тұрған кездегі қайғылы қайталану, азық-түлік дүкендері мен логистикалық қоймаларға жасалған шабуылдардан бейбіт тұрғындарға зиян артып келеді. Людмиладан Миладағы өлім мен қирауға кім кінәлі деп сұрағанда, ол қос жауап береді: «Путин! Тағы кім? Ал солар...»