Украина Қаспий құбыр консорциумының (КТК) инфрақұрылымына және оның Қара теңіздегі терминалына баратын танкерлерге, егер олар Ресейге қатысы жоқ болса, украин санкцияларында тұрмаса және ресейлік мұнай тасымалдамаса, шабуыл жасамауға міндеттенді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Bloomberg агенттігінің хабарлауынша, бұл міндеттемелерді Киев американдық билік өкілдерімен келіссөздерден кейін алған. Агенттік ақпаратына сүйенсек, бұл туралы америкалық шенеунік мәлімдеген.
The Wall Street Journal газетінің хабарлауынша, АҚШ президенті Дональд Трамптың әкімшілігі Украинаны Қара теңіздегі үшінші елдердің кемелері мен мұнай инфрақұрылымына шабуыл жасауға жол берілмейтіні туралы ескерткен.
Мұндай шабуылдардың ықтимал зияны туралы мәселені американдық Chevron компаниясының өкілдері Ақ үйде көтерген. Компания КТК-ның 15% үлесіне ие және консорциум инфрақұрылымын қорғауға мүдделі.
КТК-ға шабуылдар тарихы
Соңғы уақытта КТК бірнеше рет шабуыл нысанына айналды. 2025 жылдың ақпанында жеті ұшқышсыз ұшу аппараты ең ірі мұнай айдау станциясы «Кропоткинскаяға» соққы берді. Осыдан кейін жүйе бойынша мұнай айдау 30–40%-ға қысқарды.
Күзде теңіз терминалының бір айлақ құрылғысы зақымданды. Ал 2026 жылдың шілдесінде шабуылдардың жаңа толқыны болды: қазақстандық мұнай тасымалдаған Nordic Zenith, ASIA, NISSOS IOS және NELSA танкерлері зақымданды. Осыған байланысты КТК мұнай қабылдауды және тиеуді уақытша тоқтатуға мәжбүр болды.
Қазақстан тарапының реакциясы
Бұған дейін Қазақстан Энергетика министрлігі КТК мұнай құбырының уақытша тоқтатылуынан кейін мұнай қабылдауды қайта жалғастырғанын хабарлаған.
Алдыңғы күні Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов реттеуші КТК арқылы мұнай экспортының уақытша тоқтатылуына байланысты теңге бағамының күрт ауытқуын күтпейтінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Ұлттық банк бағамның нарықтық емес ауытқулары байқалған жағдайда шаралар қабылдауға дайын.
Энергетика және инвестиция саласындағы сарапшы Олжас Байділдинов КТК-ға жасалған шабуылдар салдарынан Қазақстан шілде айында 700 миллион доллардан астам қаражат ала алмай қалуы мүмкін деп есептеді.