Ұлыбританияның Қытайға қатысты ұстанымы «сәйкессіздікке ұшыраған» және жоғары деңгейдегі сараптама жетіспеушілігінен зардап шегуде. Бұл туралы екіжақты қарым-қатынасты дұрыс бағаламаудың тәуекелдері туралы ескертетін баяндамада айтылған. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Қытайға сын көзбен қарайтын заңгерлердің халықаралық тобы болып табылатын Қытай жөніндегі Парламентаралық альянс (Ipac) жүргізген аудитте Пекинмен бұрынғы қарым-қатынас Ұлыбританияны араласу тәуекелдеріне жиі ұшыратқаны, алайда уәде етілген мүмкіндіктерді бермегені айтылған.
Сәрсенбіде жарияланған аудитте асты сызылған сөйлем былай делінген: «Ұлыбританияның Қытаймен табысты қарым-қатынасы ҚХР (Қытай Халық Республикасы) біздің құндылықтарымызды бөліспейтін, табиғатынан дұшпандық авторитарлық мемлекет екенін түсінумен әрқашан шектелуі керек».
Әлемнің екінші ірі экономикасымен қарым-қатынастағы билік теңгерімсіздігі «шатасқан саясат пен әлсіз қарым-қатынаспен одан әрі күшейе түседі» делінген баяндамада.
Онда мысал ретінде Қытай делегациясының сапары келтіріледі: делегация үкіметте Пекинмен жоғары деңгейде қарым-қатынас жасайтын адамдардың ешқайсысы мандарин тілінде сөйлемейтінін немесе Қытайда тұру тәжірибесі жоқ екенін атап өткен.
Ұлыбританиялық сараптама бар болғанымен, ол жиі оқшауланған және «мүмкіндікке айналдырылмайды» дейді Ipac. Альянс құрамында Ұлыбританияның барлық негізгі партияларының мүшелері бар.
Бұрынғы қауіпсіздік министрі Том Тугендхат баяндаманы қолдай отырып, оны «осы ғасырдың негізгі сыртқы саясат мәселесіне айқын және шынайы көзқарас, жылдар бойғы саяси немқұрайлылық қалдырған олқылықты толтырады» деп бағалады.
Баяндама «қарым-қатынастан бас тарту мүмкін емес» деп мойындағанымен, сыни инфрақұрылым, шекаралық технологиялар және адам құқықтары сияқты мәселелер бойынша нақты айқындалған қызыл сызықтарды ұсынады.
Құжат бірнеше ұсыныс береді, соның ішінде институционалдық үйлестіруді жақсарту, ұлттық қауіпсіздік құралдарын күшейтіп пайдалану және жеткізу тізбектерін әртараптандыру.
Онда ЖИ сияқты жаңа технологиялар дезинформация мен бақылау мүмкіндіктері тұрғысынан жаңа сын-қатерлер туғызатыны анықталған.
Климат дағдарысы ынтымақтастық пен үйлестіру үшін төмен тәуекелді сала ретінде анықталған.
«Қытаймен ынтымақтастықсыз және орта мерзімді тәуелділікті қабылдамай, белгіленген климаттық мақсаттарға қол жеткізу мүмкін емес. Бұл мәжбүрлі еңбек пен әділетсіз сауда тәжірибелерімен кірленген жеткізу тізбектерін қабылдауды білдіреді» дейді аудит.
The Guardian Ұлыбритания үкіметіне және Лондондағы Қытай елшілігіне пікір сұрап хабарласқан.
Бұрынғы дипломат және Лондондағы Кингс-колледжінің Лау атындағы Қытай институтының директоры Керри Браун Қытаймен жұмыс істеу үшін тілдік дағдыларды жақсарту қажеттігін түсіну «өте құптарлық» екенін айтты.
Алайда ол «қазіргі маңызды мәселе — Қытайдағы тірі тәжірибе» деді.
«Ipac мүшелерінің кейбіреулері... Қытайға бару сізді қандай да бір жолмен әсерге ұшыратады деген осы қауіпсіздікке бағытталған идеяны насихаттауға шынымен құштар», — деді ол.
«Шынымен маңызды нәрселерді сыныпта оқыту мүмкін емес; оларды тек күнделікті өмір арқылы барып үйренуге болады... және бұл қазір істеу өте қиын нәрсе, сондай-ақ қолдау көрсетілмейтін нәрсе».