Ұлыбританияның азық-түлік жүйесі климаттық дағдарыс, аурулар және кибершабуылдар қаупіне толық дайын емес, деп ескертеді Ұлттық аудит кеңсесі (NAO). Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
NAO Қоршаған орта, азық-түлік және ауыл шаруашылығы департаментін (Defra) үй шаруашылықтарымен, қауымдастықтармен және бизнеспен тығыз жұмыс істеуге шақырады. Бұл елге маңызды азық-түлік ағынының жиілейтін және күшейетін жеткізу соққыларына төтеп беруін қамтамасыз ету үшін қажет.
Соңғы есепте Defra болашақ соққыларға дайындықты жақсарту үшін кейбір қадамдар жасағаны атап өтілген. Дегенмен, ведомство азаматтар мен өнеркәсіпті ықтимал төтенше жағдайларға жоспарлауға тартуда жеткілікті жұмыс істемегені айтылады.
Ұлыбритания азық-түліктің үштен бірінен астамын шетелден импорттайды. Оның көп бөлігі төрт порт арқылы кіреді: Дувр, Феликстоу, Саутгемптон және Лондон Гейтвей. Бұл жеткізілімдерді ықтимал үзілістерге ерекше осал етеді.
NAO есебі азық-түлік жеткізу тізбегінің тұрақтылығы туралы сарапшылардың айлар бойы ескертулерінен кейін шықты. Олар үй шаруашылықтарын төтенше жағдайда сенуге болатын ұзақ сақталатын тауарлар қорын жинауға шақырды. Үкіметтік зерттеулерге сәйкес, британдықтар болашақтағы ықтимал апатты оқиғаларға бірнеше басқа еуропалық елдердің азаматтарына қарағанда дайын емес.
Жеткізу тізбегі Covid-19 пандемиясы кезінде және 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіруінен кейін қысымға ұшыраған. Алайда, елдегі ірі супермаркеттерді қоса алғанда, бизнес көп жағдайда айтарлықтай мемлекеттік көмексіз тауар ағынын сақтай алды.
Дегенмен, Defra жеке сектордың болашақ соққыларға, мысалы, экстремалды ауа райы оқиғаларына, мемлекеттік араласусыз төтеп беру қабілетіне сенімді емес.
Азық-түлік өнеркәсібі кәсіпорындары пандемия кезінде Defra-мен ынтымақтастығын жоғары бағалады, бірақ NAO-ға содан бері ведомство олармен сирек байланысқанын айтты. Есепте компаниялардың үкіметтің жеткізілімнің бұзылуына әрекет ету жоспарларына шектеулі ықпалы болғаны атап өтілген. Бұл шенеуніктер іс жүзінде жұмыс істемейтін ұсыныстар жасауына әкелуі мүмкін.
NAO басшысы Гарет Дэвис: «Соңғы үзілістер Ұлыбританияның азық-түлік жеткізу тізбегінің тұрақтылығын көрсетті, бірақ қауіптердің ықтималдығы мен ауырлығы артып келеді. Defra басқа елдерде қолданылатын тәсілдерден үйреніп, жергілікті билік пен өнеркәсіппен жоспарларды сынау арқылы төтенше жағдайларға дайындықты күшейтуі керек», — деді.
Үкімет азық-түлікті елдің дұрыс жұмыс істеуі үшін маңызды деп санайтын 13 маңызды ұлттық инфрақұрылым секторының бірі ретінде белгіледі. Алайда, азық-түлік өнеркәсібі өкілдері бұл жеткіліксіз деп санайды және министрлерді Ұлыбританияның суық қоймалары мен азық-түлік көлік тораптарын осы тізімге қосуға шақырады. Бұл кең таралған электр қуатының үзілуі кезінде олардың электрмен жабдықталуын қамтамасыз етеді.
NAO есебі суық сақтау және логистика сауда ұйымы Cold Chain Federation үкіметті ұлттық азық-түлік сақтау мәселесінде «немқұрайлылықта» айыптағаннан бірнеше ай өткен соң шықты. Олар министрлерді Ұлыбританияның азық-түлік жүйесінің ықтимал бұзылуын «шұғыл ұлттық басымдыққа» айналдыруға шақырды.
NAO анықтағандай, Defra-ның азық-түлік қолжетімділігін қатты бұзатын апатты оқиғаларға дайындығын тексеретін соңғы ұлттық жаттығу 2023 жылы өтті, бірақ оған жеткізу тізбегі бизнесінің көпшілігі қатыспады. Сонымен қатар, жергілікті тұрақтылық форумдары Defra-дан үзіліс жағдайында олардан не күтілетіні туралы нақтылықтың жоқтығын көрсетті.