Ұлыбританияда өнер саласында жұмыс істейтін әйелдер, әсіресе жасы ұлғайған сайын, рөлдерге тең мүмкіндіктері жоқ деп санайды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Жаңа есепке сәйкес, өнер индустриясы «жас және жаңадан келе жатқан» таланттарға тым көп көңіл бөледі. Зерттеуге қатысқан 76 өнер маманының 95 пайызы гендерлік теңсіздік әлі де бар деп есептейді, ал 75 пайызы бейсаналық кемсітушілік пен сексизмге тап болғанын айтқан. Респонденттердің 69 пайызы жастың кәсіби табысқа кері әсерін тигізетінін атап өткен, ал бұл көрсеткіш басқарушылық емес, шығармашылық қызметте жұмыс істейтіндер арасында 100 пайызға жеткен.

Зерттеуде гендерлік кемсітушілік пен эйджизмді жалдау процесінде AI қолдану күшейтетіні айтылған. AI жүйелері күтім жасау міндеттеріне байланысты мансаптық үзілістер жасаған әйелдерді жазалауы немесе тарихи стереотиптерді күшейтуі мүмкін.

Көптеген орындаушылар әйелдерге ерлермен салыстырғанда жас көріну қысымын атап өтті. Бір актриса: «Көбінесе жасы үлкен ер актерлерге қарама-қарсы рөлдерге жас актрисалар таңдалады, бірақ бұл рөлдер бір жастағы адамдарға арналған», – деді. Тағы бір қатысушы кастинг мүмкіндіктері 39 жастан кейін азаятынын айтса, тағы бір әйел актриса: «Ер әріптестерім үшін маған қарағанда екі есе көп рөлдер бар. Ал 50 жастан асқан актрисалар үшін рөлдер одан да аз», – деп бөлісті.

Бір респондент талантты сипаттау үшін «жас және жаңадан келе жатқан» деген сөздерге әуестікті атап өтті: «Тәжірибелі, кемел, терең ойлы, ересек адамдарды ешкім мадақтамайды. Әрқашан жаңа нәрсе іздейді. Тіпті жаңа емес нәрсенің бәрі көгеріп кеткендей». Тағы бір қатысушы жазушылар бағдарламалары жастарға басымдық беретінін, ал көптеген жаңадан бастаған әртістерге арналған бастамалар кейінгі кезеңдегі әртістерді дамытуға емес, жас түлектерге бағытталғанын айтты.

Өнер маркетингі саласындағы бір маман тек жастар ғана онлайн әлемді шынымен түсінеді деген кең таралған пікір бар екенін, ал бір жазушы егде жастағы әйелдердің оқиғалары сирек тапсырыс берілетінін атап өтті.

«Casualty» сериалында ойнаған және Корольдік Шекспир труппасының мүшесі болған театр және теледидар актрисасы Морин Битти: «Сонымен, бізде енді жас кемсітушілігі әйелдердің ойын-сауық индустриясында кездесетін басты мәселелердің бірі екендігінің дәлелі бар. Біз таң қалдық па? Мен міндетті түрде емеспін. Мен осы тордан сытылып өткен бақыттылардың бірімін және 72 жасымда Питлохриде Лир рөлін ойнап қайттым», – деді. Ол сондай-ақ егде әйелдердің әкелетін үлкен таланты мен өмірлік тәжірибесінің жоғалуын тоқтату үшін әйелдерге арналған ірі рөлдердің көбірек болуы қажеттігін атап өтті.

«Өнердегі әйелдер» қолдау тобының бас директоры, есеп авторы доктор Дженнифер Такетт: «Өнердегі егде әйелдерге қатысты жас кемсітушілігі және AI-дің егде әйелдерге қатысты мәселелерді күшейту әлеуеті ерекше алаңдатады. Зерттеушілер AI-дің бұл саласын енді ғана зерттей бастады және бұл мәселені тереңірек зерттеу өте маңызды – зерттеулер көрсеткендей, AI қолданылатын кез келген жалдау процесінде егде әйелдердің кемсітілу қаупі жоғары», – деді.

Бұл тұжырымдар «Өнердегі әйелдер» ұйымының бес жылдық зерттеу жобасы аясында жүргізілген сауалнамаға негізделген. Жоба Ұлыбритания жазушылар гильдиясы, Equity, WOW, Sphinx Theatre, ERA 50:50 және Women in Theatre Lab ұйымдарымен серіктестікте жүзеге асырылуда. Оны Arts Council England қаржыландырады және мәдени сектордағы әйелдердің қажеттіліктерін қарастыратын жұмыс тобына берілуі тиіс.

Arts Council England өкілі топ «шыны төбе, қудалау және күтім міндеттері сияқты мәселелерде әйелдердің алдында тұрған қиындықтарды қарастыратынын», сондай-ақ әйелдерді жұмыста қолдайтын озық тәжірибелер мен шараларды анықтауға ниетті екенін айтты.

Есеп гендерлік кемсітушілікті шешу үшін қосымша қаржыландыру, өкілдік мақсаттар (Австралиядағыдай, қаржыландыру өтінімдерінде талап етілетін), көшбасшылық бағдарламалар және алгоритмдік аудиттер сияқты мақсатты шараларды ұсынады.

Зерттеу нәтижелері 12 қазанда министрлерге өнердегі әйелдер мәселесі бойынша партияаралық парламенттік топ құру науқаны аясында тапсырылады.