Ұлыбританияның әуе қозғалысын басқару жүйесіндегі бағдарламалық ақау ұшу деректерін «бір миллисекунд ішінде» бүлдіріп, өткен аптада бүкіл ел бойынша алты сағаттық іркіліске және әуе компанияларының жаппай рейстерін тоқтату мен кешігуіне әкелді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Ұлттық әуе қозғалысы қызметі (Nats) осылай мәлімдеді. Алайда министрлер оқиға туралы есептің әлі де жауапсыз сұрақтар қалдыратынын айтып, «бұл мәселенің неге бұрын анықталып, түзетілмегенін шұғыл түрде түсіну қажет» деп мәлімдеді.
Көлік министрі Хайди Александер салалық реттеуші — Азаматтық авиация басқармасы (CAA) енді «олардың тұжырымдарын тексеретінін» және Nats-тың жоспарларын тергейтінін айтты.
8 қыркүйек сейсенбі күні Nats істен шыққаннан кейін жүздеген мың жолаушының сапары бұзылды. Бастапқыда тек Лондон аймағындағы ұшатын рейстер тоқтаған, бірақ кешке қарай бүкіл Ұлыбритания мен одан тыс жерлерге де тарады.
2023 жылдың жазынан бері Ұлыбританиядағы әуе қозғалысын басқару жүйесіндегі үшінші ірі істен шығудан кейін әуе компаниялары Nats бас атқарушы директоры Мартин Ролфты қызметтен босатуға шақырды.
Алайда Ролф бұл оқиғаның бұрынғы істен шығуларға қатысы жоқ екенін айтып, оның әскери араласудан туындағаны туралы болжамдарды жоққа шығарды.
Алдын ала есепте істен шығу Ұлттық әуе кеңістігі жүйесінің бір бөлігіндегі бағдарламалық ақау болғаны айтылған. Бұл жүйе радардағы рейстерді сәйкестендіру үшін жеке ұшақтарға кодтар береді.
Есепте ұшақ кодына қолмен сұраныс өңделіп жатқанда, тағы бір сұраныс оны тоқтатқаны жазылған: «Ұшақ кодын сұрау өңдеуі қайта жалғасқанда, бағдарламалық ақау оның дұрыс жалғаспауына әкелді, нәтижесінде шығыс деректері бүлінді және кейінгі кейбір ұшу деректерінің жаңартуларына әсер етті. Бұл бір миллисекунд ішінде болды».
Ролф: «Мәселе анықталды және тұрақты шешім қауіпсіздік сынағынан өтіп, енгізілгенше уақытша шаралар қолданылуда», — деді.
Nats жүйені қайта іске қосу үшін бүкіл Ұлыбритания бойынша шектеулер енгізілгенін хабарлады. Шектеулер алты сағат бойы сақталып, жолаушылардың жиналып қалған қиындықтарын жою екі күннен астам уақыт алды, жүздеген мың жолаушының сапар жоспарлары бұзылды.
Ролф сондай-ақ: «Өткен аптада зардап шеккен барлық адамдардан тағы да шын жүректен кешірім сұраймын. Біздің міндетіміз — адамдарды қалаған жеріне тез және кідіріссіз жеткізу, бұл іске аспағанда қатты қайғырамыз. Алайда біздің басты рөліміз — аспанымыздың және одан ұшатын әркімнің қауіпсіздігін сақтау. Өткен аптада қауіпсіздік ешқашан күмән тудырмады», — деді.
Алайда Александер: «Өткен аптада көрген қиындықтар мүлдем қабылданбайды және бұл жолаушылар, әуе компаниялары мен әуежайлар үшін қаншалықты күйзеліс болғанын білемін», — деді.
Ол Nats есебін алғанын айтып: «Жолаушылардың қауіпсіздігі қорғалғанын көргеніме қуаныштымын, бірақ бұл мәселенің неге хаос тудырмай тұрып анықталып, түзетілмегенін шұғыл түрде түсіну қажет екені анық.
Сондықтан мен CAA-ға Nats тұжырымдарын тексеру және болашақта тұрақтылықты арттыру жөніндегі инвестициялық жоспарларын, сондай-ақ реттеушілік жауапкершілікті тергеу үшін тәуелсіз шолу жүргізуді тапсырдым.
Біздің ұлттық инфрақұрылымымыздың болашаққа сай болуы өте маңызды, және бұл үкімет авиация секторын барынша тұрақты етуге кепілдік береді, сонда жолаушылар қажет жерлеріне жете алады», — деді.
CAA шолуы алты ай ішінде жарияланады.