9 қарашада Қазақстан Ұлттық банкі Қазақстан қор биржасында (KASE) 50 млрд теңгеге қысқа мерзімді ноталарды орналастыру бойынша аукцион өткізеді. Бір эмиссияның қағаздары инвесторларға алғаш рет бір уақытта екі форматта – дәстүрлі және токенизацияланған түрде ұсынылады, деп атап өтті экономист Эльдар Шамсутдинов. Ноталардың айналыс мерзімі 91 күн болады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
KASE хабарламасына сәйкес, сөз дисконттық ноталар туралы болып отыр, олардың номиналдық құны бір қағаз үшін 100 теңге. Айналыс басталатын күн – 2026 жылғы 11 қараша, өтелуі 2027 жылғы 10 ақпанда басталады.
Аукцион Астана уақытымен 09:00-ден 11:30-ға дейін өтеді. Инвесторлар номиналдық құнға дисконтты ескере отырып есептелген бағаны көрсете отырып өтінімдер береді. Дәстүрлі ноталарды сатып алуға ең аз өтінім – бір қағаз, токенизацияланғандар үшін – 50 мың қағаз.
Дәстүрлі ноталар Қағаздардың орталық депозитарийіндегі құқықтарды ескере отырып шығарылады. Токенизацияланған қағаздар KASE-тің цифрлық қаржылық активтер платформасында цифрлық нысанда орналастырылады. Оларға құқықтар биржа жүйесінде қағаздарды ұстаушылар мен цифрлық қаржылық активтер тізілімінде көрсетіле отырып есепке алынады.
Токенизацияланған ноталармен мәмілелер бойынша клиринг пен есеп айырысуды KASE Клирингтік орталығы қамтамасыз етеді.
Экономист Шамсутдинов орналастыруды Қазақстандағы цифрлық капитал нарығын дамыту үшін маңызды қадам деп атады. Оның пікірінше, токенизацияланған мемлекеттік қағаздардың пайда болуы болашақта тек мемлекеттік емес, корпоративтік облигациялардың да цифрлық айналысын жеңілдетуі мүмкін.
Сарапшы сондай-ақ Ұлттық банктің цифрлық борыштық құралдармен бұрын да тәжірибе жасағанын атап өтті. 2018 жылы реттеуші Invest Online блокчейн-платформасын іске қосты, ол арқылы халық банктер мен брокерлердің қатысуынсыз қысқа мерзімді ноталарды тікелей сатып ала алатын.
Сатып алушылар қағаздар үшін ақшаны тікелей Ұлттық банкке аударатын. Реттеуші бұл қаражатты айналыстан алып қоятын, ал өтеу кезінде ноталардың номиналдық құнын қайтаратын.
«Мұндай механизм теңгелік өтімділікті дәстүрлі банктік делдалдықты айналып өтіп, тікелей халықтан стерилизациялауға мүмкіндік берді», – деп атап өтті Шамсутдинов.
Қазіргі аукцион цифрлық қаржылық құралдармен тәжірибелерді жалғастырады, бірақ қазір басты назар нарық инфрақұрылымына аударылған.
«Болашақта мұндай инфрақұрылым мемлекеттік және корпоративтік облигацияларды шығару, айналысқа жіберу және олар бойынша есеп айырысу үшін пайдаланылуы мүмкін», – деп атап өтті сарапшы.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанның 11 ірі банкінде тексерулер басталғанын жазған болатын.