Ұлыбританияның ресми деректері бойынша, адамдардың электрондық поштасы мен әлеуметтік желі аккаунттарын бұзып, өздерін сол адамдар ретінде көрсететін қылмыскерлер ұрлаған ақшаның жалпы сомасы бір жылда 400%-дан астам өсті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Көп жағдайда алаяқтар адамдардың аккаунттарын бұзып, олардың атын пайдаланып, сатылып кеткен концерттер сияқты іс-шараларға жалған билеттерді бейхабар достары мен туыстарына сатады.
Лондон қаласының полициясы жүргізетін, экономикалық қылмысқа ұлттық деңгейде жауапты Report Fraud қызметінің мәліметінше, электрондық пошта мен әлеуметтік желі аккаунттарын бұзу арқылы ұрланғаны туралы хабарланған жалпы сома 2025-26 қаржы жылында 6,3 миллион фунт стерлингке жеткен. Бұл 2024-25 қаржы жылындағы 1,2 миллион фунтпен салыстырғанда әлдеқайда жоғары.
Алайда нақты сома әлдеқайда көп болуы мүмкін, өйткені алаяқтық құрбандарының көбі қылмысты хабарламайды. Олар көбіне ұялғандықтан, кейде жеке шығын сомасы салыстырмалы түрде аз болғандықтан хабарламауы мүмкін.
The Guardian бұған дейін Instagram аккаунты хакерлердің нысанасына айналған музыка жанкүйерінің оқиғасын жариялаған болатын. Хакерлер оның атын пайдаланып, Oasis концертіне билет жарнамалап, достарынан 1 400 фунт стерлинг ұрлаған. Ол хакерлер өзін соншалықты жақсы еліктеп көрсеткенін айтты, тіпті оның достары мен туыстары шынымен өзімен сөйлесіп жатыр деп ойлаған.
Басқалары алаяқтық WhatsApp және SMS хабарламаларының құрбаны болған. Мұндай хабарламаларда қылмыскер өзін адамның баласы немесе шұғыл ақша қажет ететін туысы ретінде көрсетеді. Бұл схема "Hi mum" (Сәлем, ана) алаяқтығы деп аталып кеткен.
Santander банкінің деректері көрсеткендей, банк клиенттері арасында өзін біреудің ұлы ретінде көрсеткен алаяқтар ақшаны ең сәтті жымқырған, одан кейін қыздары ретінде көрсеткендер тұр.
Report Fraud операцияларының жетекшісі, бас суперинтендент Аманда Вулф былай деді: "Көп адам үшін аккаунттың бұзылуы тек кибермәселе емес – бұл жеке мәселе. Бұл құрбандарды маңызды аккаунттарынан айырып, қандай ақпаратқа қол жеткізілгені туралы алаңдатып, қылмыскерлер олардың жеке басын басқаларға шабуыл жасау үшін пайдалануы мүмкін деген қауіп тудырады."
Ол сондай-ақ бір бұзылған аккаунттан басталған жағдай "алаяқтар сенімді қарым-қатынастарды пайдаланып, одан әрі алаяқтық жасай отырып, отбасыға, достарға және әріптестерге тез әсер етуі мүмкін" екенін қосты.
Report Fraud қоғамды онлайн аккаунттарын хакерлерден қорғауға шақыратын ақпараттық науқан бастады. Науқан аясында мүмкіндігінше passkey (құпиясөзсіз кіру кілті) жүйесіне көшу ұсынылады. Passkey адамның құрылғысы мен биометриясын пайдаланып, оны анықтайды және құпиясөз сияқты бұзылуы мүмкін емес.