Ұлыбритания салық төлеушілердің кемінде 100 млн фунтын ешқашан пайдаланылмаған Brexit шекаралық тексеру пункттерін салуға жұмсады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ұлттық аудит басқармасы былтыр Brexit-тің жалпы құнын шамамен 4,7 млрд фунт деп бағалаған, бірақ бұл сомаға кедендік декларациялар үшін пайдаланылатын бағдарламалық жасақтаманы көп жылдық трансформациялау және Ұлыбританияның бірыңғай нарықтан шығуына бейімделген басқа да жүйелер кірген.
Енді HMRC-тен жеті «ішкі шекаралық нысанға» нақты жұмсалған шығындар туралы жаңа ақпарат белгілі болды. Нысандар салынды, бірақ сол кездегі Консервативтік үкімет құрлықтан келетін тауарларды тексеру жоспарларын кейінге қалдырғандықтан, тез арада пайдаланудан шығарылды.
Англия мен Уэльстегі жеті «ішкі шекаралық нысанның» бесеуі ешқашан пайдалану сатысына жетпеді, өйткені консерваторлар ЕО-дан келетін азық-түлік Brexit-ке дейінгідей жоғары стандартқа сай болады деген қорытындыға келіп, барлық шекаралық тексерулерді енгізуден бас тартты.
Қалалық кеңеске тиесілі Портсмут порты шекаралық бақылау пунктін салуға 23 млн фунт жұмсады. Тексерулерді қысқарту шешіміне байланысты ол ешқашан толық қуатында пайдаланылмады. Порт жоба үшін үкіметтен 17,1 млн фунт қаржы алды, ал қалған 6 млн фунтты кеңес өз қаражатынан жабуға мәжбүр болды, бұл қаражат өзге де маңызды қызметтерге жұмсалуы мүмкін еді.
ЕО Кале, Дублин және басқа да еуропалық порттарда барлық тексерулерді бірінші күннен бастап енгізді, өйткені Ұлыбритания бір түнде «үшінші ел» ретінде қарастырылды. Ең даулы британдық «зомби» нысаны «Дувр ақ жартастары» деп аталды. Густон ауылының ашуланған тұрғындарына ішкі шекаралық нысан жоспары туралы 2020 жылдың 31 желтоқсанында, «өтпелі жыл» аяқталып, Brexit барлық Ла-Манш арқылы өтетін жүк көліктерін тексерумен жүзеге асырылатын кезге бірнеше сағат қалғанда хабарланды.
Ақпарат бостандығы туралы сұрау салу аясында жарияланған HMRC деректері бойынша, нысан әлі күнге дейін дала болып қалса да, салық төлеушіге 28 млн фунтқа түсті. Көлік департаменті учаскені сатып алуға 21 млн фунт төлеп, қосымша 7 млн фунтты бастапқы жер жұмыстарына, оның ішінде римдік қалдықтарға археологиялық зерттеуге жұмсады.
Тағы 17 млн фунт Бирмингемде әуежай автотұрағында жоспарланған шекаралық нысанға жұмсалды. Жаңадан жарияланған ақпарат бойынша, оны салу 11 млн фунтқа, ал «жабу шығындары» 6 млн фунтқа түсті.
Тағы 20 млн фунт Уоррингтон мен Эббсфлиттегі (Дартфорд көпірінен оңтүстікке қарай Темза эстуарийіндегі қала) нысандарға жұмсалды. Уоррингтон нысаны, Эпплтон Торндағы бұрынғы Shearings демалыс автобус аялдамасында, Ирландиядан Ливерпуль, Холихед және Хейшем порттарына келетін жүк көліктері үшін қолайлы учаскелер болмағандықтан таңдалды. Жергілікті тұрғындар сол кезде бұл нысанға қатты қарсы болды. Оны сатып алу 7 млн фунтқа, салу 9 млн фунтқа, ал пайдаланудан шығару 1 млн фунтқа түсті.
HMRC деректеріне сәйкес, тағы 10 млн фунт Eurostar Ebbsfleet International теміржол станциясының бұрынғы автотұрағында кедендік және басқа да тексерулерді дайындауға жұмсалды: оны жүк көліктері тұрағына айналдыру 4 млн фунтқа, ал жабу 6 млн фунтқа түсті.
Тағы 5 млн фунт M11 тас жолынан Стэнстедтен оңтүстікке қарай, Норт-Уилд әуеайлағында орналасқан тағы бір нысанға жұмсалды. Бұл әуеайлақ M25 тас жолында кептелісті болдырмау үшін дәл осы мақсатта пайдаланылды. Оны салу 3 млн фунтқа, ал жабу 2 млн фунтқа түсті.
HMRC Бирмингем, Эббсфлит және Норт-Уилд нысандары «жер сатып алуды қажет етпеді» деп мәлімдеді. Дуврдан соншалықты алыс жерде Brexit жүк көліктері тұрақтарын салу шешімі Ұлыбританияның ЕО-дан шығуға дайындығының жеткіліксіздігін көрсетті.
Ұлыбританияның жүк көліктері қозғалысының көп бөлігі Дуврда шоғырланған, бірақ ол ерекше әсемдік аймағы ретінде белгіленгендіктен, порт маңында Brexit-тен кейінгі кедендік және стандарттық тексерулерді жүргізу мүмкін болмады.
Ұлыбритания ақырында Кенттегі Севингтонда 20 миль ішкері орналасқан учаскені таңдады, бірақ бұл да соңғы сәтте шешілді. Үкімет бұған дейін парламенттік сұрау салуға жауап ретінде жалпы күрделі шығындар 154 млн фунтқа жеткенін мәлімдеген. Бұған Севингтон мен Мершем арасындағы ауылшаруашылық жерін Британияның негізгі Brexit шекаралық нысаны үшін сатып алуға 30 млн фунт және салуға тағы 70 млн фунт кірді.
HMRC ақпарат бостандығы туралы сұрау салу арқылы пайдалану шығындары 179 млн фунтқа жеткенін ашты — бұл Brexit болмағанда жұмсалмас еді.
Пайдалануда қалған екінші нысан — Холихед: Ирландиядан тауар қабылдайтын портқа апаратын негізгі жолға жақын шағын нысан. Ақпарат бостандығы туралы сұрау салу бойынша, нысанды сатып алу 14 млн фунтқа, ал салу 23 млн фунтқа түсті.
Бұл сандар Eurotunnel, Дувр порты және Портсмут сияқты басқа да порттардың инвестицияларынан бөлек. Eurotunnel жүк көліктері үшін Brexit тексерулерінің инфрақұрылымын салуға 50 млн еуро (41,7 млн фунт) және француздар ешқашан іске қоспаған кіру-шығу жүйесін қоса алғанда, жолаушылар үшін өзгерістерге 90 млн еуро жұмсады.
Портсмут портының директоры Майк Селлерс шекаралық бақылау пунктінде күніне орта есеппен тек екі тіркеме тексерілетінін айтты.