Ұлыбританияда дизель отынының орташа бағасы рекордтық £2/литрге жетті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
АҚШ-Израиль мен Иран арасындағы соғыс Шығанақ аймағынан шикі және өңделген мұнай өнімдерінің жеткізілімін бұзған ақпан айының соңынан бері британдық жанармай құю станцияларындағы баға 40,5%-ға өсті. RAC автокөлік тобының мәліметінше, жұма күні орташа баға 200,01 пенниге жетті, яғни орташа отбасылық көлікті толық құю қазір £110 тұрады — Иран соғысына дейінгіден шамамен £32 қымбат.
RAC саясат жөніндегі басшысы Саймон Уильямс: «Бұл — ешкім кесіп өткісі келмеген баға шегі», — деді.
RAC деректері орташа бағаны өлшейді, бірақ шын мәнінде көптеген жанармай құю станциялары дизельді £2-ден жоғары бағамен біраз уақыттан бері сатып келеді.
Бензин бағасы да өсуде: қорғасынсыз бензиннің литрі орташа 174,1 пенни тұрады, бұл 28 ақпаннан бері 31,5%-ға өскен. Орташа бакты толтыру құны £96-ға жетті, бұл АҚШ-Иран қақтығысына дейінгіден £23-тен астам қымбат.
АҚШ экспортын тоқтату қаупі
Жұма күні ертеректе көлік министрі Кир Мэтер Дональд Трамптың АҚШ-тың отын жеткізілімін тоқтату қаупінен кейін Ұлыбританияда дизель тапшылығы жоқ екенін мәлімдеп, жанармай құю станцияларындағы дүрбелеңді болдырмауға тырысты.
Трамп әкімшілігі Германия мен Францияға әлемдік энергия бағасының өсуін жеңілдету үшін дизель қорларын шығаруды талап етті, әйтпесе АҚШ экспорттық тыйым салатынын ескертті.
Бейсенбіде Ұлыбритания Еуропа одақтастарымен төтенше қорларды шығару туралы келіссөздер бастады, ал ЕО энергетика жөніндегі комиссары Дан Йоргенсен жұма күні Еуропа дизель қорлары мәселесін тек АҚШ-пен емес, Халықаралық энергетикалық агенттіктің (IEA) барлық мүшелерімен талқылап жатқанын айтты.
Reuters агенттігінің хабарлауынша, Франция президенті Эммануэль Макрон төрағалық еткен G7 көшбасшыларымен бейнеконференцияда қатысушылар Франция үкіметінің еуропалық елдердің қорларынан 50 млн баррель дизель, ал IEA мүшелерінің 50 млн баррель шикі мұнай шығаруы туралы ұсынысын талқылады.
Ұлыбритания дизельдің шамамен 30%-ын АҚШ-тан алады, қалғанының басым бөлігі материктік Еуропадан келеді, елде 42 күнге жететін қор бар.
Жүргізушілер мен шағын бизнеске салмақ
Жүргізушілер мен шағын бизнес жанармай құю құнының өсуінен қиналып отыр.
Уильямс былай деп қосты: «Бұл көп миль жүретін үй шаруашылықтары мен компаниялар үшін — коммутерлерден бастап жүк тасымалы және жеткізу фирмаларына, үлкен автопаркі бар бизнестерден жеке кәсіпкерлерге дейін — өте қиын болады».
«Ащы ирониямен айтсақ, бір кездері ұзақ жолдар үшін ең тиімді нұсқа саналған дизель көліктері қазір адамдардың қалтасын қағады», — деді ол.
Capital Economics ұйымы АҚШ-тың дизель экспортына тыйым салу Ұлыбританиядағы дизель бағасын £2/литрден £3/литрге дейін көтеріп, инфляцияны тамыздағы 3,1%-дан 5%-ға дейін итеруі мүмкін деп есептеді.
Бұл жаңа рекорд соңғы апталарда Еуропа бойынша жанармай бағасының рекордтық деңгейге жетуінен кейін тіркелді. Бұл саяси көшбасшыларды тұтынушыларды қорғау үшін шара қолдануға шақырулар тудырды.
Жол отындары бағасының инфляциясы Таяу Шығыс пен Ресейдегі соғыстан зақымданған мұнай өңдеу зауыттарының өнімі күрт құлдырауына байланысты әлемдік мұнай нарықтарындағы өсуден асып түсті.
Украина соғысына дейін Ресей әлемдік дизель жеткізілімінің 10-15%-ын қамтамасыз еткен. Иран АҚШ-Израиль шабуылдарына жауап ретінде Ормуз бұғазын бұзғанға дейін Шығанақ елдерінен әлемдік дизель жеткізілімінің тағы 10%-ы осы бұғаз арқылы өткен.
Трамп украиналық әріптесі Владимир Зеленскийді Ресей мұнай өңдеу зауыттарына дрон мен зымыран шабуылдарын тоқтатуға итермеледі, сонда олар әлемдік отын тапшылығын жеңілдетуге көмектесе алады.
Тұрмыстық энергия шоттары да өсуде
Таяу Шығыс соғысы тұрмыстық энергия шоттарын да көтерді. Осы аптада тоқсан сайынғы баға шегі 4%-ға өсті, яғни Ұлыбританиядағы орташа үй шаруашылығы жылына £1,723 төлейді. Жетекші болжамшы Cornwall Insight мәліметінше, шек тағы 16%-ға өсіп, орташа жылдық қос отындық шотқа £276 қосып, £1,999-ға жетеді деп болжануда.
Еуропа елдерінің дизель және мұнай қорларын шығаруы мүмкіндігі туралы келіссөздер туралы хабарлар Brent маркалы мұнай бағасының 2,5%-ға төмендеп, баррелі $99,78 болуына әкелді.
Saxo Bank-тің тауар стратегиясы жөніндегі басшысы Оле Хансен: «Бұл энергия нарығындағы негізгі қысым енді шикі мұнайдың қолжетімділігінде емес екенін көрсетеді, өйткені Таяу Шығыстан ағын қалпына келуде. Керісінше, қысым Таяу Шығыс пен Ресейдегі мұнай өңдеу қуаты мен өнімінің қысқаруынан шектелген өңделген өнім жеткізілімінде», — деді.