Ұлыбритания бейсенбі күні маусым айындағы ең жоғары температураны тіркеді, өйткені климаттық дағдарыстан күшейген қатты ыстық Францияда үшінші сәбидің өлімімен және Еуропа бойынша медициналық шұғыл жағдайлардың күрт өсуімен байланыстырылды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ұлыбританияның жаңа уақытша рекорды 36,4°C (97,5°F) — Сомерсеттегі Йовилтонда тіркелді — бұл сәрсенбідегі маусымдық рекордты 36,1°C (Госпорт, Хэмпшир) және 1976 жылы Саутгемптонда орнатылған 35,6°C бұрынғы көрсеткіштен асып түсті.
Бейсенбі күні ертеректе Ұлыбританияның ауа райы және климат қызметі Met Office Кардиффтегі ыстық түн ел үшін тағы бір температура рекордын орнатқанын хабарлады. Уэльс астанасында түнгі температура тек 23,5°C дейін төмендеді, бұл маусым айындағы ең жоғары минималды температура болды.
Қатты ыстық Батыс Еуропаның көп бөлігін қамтыды, бейсенбі күні кемінде 101 миллион адам 35°C жоғары температураны бастан кешіреді деп күтілуде, деп хабарлады Agence France-Presse агенттігі.
Францияда, елдің төрттен үш бөлігі экстремалды ыстық туралы ескертуде қалды, ұлттық ауа райы агенттігі 1947 жылы бақылау басталғаннан бергі ең ыстық түнді тіркеді, сәрсенбіден бейсенбіге қарай түнгі температура осы аптаның басында орнатылған рекордты жаңартты.
Прокурорлар ыстықты Париж маңында отбасылық көлікте қамалып қалған үш жасар баланың өлімімен байланыстырды. Ресми өкілдер бала ұйықтап жатыр деп ойлаған, бірақ ол отбасылық көлікке кіріп, есіктердегі бала құлыптары іске қосылғаннан кейін шыға алмай қалған.
Апта басында Франциядағы экстремалды температура екі жас баланың өлімімен байланыстырылды, ал премьер-министр Себастьен Лекорну кемінде 40 адам, олардың көпшілігі жас, қараусыз жерлерде жүзу кезінде суға батып қайтыс болғанын айтты.
Бірнеше күн бойы Францияның ресми өкілдері қатты ыстықпен күресуге тырысты: үш ядролық реакторды салқындату сулары тым ыстық болғандықтан тоқтатты, Париждегі бақтар мен саябақтарды ыстықтан зардап шеккендер үшін ашты және жүздеген мың жасөспірім ұлттық емтихандар тапсыратын мектеп ғимараттарын бейімдеуге тырысты.
Париж мэрі Эммануэль Грегуар астанада «өлім-жітімнің артқанын» айтты, бірақ нақты сандарды келтірмеді. «Біздің барлық көрсеткіштеріміз дерлік сыни жағдайда», — деді ол TF1 телеарнасына, алғашқы көмек шақыруларына, жедел жәрдемге жатқызулар мен өлім санына сілтеме жасап.
Испанияда, бейсенбі күні ауа райы ескертулерінің көпшілігі алынып тасталды, күнделікті өлім статистикасын тарихи деректермен салыстыратын мемлекеттік институттың бағалауы бойынша, жексенбі мен сәрсенбі аралығында ыстық толқын ел бойынша 212 өлімге себеп болуы мүмкін.
Осы аптада Испания 1950 жылдан бергі маусым айындағы ең жоғары орташа тәуліктік температураны тіркеді, дүйсенбідегі 28,1°C көрсеткіші сейсенбіде 28,2°C-ге жетті.
Елдің салқынырақ солтүстігі ыстық толқынның негізгі соққысын қабылдады, Баск елінің кейбір бөліктерінде температура 40°C-тан асты, ал Кантабриядағы Тама ауылы сейсенбіде 43,7°C-пен абсолютті рекорд орнатты.
Бейсенбі күні Германия жоғары температураға дайындалды, елдің кейбір бөліктерінде жұма және сенбі күндері 35°C пен 41°C аралығында болжам жасалды.
Ашық ауадағы спорттық іс-шаралар тоқтатылды, ал ұлттық теміржол операторы Deutsche Bahn тұтынушыларға орман өрттері, қатты жазғы жаңбыр мен найзағайдан болатын үзілістердің жоғары қаупіне байланысты сапарға шықпауға кеңес берді.
Ыстық толқындар қазір қазбалы отынды жағудан болатын көміртегі ластануына байланысты ауыр және жиі болады, ғалымдардың бағалауы бойынша Еуропадағы қазіргі экстремалды температура осыған байланысты 2°C пен 4°C аралығында жоғары.
Мыңдаған адам ыстықтан мерзімінен бұрын қайтыс болуы мүмкін, бірақ олардың санын анықтау үшін статистикалық талдау уақыт алады. Ұлыбритания денсаулық сақтау қауіпсіздігі агенттігі (UKHSA) 2020-2024 жылдар аралығында жазғы ыстық толқындар салдарынан Ұлыбританияда 10 000-нан астам адам қайтыс болғанын анықтады.
UKHSA қызыл ыстық-денсаулық дабылын 24 сағатқа, жұма күні сағат 23:00-ге дейін ұзартты. Бұл агенттік шығарған екінші қызыл дабыл. Met Office оңтүстік-шығыс Англияға арналған қызыл дабылын жұма күні сағат 21:00-ге дейін ұзартты. Дүниежүзілік ыстық қазір минутына бір адамды өлтіріп жатыр, деп ескертті денсаулық сарапшылары қазан айында.
«Еуропаның қатал ыстық толқыны — біздің планетамызды қыздыратын қазбалы отын ластануының соңғы төлемі», — деді БҰҰ-ның климат жөніндегі басшысы Саймон Стил. «Мектептердің жабылуы, осал адамдардың өлуі, экономиканың терлеуі: климаттық дағдарыс іс жүзінде осылай көрінеді, және бұл енді ғана басталып жатыр». Көміртегі шығарындылары таза нөлге жеткенше жаһандық жылыну тоқтамайды, бірақ олар 2025 жылы қайта өсті.
«Экстремалды ыстық нашарлай береді, ал басқа климаттық әсерлер — мегақұрғақшылық, су тасқыны, орман өрттері мен дауылдар — әр экономика мен халықты жыл сайын қаттырақ соғады», — деді Стил. «Бірақ шешімдер де айқын: жаңартылатын энергия көздеріне тезірек көшу — олар қазір қазбалы отыннан әлдеқайда арзан — сондай-ақ ормандарды қорғау. Басқа жол жоқ».