Vietjet Qazaqstan (бұрынғы Qazaq Air, Sovico Group құрамына кіреді) Қазақстандағы әуежайлардың бірін сенімгерлік басқаруға алу жоспарынан бас тартты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Vietjet Qazaqstan басқарма төрағасы Адилбек Өмірәлиевтің айтуынша, бұл мәселе өткен жылы талқыланған. «Иә, ондай диалог болды, бірақ стратегиялық инвестордың шешімі бойынша барлық басымдық Vietjet Qazaqstan әуекомпаниясын дамытуға бағытталған, өйткені алда кемінде 20 әуе кемесін игеру бойынша өте ірі инвестициялық жобаны жүзеге асыру тұр», – деді ол.
Осы жылдың көктемінде Vietjet Qazaqstan директорлар кеңесінің төрағасы Эндрю Коэн «Курсивке» Қазақстандағы әуежайды сенімгерлік басқаруға алу жоспарлары әлі талқыланып жатқанын айтқан болатын.
2024 жылы Qazaq Air-ды «Самұрық-Қазынадан» сатып алған вьетнамдық Sovico Group холдингіне Түркістан және Қызылорда әуежайларын бірнеше жылға сенімгерлік басқаруға ұсыну жоспарланған еді. Бұл туралы 2024 жылдың желтоқсанында көлік вице-министрі Мақсат Қалиақпаров мәлімдеген. Вьетнамдық инвестор осы әуежайлардың бірін 5-20 жылға алу мүмкіндігін талқылаған.
Түркістан облысы әкімдігінің жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары басқармасы 2025 жылы «Курсивке» Түркістандағы шығынды әуежайдың Sovico Group-қа сенімгерлік басқаруға берілген жағдайда үш жыл ішінде пайдаға шығуы мүмкін екенін хабарлаған. Алайда аймақтардың әкімдіктері инвестормен келісе алмаған.
Sovico Group бұған дейін Qazaq Air акцияларының 49%-ын сатып алып, тасымалдаушы атауын Vietjet Qazaqstan деп өзгерткен. Вьетнамдық VietJet әуекомпаниясы Sovico Group-қа тиесілі.
Qazaq Air 2023 жылы сатылымға шығарылған, бірақ конкурстар бірнеше рет сәтсіз аяқталған. Міндетті талаптардың бірі – әуекомпанияның «Самұрық-Қазына» алдындағы 38 млрд теңге қарызын өтеу болған.
Бірнеше конкурс шарттары бойынша шетелдік инвестор Qazaq Air акцияларының 49%-ына, ал отандық инвестор 100%-ына үміткер бола алатын. Нәтижесінде Sovico Group-тың еншілес құрылымы Central Asia Aviation Holdings Limited 49%, ал МХАА-да тіркелген және Тахир Пхамға тиесілі Kazasia Holdings Limited тағы 2% алған.
«Самұрық-Қазынаның» қарамағында 49% акция қалған. Мәміле сомасы 2 млрд теңгені құраған, бұған бірнеше жыл ішінде өтелуі тиіс 38 млрд теңге қарыз кірмеген. Сондай-ақ Sovico Group 20 Boeing 737 8 Max немесе Airbus A321 ұшағын сатып алуға және тасымалдаушыны дамытуға тұрақты инвестиция салуға міндеттенген.
Павлодар облысының әкімі Асайын Байханов 1 қыркүйектен бастап Павлодардан Астана мен Алматыға тұрақты рейстер басталатынын атап өтті. Биылғы жылы Vietjet-тің Астанадан Павлодарға алғашқы рейсі 71 жолаушыны жеткізген.
Әуежайды қайта жаңарту жұмыстары 2025 жылдың 31 наурызынан бастап жүргізілген. Асайын Байхановтың айтуынша, ұзындығы 2500 метр, ені 60 метр (бұрын ені 45 метр болған) ұшу-қону жолағы толық жаңартылған.
Екінші кезекте әуежай ғимаратын қайта жаңарту жоспарланған, алайда әкім бұл жұмыстар әуежай қызметіне әсер етпейтінін айтты.
Сонымен қатар Павлодардан Ақтөбе, Ақтау және Шымкентке рейстер ашу мүмкіндігі талқылануда. Халықаралық рейстерден алдымен Новосибирск-Павлодар, одан кейін Ташкент және кері бағытта рейс ашу жоспарлануда. Тиісті келіссөздер қыркүйек айының соңына дейін аяқталады.
«Новосибирск-Павлодар-Ташкент-Ташкент-Павлодар-Новосибирск. Өзбек тарапымен келісімдер жасалды, бұл жалпы қолдау тауып отыр. Қазір новосибирск тарапымен келіссөздер жүргізіп жатырмыз, бұл рейс Павлодарда түйісіп, жанармай құйып, Новосибирскіге бағытталуы үшін», – деді ол, жаңа халықаралық рейске қызығушылық жоғары екенін атап өтті.
Новосибирск пен Ташкентке билет бағасы нарықтық болады. Павлодардан Астанаға билет құны 15 мың теңгені құрайды, себебі ол жергілікті бюджеттен субсидияланады, ал Алматыға билет бағасы нарықтық жағдайға байланысты болады, өйткені ол бюджеттен субсидияланбайды.
«Субсидияланбайтын рейс – баға жүктемеге байланысты нарықтық болады... 2025 жылы соңғы рейс осы жерден (Павлодардан) Алматыға ұшқан болатын, сонда біз отбасымызға билет сатып алғанымызды есімде, бағасы шамамен 67 мың теңге болған», – деді Асайын Байханов.
Павлодардан Астанаға рейстер аптасына төрт рет, Алматыдан Павлодарға күн сайын тағайындалған.
«Ақтөбеге рейстер ашылғанда біз оларды да субсидиялаймыз. Сондықтан бағалар да арзан болады, бірақ нақты баға әлі бекітілмеген», – деді Байханов.
Оның айтуынша, әуекомпаниялар қыркүйек айының соңына дейін қажетті шарттарды келісуі керек.
«Біз Ақтау, Ақтөбе және Шымкентке рейстерді қызмет көрсетуге арналған қаражаттың бір бөлігін өңірлер паритеттік негізде субсидиялайды деп жоспарлап отырмыз. Яғни, мен әріптестеріммен Павлодар-Шымкент рейсі туралы айтсақ, субсидияның жартысын Шымкент, жартысын Павлодар облысы төлейді деп сөйлесіп жатырмын. Түпкілікті келіскен кезде, бұл қыркүйектің үшінші онкүндігі болады деп ойлаймын», – деді әкім.
Павлодар әуежайы ғимаратын қайта жаңарту 2027 жылы басталады деп жоспарлануда. Павлодар әуежайының ұшу-қону жолағын қайта жаңарту 2025 жылдың 1 сәуірінен 1 қарашасына дейін жүргізілуі жоспарланған, алайда жұмыстар бір жылға жуық кешіктірілген.
2025 жылдың соңында «Курсив» ұшу-қону жолағын қайта жаңарту тек 2026 жылдың қыркүйегінде аяқталатынын хабарлаған. 2024 жылы әкімдік Өскеменнің Kyrylys Group RK компаниясымен (жалғыз иесі – Анна Коробецких) 16,4 млрд теңгеге келісімшарт жасасқан.
Жобаны іске асыруға Ұлттық қордан 4,8 млрд теңге, 2025 жылы тағы 2,2 млрд теңге (оның 0,6 млрд республикалық бюджеттен және 1,6 млрд облыстық бюджеттен) бөлінген. Оның 1,7 млрд теңгесі игерілген, бұл жоспарланған көлемнің 76,5%-ын құрайды.