Ұлыбритания үкіметі мақтаныш еткен үлкен дата-орталық жобасы келесі жылғы іске қосылу мерзімінен өтіп кетеді және 2030 жылдардың ортасына дейін кешігуі мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Эссекс графтығындағы Лафтон нысаны 2025 жылы жарияланған кезде елдің ең үлкен AI суперкомпьютері деп сипатталған болатын, алайда қуат жеткізу мәселелері оның желіге қосылуын ұзақ күтуге қалдырды.
Жобаға деген күмән
Бұған дейін де жобаға қатысты күмән туындаған еді: Guardian наурыз айында жоспарланған алаң әлі де жұмыс істеп тұрған тіреуіш (леса) қоймасы екенін анықтаған. Енді жоспарланған 2027 жылғы дебютке дейін жеткілікті қуат ала алмауына байланысты жобаға қатысты тағы да алаңдаушылық бар.
Лафтон суперкомпьютерін Nscale салып жатыр — бұл жылы 35 миллиард долларға (26 миллиард фунт) IPO өткізуді көздеп отырған британдық стартап.
Желілік қосылу мәселесі
Нысанды жергілікті қуат желісіне қосатын UK Power Networks (UKPN) компаниясы Nscale-ге желінің дата-орталыққа жеткілікті қуатты 2030 жылдардың басынан ортасына дейін бере алмайтынын хабарлаған.
Қуаттың кешігуі туралы алғаш рет AI саласындағы Morning Intelligence ақпараттық бюллетені жазған.
Nscale жобаға «адал» екенін мәлімдеді, алайда қуат жеткізу мәселесін жылдам шешудің жолын таба алмауы энергияның дата-орталықтарды дамытуға қаншалықты кедергі болып отырғанын көрсетеді. Алайда Nscale тіреуіш қоймасының алаңын тазалап тастаған. Компания сонымен қатар нысанда қуат өндіру мүмкіндігін және қосылу процесін жеделдету мүмкіндігін зерттеп жатыр.
Үкіметтің жоспары
Кир Стармер үкіметі 2025 жылы Ұлыбританияның AI стратегиясын жариялаған кезде Лафтон жобасын атап, нысанды «Ұлыбританияның ең үлкен егеменді AI дата-орталығы» деп сипаттаған. Дата-орталықтар — чат-боттар сияқты AI технологиясының орталық жүйке жүйесі.
Энергетика саласының реттеушісі Ofgem электр қосылымдарына өтініштердің кептеліп қалғанын ескерткен. Маусым айында ол Ұлттық желіге қосылуға кезекте тұрған 315 дата-орталық бар екенін, бұл 73 ГВт сұранысты білдіретінін ашты — бүкіл елдің ең жоғары энергия сұранысы 45 ГВт-пен салыстырғанда.
Лафтон нысаны 90 МВт-қа дейінгі қуатты сұрап отыр, бұл шамамен 315 000 үйдің энергия тұтынуына тең.
Реттеушілердің ұстанымы
UKPN жекелеген жобаға түсініктеме бере алмайтынын мәлімдеді. Энергияға сұранысы жоғары жобалар Ұлттық желі деңгейінде де жұмыстарды талап етеді, бұл энергия сұраныстарын тиісті түрде қанағаттандыруды қамтамасыз ету үшін қажет.
«Жалпы алғанда, көптеген дата-орталықтар біздің тарату желісіне қосылғанымен, жұмысты бастау үшін кеңірек ұлттық электр беру желісіндегі жұмыстарды күтіп отыр», — деді UKPN өкілі.
Ұлттық желі: «Біз NESO-мен [үкіметке тиесілі Ұлттық энергия жүйесі операторы], тарату желісі операторларымен және тұтынушылармен қосылымдарды мүмкіндігінше жеделдету және экономикалық өсуді қолдау мүмкіндіктерін анықтау үшін тығыз жұмыс істеуді жалғастырып жатырмыз», — деді.