Австралия үкіметтерінің ассимиляция саясаты бойынша мәжбүрлі түрде отбасынан алынған жергілікті халық өкілдері мен олардың ұрпақтары басқа жергілікті және жергілікті емес халықтармен салыстырғанда әлдеқайда ауыр физикалық және денсаулық проблемаларына ие. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Жаңа есеп Австралияның Денсаулық сақтау және әл-ауқат институты (AIHW) тарапынан дайындалып, «Ұрланған ұрпақ» өкілдері мен олардың отбасыларын қолдайтын Healing Foundation ұйымының тапсырысы бойынша жасалған. Бұл есеп 2023 жылы жарияланған деректерге негізделіп, 2026 жылдың 8 қыркүйегінде жарық көрді.
Есепте мәжбүрлі алып қою саясатының ұзақ мерзімді әсері ашық көрсетілген. Бұл саясат 1970-ші жылдарға дейін барлық австралиялық үкіметтер тарапынан нәсілшілдік ассимиляция заңдары аясында қолданылған. Балалар мекемелерге орналастырылып, немесе жергілікті емес отбасыларға асырап берілген, онда олардың көпшілігі қатал қарым-қатынасқа, жыныстық зорлыққа ұшыраған. 1910-1970 жылдар аралығында кемінде әрбір оныншы, мүмкін әрбір үшінші жергілікті бала отбасынан алынған.
Есеп 2022-2023 жылдардағы сауалнама деректеріне негізделген. Қазіргі уақытта «Ұрланған ұрпақ» өкілдерінің барлығы 50 жастан асқан. Есепте ата-анасы, әжесі немесе атасы, нағашысы немесе апайы отбасынан алынған адамдар саны шамамен 200 000 адамды құрайды, бұл жергілікті халықтың 45 пайызын құрайды.
Сауалнама нәтижелері бойынша, «Ұрланған ұрпақ» өкілдерінің ауыр немесе терең мүгедектікке ұшырау ықтималдығы басқа жергілікті халықтарға қарағанда 2,7 есе жоғары, ал соңғы 12 айда ауруханаға жатқызу ықтималдығы 1,7 есе жоғары. Бұл көрсеткіштер жасты, жынысты және тұрғылықты жердің қашықтығын ескергенде де сақталады.
Жергілікті емес австралиялықтармен салыстырғанда, «Ұрланған ұрпақ» өкілдерінде бүйрек ауруы 6 есе, ауыр мүгедектік 4,8 есе, ал жоғары психологиялық стресске ұшырау ықтималдығы 3,9 есе жоғары.
Сондай-ақ, есепте «Ұрланған ұрпақ» өкілдерінің әлеуметтік-экономикалық жағдайының қиын екендігі атап өтілген: олар күтпеген шығындарды төлеуге қабілетсіз, ал қажетті заттарды сатып алуға ақшасы жетпейтін күндері көп.
«Қорытындылай келе, жиынтық көрсеткіштер «Ұрланған ұрпақ» өкілдерінің басқа жергілікті халықтарға қарағанда әлеуметтік-экономикалық жағдайының қиын екенін көрсетеді», - делінген есепте.
Сонымен қатар, «Ұрланған ұрпақ» өкілдерінің жоғары психологиялық стресске ұшырау ықтималдығы басқа жергілікті халықтарға қарағанда екі есе дерлік жоғары, ал психикалық немесе мінез-құлық ауруларына шалдығу ықтималдығы 1,6 есе жоғары. Олардың ұрпақтарында жоғары психологиялық стресс пен психикалық ауру диагнозы қою ықтималдығы 1,3 есе жоғары.
AIHW-дің жергілікті халық денсаулығы бөлімінің уақытша басшысы доктор Мартин Эдвардссон Австралияда «Ұрланған ұрпақ» өкілдері мен олардың отбасыларының тәжірибесі мен қажеттіліктері туралы толық деректер жоқ екенін айтты.
«Ұрланған ұрпақ» өкілдерінің қажеттіліктерін қолданыстағы деректер арқылы түсіну қиындай түседі, өйткені олар қартайып, үй шаруашылықтарына жүргізілетін сауалнамаларда аз ұсынылатын болады», - деді Эдвардссон.
Жергілікті австралиялықтар 13YARN қызметіне 13 92 76 нөмірі бойынша, Lifeline-ге 13 11 14, Mensline-ге 1300 789 978 немесе Beyond Blue-ге 1300 22 4636 нөмірі бойынша хабарласа алады.
