Уганда Израиль премьер-министрінің үлкен ағасы Йонатан Нетаньяхуға арналған ескерткішті ашты. Ол 50 жыл бұрын Энтеббедегі кепілге алынғандарды құтқару операциясы кезінде қаза тапқан болатын. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Уганда армиясының бас қолбасшысы генерал Мухузи Кайнеругаба ескерткіш оның ерлігі мен адал қызметін құрметтеу үшін қойылғанын айтты.
Нетаньяху рейд кезінде қаза тапқан жалғыз израильдік солдат болды. Бұл рейд 100-ден астам кепілді құтқарып, Тель-Авивтен ұшып шыққан Air France ұшағын екі палестиналық пен екі неміс ұрлап, Уганданың халықаралық әуежайына апарған еді.
Кайнеругаба бұл операцияны «қазіргі заман тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі» деп сипаттап, екі ел арасындағы қазіргі тығыз байланыстарды «тамаша жол» деп атады.
Қолында пулеметімен алға ұмтылған Нетаньяхудың мүсіні құтқару операциясы болған ескі әуежай терминалының сыртында тұр.
Операция кезінде үш кепіл – Жан-Жак Мимуни, Паско Коэн және Ида Борохович те қаза тапты, ал Дора Блох кейін Кампаладағы ауруханада емделіп жатқанда өлтірілді.
«Олардың еске алуы болашақ ұрпақты бейбітшілік, әділеттілік және адамгершілік қасиеттерге шабыттандыра берсін», – деді армия бас қолбасшысы.
Ұшақты ұрлаушылар және Угандада оларға қосылған үш көмекші де, сондай-ақ израильдіктермен шайқаста кемінде 45 угандалық солдат қаза тапты.
Солдаттардың қазасын мойындаған Кайнеругаба олардың «өздері ақталған іс деп санаған нәрсе үшін ерлікпен шайқасқанын» айтты. «Әрине, бүгін біз олар қызмет еткен Иди Амин үкіметі Уганда халқын білдірмеген қатыгез диктатура болғанын білеміз».
Парижге бет алған ұшақ 1976 жылы 27 маусымда Тель-Авивтен ұшып, Афинада аялдаған. Дәл сол жерде Палестинаны азат ету халық майданының ұрлаушылары ұшаққа отырған.
Олар бақылауды өз қолдарына алып, ұшақты Ливияға бұруға мәжбүрледі, онда жанармай құйылды. Airbus A300 содан кейін Угандаға ұшып, Амин оны қарсы алды.
Ұрлаушылар кепілдердің орнына 5 миллион доллар және Израиль, Франция, Германия, Швейцария және Кения түрмелерінде отырған 53 әскери тұтқынды босатуды талап етті. Кейбір кепілдер 30 маусым мен 1 шілдеде босатылды, бірақ израильдіктер мен еврейлер қалды.
3 шілдеде Израильден Кения арқылы ұшқан арнайы жасақ Энтеббеге қонып, 90 минуттан аз уақытқа созылған операцияны бастады.
Құтқару операциясы Израильде тойланды, бірақ Амин үшін терең қорлық болды.
Премьер-министр Биньямин Нетаньяху он жыл бұрын Энтеббеге барып: «Мен ағамнан террористерді жеңу үшін екі нәрсе қажет екенін білдім: айқындық пен батылдық», – деген еді.
Кайнеругаба жарты ғасыр бұрын болған оқиғаны «біздің тарихымыздағы ауыр тарау» деп атады, бірақ Уганда-Израиль қарым-қатынастары «өзара сенім, құрмет пен ынтымақтастықпен сипатталатын серіктестікке» айналғанын қосты.