Үндістан премьер-министрі Нарендра Моди емтихан қағаздарын жария еткен сыбайлас жемқор шенеуніктерді жазалауды жеделдету үшін «жедел соттар» құратынын мәлімдеді. Бұл – елдің жастар бастаған «тарақан» наразылық қозғалысын тыныштандыру әрекеті. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Моди өзінің қозғалысқа қатысты алғашқы ресми мәлімдемесінде X әлеуметтік желісінде: «Жастарымыздың әл-ауқаты мен болашағынан маңызды ештеңе жоқ... Жастарымыздың болашағына зиян келтіруге тырысқандар аянышты болмайды», – деп жазды.
Алайда, Үндістанның сот жүйесінің баяулығына байланысты (үкім шығару ондаған жылдарға созылуы мүмкін) ұсынылған жедел соттар идеясын «Тарақан Джанта партиясы» (CJP) дереу қабылдамады. Бұл партия – Үндістанның бас судьясы жұмыссыз жастарды «тарақандар» деп атағаннан кейін пайда болған сатиралық атау.
CJP білім министрі Дхармендра Прадханның отставкаға кетуін талап етеді. Бұл – қозғалыстың негізгі талаптарының бірі, сонымен қатар білім беру жүйесін реформалау.
Дүйсенбі күні Делиде полиция рұқсат бермегеніне қарамастан, шамамен 50 000 адам наразылық білдірді. Полиция оларды тарату үшін дубинкалар мен көзден жас ағызатын газ қолданды. Сәрсенбі күні 1000-нан астам адам Делидің орталығындағы CJP наразылық алаңында қалып, аптап ыстық пен ылғалдылыққа қарамастан лагерь құрды. Көптеген наразылық білдірушілер сол жерге жүздеген шақырым жол жүріп келген.
Модидің мәлімдемесі үкіметтің ұстанымын біршама жұмсартқанын көрсетеді. Министрлер CJP-мен сөйлесуге дайын екендерін айтуда, бірақ Прадханның отставкасы туралы айтудан бас тартуда.
Джантар Мантардағы наразылық алаңы қолдаушыларға толы. Адамдар қоршалған аумаққа сыймай, көшелерге төгілді. Кейбіреулер жіберілген азық-түлік пен суды таратуда, басқалары тамақ үлестіруде, оның ішінде кезекші полицейлерге де, ыстықтан қалжырағандарды желпіп тұруда немесе қоқыстарды жинауда.
Үндістанның басқа қалаларындағы жас ерлер мен әйелдер де CJP талаптарын қолдап, өз наразылықтарын өткізуде.
Сәрсенбі күнгі баспасөз мәслихатында оппозиция көшбасшысы Рахул Ганди риториканы күшейтіп, Прадханның отставкасынан басқа, Моди әділ білім беру жүйесін қамтамасыз ете алмағаны үшін кешірім сұрауы керек деп талап етті. Ганди соңғы онжылдықта 152 емтихан қағазының жария болғанын, бірақ бірде-бір соттылық болмағанын айтты. «Біреу немесе бір топ адам біздің білім беру жүйемізді, Үндістанның ең құнды активін жойып, студенттеріміздің өмірін бұзып жатыр. Үкімет не істейді? Нөлдік соттылық», – деді ол.
Қозғалыс дүйсенбідегі полицияның қатаң шабуылынан кейін өз ұстанымын қатайтып отыр. CJP көшбасшылары дүйсенбіде денсаулық сақтау министрі Дж. П. Наддамен 60 күннен астам уақыттан бері алғашқы кездесуі еш нәтиже бермегеніне қатты көңілі қалды. Қозғалыстың негізін қалаушы Абхиджит Дипке үкіметке бармайтынын, егер министрлер олармен сөйлескісі келсе, наразылық алаңына келіп, көпшілік алдында сөйлесуі керек екенін айтты.