Израилдің көрнекті қоғам қайраткерлері Ұлыбританияның Батыс жағалаудағы заңсыз елді мекендердің кеңеюіне және зорлық-зомбылықтың күшеюіне қарсы жаңа санкцияларын қажетті жауап ретінде қарсы алды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Израил ғылым академиясы мен гуманитарлық ғылымдар президенті, бұрынғы премьер-министр, армияның бұрынғы бас қолбасшысы, бұрынғы министрлер мен дипломаттар бұл араласуды Израил үкіметі мен қауіпсіздік құрылымдарының сәтсіздігінің «сөзсіз салдары» деп сипаттады.

«Санкциялар яһуди террористеріне қарсы бағытталған, Израил мемлекетінің заңдылығына қарсы емес», — деп жазды олар бірлескен мәлімдемеде. «Израил үкіметінің яһуди террористеріне қарсы санкцияларды антисемитизмнің көрінісі деп санайтын жауабына еш негіз жоқ».

Сыртқы істер министрі Эд Милибанд Ұлыбританияның жаңа санкцияларды жоспарлап отырғанын білдірген болатын, бірақ оның сөзінің қаттылығы мен сейсенбіде жарияланған шаралардың ауқымы тосынсый болды. Бұл Израилдің жақын одақтасы тарапынан Батыс жағалауда өзгеріс жасау үшін экономикалық күшті пайдаланудың көп жылдардағы ең маңызды әрекеті болды.

«Израил үкіметі ең ұзаққа созылған дипломатиялық дәстүрді бұзды: нақты ештеңе жасамай, бұлыңғыр сөздер мен «өте алаңдаушылық» білдіру», — деп жазды Эстер Соломон Haaretz газетінде.

Франция мен Канада елді мекен тауарларына сауда тыйымын жариялап, тағы 10 еуропалық ел осындай шараларды қолдаған кезде әсер еселене түсті. Сондай-ақ, Ұлыбританияның жоспарлары туралы алдын ала хабардар болған Трамп әкімшілігінің ешбір жоғары лаузымды тұлғасы бұл шараларды сынаған жоқ.

«Иерусалим жаңбырға дайындалған еді, бірақ кеше түгел дауыл болды», — деп жазды Итамар Эйхнер Yedioth Ahronoth газетінде. «Кеше Израил тосыннан ұсталды, тіпті жоғары лауазымды израилдік шенеуніктер «барлау-дипломатиялық сәтсіздік» деген терминді қолданды».

Jewish People Policy Institute үшін жүргізілген сауалнамаға сәйкес, яһуди израилдіктердің шамамен төрттен үш бөлігі Батыс жағалауды толық немесе ішінара аннексиялауды қолдайды. Алдағы сайлаудағы барлық жетекші кандидаттар Палестина мемлекетін құруға қарсы.

Дегенмен, елді мекендердегі зорлық-зомбылық пен кеңеюге қарсы дауыстар елдің қауіпсіздік, саяси және мәдени элитасының кейбір өкілдері тарапынан күшейіп келеді. Олар биыл жазда үкіметке яһуди терроризмі мен Батыс жағалаудағы «этникалық тазарту идеологиясын» қолдағаны үшін заңды әрекет жасаймыз деп қауіп төндірді.

Израил ғылым академиясы мен гуманитарлық ғылымдар президенті, британдық профессор Дэвид Харел Ұлыбритания шараларын қолдайтын мәлімдемеге қол қойғандардың бірі. Ол санкциялар палестиналықтарға шабуылдарды тоқтатуға және оккупацияны аяқтауға тырысатын өзі сияқты израилдіктерге шұғыл қолдау көрсететінін айтты.

«Мен жеке өзім антисемитизмге және Израилге қарсылыққа қарсы соңғы демім қалғанша күресемін. Сол себепті мен Израил мемлекетіне қарсы жалпы бойкот, дивестиция және санкцияларға қарсымын», — деді жетекші ғалым The Guardian-ға. «Бірақ Израилдің іс-әрекеттеріне, әсіресе Батыс жағалаудағы іс-әрекеттеріне қарсы болу — ақталған, мен мұны қолдаймын».

Ол сайлауға дейін кідіруді талап ететін израилдіктер палестиналықтар күн сайын кездесетін зорлық-зомбылықтың күшеюін және оккупацияның Израилдің болашағына төндіретін қауіптерді елемейтінін айтты.

«Ол жерден кету немесе, кем дегенде, қазіргі уақытта осы оқиғаларды тоқтатып, екі мемлекеттік шешім туралы шынымен сөйлесе бастау — бұл палестиналықтар үшін ғана емес. Біз бұл кедей адамдарға жақсылық жасап жатқан жоқпыз. Біз өзімізге жақсылық жасап жатырмыз, кем дегенде, одан да көп», — деді ол.

Ұлыбритания санкцияларын қолдайтын бірлескен мәлімдемеге бұрынғы премьер-министр Эхуд Ольмерт, Израил армиясының бұрынғы қолбасшысы Дан Халуц, бұрынғы министрлер Юли Тамир мен Рони Бар-Он және Германиядағы бұрынғы елші Йорам Бен Зеев те қол қойды.

«Бұл шешім — Израил мемлекетінің яһуди терроризмінің масқарасынан арылуы үшін дәл қажет нәрсе», — деп жазды олар.

Бұрынғы дипломат Надав Тамир де бұл шараларды Израил үшін пайдалы деп сипаттады.

«Батыс жағалаудағы (және Газадағы) палестиналықтардың аннексиясы мен этникалық тазартылуын болдырмауға бағытталған кез келген қадам Израилдің яһуди халқының демократиялық отаны ретіндегі сионистік көзқарасының ұзақ мерзімді мүдделеріне қызмет етеді», — деді ол. «Бұл бізге қауіпсіз әрі моральдық болуға көмектеседі».

Израилдің сыртқы сауда басқармасының басшысы Рой Фишердің айтуынша, өткен жылы оккупацияланған аумақтардан Ұлыбританияға экспортталған тауарлардың құны жалпы 4,4 млрд долларлық тауар мен қызмет саудасының ішінде небәрі 45 млн долларды (33 млн фунт) құрады.

Алайда, елді мекендердің кеңеюін қаржыландыратын немесе жеңілдететін кез келген компанияға санкция салу жоспары Израилдің ірі банктері мен сақтандыру компанияларын Ұлыбританиядағы бизнес мүдделері мен оккупацияланған Палестинадағы мүдделері арасында таңдау жасауға мәжбүр етуі мүмкін.

Милибанд жаңа шаралардың егжей-тегжейін бермеген, бірақ бұл қадам құрылысты баяулатуы немесе тоқтатуы мүмкін.

Кнессеттің бұрынғы спикері Авраам Бург Милибандқа әлемдік үлгі көрсеткені үшін алғыс білдірді. «Мен көптеген израилдіктер мен палестиналықтар сияқты...» деп бастаған сөзінде ол ризашылығын білдірді.