Ұлыбритания 2027 жылдың соңына қарай халықаралық көмекке ұлттық табыстың 0,3%-ын жұмсау мақсатынан шамамен 400 млн фунтқа ауытқуы мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Global Development орталығының (CGD) есептеулері бойынша, Ұлыбритания 2027 жылдың соңында уәде етілген ресми даму көмегі бойынша айтарлықтай тапшылыққа тап болады.
Зерттеушілер Қазынашылықтың тәуелсіз сарапшылардың салыстырмалы болжамына сүйене отырып, Ұлыбританияның көмегі күтілгеннен 410 млн фунтқа аз болады – бұл ұлттық табыстың тек 0,29%-ы. Алайда олар тапшылық 580 млн фунтқа жетуі «әбден мүмкін» екенін айтады, бұл ұлттық табыстың 0,28%-ы. Тіпті ең консервативті болжам бойынша да тапшылық 250 млн фунтты құрайды.
CGD-нің аға ғылыми қызметкері және Еуропа бағдарламасының тең директоры Иан Митчелл бұл көрсеткіштерді «Ұлыбритания көмегінің сатып алу қабілетіндегі елеулі тапшылық» деп сипаттады.
Оның айтуынша, тіпті 400 млн фунт тапшылығын жабу Африкаға бөлінетін көмекті екі есе қысқартуға жетеді, бұл мыңдаған өмірді құтқарып қалуы мүмкін еді және Ұлыбританияның құрлықтың оңтүстігі мен шығысынан іс жүзінде шығып кетуін білдіреді.
CGD тапшылықты күтілгеннен жоғары инфляциямен түсіндіреді, бұл шығыстарды қарау кезінде ұлттық табыстың болжамнан жоғары болуына әкеледі, сондай-ақ Сыртқы істер, Достастық және даму кеңсесінің (FCDO) бюджетіне қатысты 2025 жылғы саясат өзгерісімен байланыстырады.
Зерттеушілер министрлерді осы аптадағы бюджетте халықаралық көмекке қосымша қаражат бөлуді қарастыруға шақырады, осылайша мақсаттан ауытқуға байланысты ұят пен сыннан құтылуға болады.
2027 жылға арналған 0,3% шығыс мақсаты Лейбористік партияның сайлауалды бағдарламасында уәде етілген 0,7%-дан әлдеқайда төмен, оны Кир Стармер қорғанысқа жұмсалатын шығыстарды ұлғайту үшін төмендеткен болатын.
Сыртқы істер жөніндегі іріктеу комитетінің мүшесі, бұрынғы министр Флёр Андерсон бюджетте даму көмегіне көбірек қаражат бөлінгенін қалайтынын айтты.
Ол: «Мен бұл үкіметтің уақыт өте келе бұл қысқартуларды толығымен қайтарып, одан әрі ілгерілеуін қалар едім, бірақ кем дегенде біз белгіленген төмендетілген мақсатқа қол жеткізуіміз керек», – деді.
«Мақсаттан ауытқу – бұл дерексіз бухгалтерлік мәселе емес. Бұл қауымдастықтардың таза суға қол жеткізе алмауы, қыздардың мектептен шығарылуы, вакциналардың жеткізілмеуі, соғыс аймақтарындағы бейбітшілік бағдарламаларының қысқартылуы деген сөз», – деп қосты ол.
«Алдағы бюджет Қазынашылыққа бұл мәселені шешуге және үкіметке Британияның әлемдегі орны туралы айтқан сөздерінің іспен расталатынын көрсетуге нақты мүмкіндік береді», – деді Андерсон.
Қайырымдылық ұйымдары үкіметтің көмекті терең қысқартуы балалардың біліміне нұқсан келтіріп, кейбір африкалық елдерде ауру мен өлім қаупін арттыратынын бірнеше рет айтқан.
FCDO қыркүйекте жариялаған соңғы деректер Стармер үкіметі кезіндегі британ көмегінің қысқартулары әлемнің ең кедей елдеріне қатты соққы бергенін, ал табысы жоғары елдердің көмектегі үлесі артқанын көрсетті. Деректер ең аз дамыған және табысы төмен елдерге бөлінетін қаражаттың 6,7%-ға төмендегенін, бұл 118 млн фунтқа қысқартуды білдіреді.
Ұлыбританияның 2025 жылғы жалпы ресми даму көмегі (ODA) бюджеті жалпы ұлттық табыстың 0,44%-ына дейін төмендеді, 2024 жылы бұл көрсеткіш 0,5% болатын, яғни 987 млн фунтқа азайды.
Үкімет Дүниежүзілік банктің даму бөлімі – Халықаралық даму қауымдастығы және Gavi жаһандық вакцина бастамасы сияқты көпжақты агенттіктер арқылы шығыстарды басымдыққа қойды. Сондай-ақ гуманитарлық көмекті қаржыландыруды жалғастырды.
Консервативтік партия мен Reform UK көмекті одан әрі қысқартуға – жылына шамамен 9 млрд фунттан 1 млрд фунтқа дейін азайтуға уәде берді. Бұл деңгей Ұлыбританияның БҰҰ мен Дүниежүзілік банкке қазіргі жарналарын өтей алмауына әкеледі.
FCDO өкілі: «2026 жылдың наурызында FCDO-ның көпжылдық ODA бөліністерін жариялау 2025 жылғы шығыстарды қарау кезіндегі ЖҰТ (жалпы ұлттық табыс) негізінде келесі үш қаржы жылына арналған шығыс жоспарлары мен басымдықтарымызды белгіледі», – деді.
«Тұрақты бюджетке көшу құбылмалылықты азайтып, жоғары нәтижелі көмек бағдарламаларын жүзеге асыру үшін қажетті тұрақтылықты қамтамасыз етеді», – деп қосты ол.