Кәсіподақтар, зерттеу орталықтары, экологиялық топтар мен қайырымдылық ұйымдары министрлерді Ұлыбританияның ұлттық әл-ауқат қорының (NWF) қаржылық қуатын арттыруға шақырды. Олардың пікірінше, бұл қор елге көбірек инвестиция салып, экономиканы теңгерімді дамытуға мүмкіндік береді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Үндеуге қол қойғандар

TUC, Greenpeace, WWF және New Economics Foundation сияқты ұйымдардың мәлімдемесінде NWF-ті кеңейту арқылы энергия шығындарын төмендетуге, Ұлыбританияның индустриялық өңірлерін жаңғыртуға және сапалы жұмыс орындарын көбейтуге болатыны айтылған.

Мәлімдемеде үкімет NWF-ті «Британияға қажет инвестицияны жүзеге асыра алатын әлемдік деңгейдегі ұлттық даму банкіне» айналдыру арқылы түбегейлі қайта құруға шақырылады. Сонымен қатар бұл қадам үкіметтің қолданыстағы фискалдық ережелеріне қайшы келмейтіні атап өтілген.

NWF туралы негізгі деректер

NWF 2024 жылдың шілдесінде сол кездегі қаржы министрі Рэйчел Ривз тарапынан құрылған болатын. Оның мақсаты — порттар, гигафабрикалар, сутегі және болат жобалары сияқты ірі инфрақұрылымдық жобаларға жеке сектордан миллиардтаған фунт тарту.

Бұл сайлауалды бағдарламадағы уәде еді және әрбір 1 фунт салық төлеушінің ақшасына шамамен 3 фунт жеке инвестиция тартуды көздеді.

NWF Норвегия мен Сауд Арабиясы сияқты елдерге тиесілі егеменді әл-ауқат қорлары емес. Ондай қорлар мұнай сияқты мемлекеттік табиғи ресурстардан, халықаралық сауда профицитінен, банк резервтерінен немесе жекешелендіру жобаларынан түскен қаражатты басқарады.

Ал NWF негізгі салаларға инвестицияны ұлғайтуға және үкімет ірі инфрақұрылымдық жобалардың қаржылық тәуекелін бөлісуге дайын екенін көрсету арқылы инвесторлардың Ұлыбританияға ақша салуға сенімін арттыруға арналған.

Саяси контекст

NWF-тің ауқымын кеңейту туралы шақыру Лейбористік партия Энди Бернхэм премьер-министр болғаннан кейінгі алғашқы конференциясын өткізер алдында және Джон Хилидің 28 қазанда жоспарланған алғашқы бюджетін әзірлеп жатқан кезде жасалып отыр.

Топтың мәлімдемесінде NWF-тің «таза энергияны, заманауи инфрақұрылымды және өңірлік өсуді қолдау үшін жеке инвестицияны бағыттаудағы маңызды рөлі» мақталады. Мысал ретінде Манчестердің Good Growth Fund қорымен 500 миллион фунттық серіктестігі келтіріледі.

Алайда мәлімдемеде мұндай мемлекеттік банктер көбірек істеуі керек екені айтылады. Онда NWF-тің алдағы бес жылда жыл сайын инвестициялауға қолжетімді 5,5 миллиард фунты Германияның KfW мемлекеттік инвестициялық банкінің 2025 жылы ғана үй шаруашылықтарына, бизнеске және муниципалитеттерге берген 62 миллиард еуросымен (53,5 миллиард фунт) салыстырылады. Бұл шамамен 10 есе жоғары.

NWF-ті кеңейтудің ықтимал пайдасы

Мәлімдемеде NWF-ті кеңейтудің Британияға тигізетін бірнеше пайдасы санамаланады:

  • 01Үйлер мен ғимараттарды жаңғыртуды жеделдету.
  • 02Негізгі жобаларға ішінара меншік үлесін алу арқылы халыққа маңызды инфрақұрылымда үлкен үлес беру.
  • 03Индустриясыздандырудан ең көп зардап шеккен қауымдастықтарға жаңа жасыл салаларды әкелу үшін мақсатты инвестициялық бағдарлама іске қосу.
  • 04Жергілікті экономиканы ұстап тұрған шағын бизнеске ақша бағыттау үшін өңірлік банктер желісін қолдау.

Топтың айтуынша, бұл үшін үкімет NWF-ке өз қаржысын өзі тарту және ұзақ мерзімді инвестициялау тәуелсіздігін беруі керек. Мұндай тәжірибені әлемнің басқа да мемлекеттік банктері ұстанады.

Топ бұл қадам үкіметтің фискалдық ережелеріне сай келетінін айтады. Онда министрлер күнделікті шығысты өз табысымен сәйкестендіреді және тек инвестиция үшін қарыз алады. Бұл «фискалдық сенімділікті экономикалық амбициямен ұштастырып, көрінетін инвестиция әкеледі».

Бернхэм Даунинг-стритке келгеннен бері инфрақұрылымға миллиардтаған фунт қосымша қарыз алуға көмектесу үшін үкіметтің қолданыстағы фискалдық ережелеріндегі «кез келген икемділікті» қарастыратынын айтқан.

Қазынашылықтың жауабы

Қазынашылық өкілі NWF өзінің алғашқы жылында Sizewell C және Сандерлендтегі екінші гигафабрика сияқты жобаларға, сондай-ақ Уэльстегі су тасқынынан қорғанысты нығайтуға 3,9 миллиард фунт инвестиция салғанын мәлімдеді. Олар қосымша 5,25 миллиард фунт жеке қаржы тартылғанын, 11 500 жұмыс орны сақталып, құрылғанын қосты.

Өкіл: «Үкімет NWF-тің жеке капиталды тарту және елдің әрбір пошта индексіне экономикалық өсуді жеткізу жөніндегі ұзақ мерзімді миссиясына адал», — деді.