Ұлыбритания азаматының Кариб теңізіндегі Гренада аралындағы тоналған үйден мәйіті табылғаннан кейін тергеу екі ел арасындағы дипломатиялық кідірістерге байланысты тоқтап қалды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Эндрю Фредериктің отбасын қолдайтын қайырымдылық қызметкерлері үкіметтің шұғыл араласуын талап етіп отыр. Олар толық тергеудің басталуына жол ашу үшін биліктен дереу әрекет етуді сұрайды. Фредериктің өлімінен бері шамамен 10 ай өтті, ал патологоанатом оның өлімін қылмыс деп таныған болатын.
«Murdered Abroad» қайырымдылық ұйымы сыртқы істер жөніндегі парламенттік комитетті араласуға шақырды. Бұған Гренада полициясы «ешқандай қылмыс болған жоқ» деген қорытындыға келіп, істі жапқаны себеп болды.
Алайда Фредерик қайтыс болған аптада жүргізілген сот-медициналық сараптама оның «денеге күшпен әсер ету» салдарынан жарақат алғанын, оның ішінде аяқ тырнағының жұлынғанын көрсеткен. Сараптама қорытындысы бойынша, 47 жастағы Фредериктің өлімі қылмыс деп танылған.
Фредериктің мәйіті 4 қаңтарда табылған. Содан бері отбасы өздерінің айтуынша, қайғыны жеңуге емес, әділеттілік үшін күресуге мәжбүр болды.
«Murdered Abroad» ұйымының негізін қалаушы Ив Хендерсон былай деді: «Біз қиындықтар бар екенін түсінеміз, бірақ [шамамен 10 ай] өтсе де, бұл отбасы әлі күнге дейін түсініспеушілікке тап болып отыр. Егер осындай табанды отбасы Сыртқы істер, Достастық және даму министрлігін (FCDO) дипломатиялық өкілеттіктерін тиімді пайдалануға көндіре алмаса, жыл сайын шетелде қаза табатын 60-80 отбасының үміті қандай болмақ?»
Ол сондай-ақ: «Министр консулдық қызметтердің осы жарақаттанған отбасыларға қалай қарайтынын шұғыл түрде қарауы керек, әйтпесе сыртқы істер жөніндегі парламенттік комитет араласуы тиіс», – деп қосты.
Отбасын қолдап отырған Скотланд-Ярдтың бұрынғы қылмыстық істер жөніндегі қолбасшысы Гренаданың әрекеттерін «таңғаларлық» деп сипаттады.
«Сот-медициналық сараптама есебінде білікті медициналық сарапшы патологоанатом бұл істің қылмыс екенін және Эндрюдің өлтірілмес бұрын азапталғанын анық айтқан. Алайда полиция бұны елемей, өз болжамына сәйкес келмегендіктен назардан тыс қалдырды. Бұл таңғаларлық», – деді Дэвид Джонстон.
Отбасының ұзаққа созылған науқанынан кейін британдық билік іске араласып, Фредериктің мәйіті тамыз айында Ұлыбританияға жеткізілді. Онда екінші сот-медициналық сараптама жүргізіліп, оның ішкі органдары жоқ екені анықталды.
Отбасы бұл жаңалықты «шошқандырарлық және қиратқыш» деп бағалады.
Олардың мәлімдемесінде: «Эндрюдің өмірі қатыгездікпен үзілгеніне қатты қайғырдық, бірақ кейін білгенімізге бізді ештеңе дайындай алмады. Ол қайтыс болғаннан кейін алты апта бойы Эндрюдің денесі Гренада билігінің бақылауында болды. Кейінірек Ұлыбританияда тексеру кезінде оның мойнының бөліктері мен барлық ішкі органдары, соның ішінде миы, жүрегі және өкпесі жоқ екені анықталды», – делінген.
«Бұл жаңалық біздің отбасымыз үшін шошқандырарлық және қиратқыш болды; біз әлі күнге дейін оны қабылдай алмай отырмыз. Бұл қайғыға қайғы қосып, көптеген жауапсыз сұрақтарға тап болдырды. Біздің бірнеше рет сұрауымызға қарамастан, олардың қайда екенін, оларға не болғанын және неге бізге ешқашан айтылмағанын ешкім түсіндірген жоқ. Ешбір отбасы мұндай сұрақтарды қоюға мәжбүр болмауы керек», – деп қосты олар.
Өткен айда Ұлыбритания коронері Метрополитен полициясынан тергеу жүргізуді сұрады. Бірнеше аптадан кейін The Guardian көрген британдық биліктің хабарламасында Британдық жоғары комиссар Фредериктің ісін Гренада үкіметінің ең жоғары деңгейдегі шенеуніктерімен көтергені және Гренада билігі Ұлыбританияның тергеуге көмектесу туралы ресми өтінішімен ынтымақтасуға келіскені айтылған.
Бұл ресми өтініш бірнеше апта бұрын жіберілген, бірақ отбасы Гренаданың «Британдық жоғары комиссарға берген ауызша уәдесін орындап, ынтымақтасу туралы өтінішті мақұлдауын» күтіп отыр.
«Шамамен 10 ай бойы біз күн сайын Эндрюсіз және жауапсыз өмір сүруге мәжбүрміз. Ұлыбританияның Гренадаға Эндрюдің өліміне қатысты тергеуге ынтымақтасу туралы ресми өтініші әлі қол қойылмай жатыр. Бұл – шындықты табуға деген ең үлкен мүмкіндігіміз», – делінген отбасының мәлімдемесінде.
Джонстон Фредериктің ісін бастапқы қарау және одан әрі кідірістер тергеуге теріс әсер етуі мүмкін деп санайды.
«Қылмыстық тергеуде біз «алтын сағаттар» деп атайтын кезең бар, ол қылмыстың хабарланғанынан немесе анықталғанынан кейінгі алғашқы 24 сағат – ең маңызды және шешуші уақыт... өйткені дәлелдер азаяды және егер қылмыс орны дұрыс тіркелмесе және дұрыс басқарылмаса, жоғалуы мүмкін», – деді ол.
«[Фредериктің] өлімі жағдайында дәл осылай болды... менің ойымша, полиция қылмыс орнын дұрыс анықтап, сақтай алмады және оған тиісті деңгейде қарамады», – деп қосты ол.
Джонстон британдық және гренадалық полицияның ынтымақтастығы «тергеуге белгілі бір тұрақтылық әкелуге» көмектесуі мүмкін екенін атап өтті.
FCDO өкілі: «Біз Гренадада қаза тапқан британдық азаматтың отбасын қолдап отырмыз және жергілікті билікпен байланыстамыз», – деді.
The Guardian Гренада корольдік полиция күшіне пікір сұрап хабарласқан, бірақ жауап ала алмады.
Отбасы: «Күн сайын біздің отбасымыздың қайғысы тереңдей түсуде. Бізге ақиқат қажет, ал Гренаданың премьер-министрі, сонымен қатар ұлттық қауіпсіздік министрі, бұған көмектесе алады. Біз одан адамгершілік пен жанашырлық танытып, өтінішке дереу қол қоюды сұраймыз», – деді.