Үндістанның Мадхья-Прадеш штатындағы Балагат ауданындағы шалғай тайпалық ауылдарда мамыр айынан бері кемінде 32 бала қаза тапты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Құрбандар үш-төрт айлық нәрестелерден бастап 18 жасар жасөспірімге дейінгі аралықта болды. Олардың көбісі Үндістанның 75 «ерекше осал тайпалық топтарының» бірі саналатын байга қауымының өкілдері.

Ресми тұлғалар өлім себептерін негізінен қызылша мен безгекке, сондай-ақ тағамның жетіспеушілігі мен емдеудің кешігуіне байланыстырады. Олардың болжамынша, сегіз-он өлім қызылшаға, тағы он шақтысы безгекке қатысты болуы мүмкін, ал кейбір балалар бірнеше инфекцияны қатар жұқтырған. Әрбір өлімнің нақты себебі толық анықталмаған.

«Мен мұндай індетті бұрын-соңды көрген емеспін. Әкем екі мерзім заң шығарушы болды, мен үш мерзім қызмет еттім, бірақ екеуміз де осыншама қысқа уақытта бұлша баланың қаза тапқанын көрген емеспіз», — деді 2013 жылдан бері осы аймақтың өкілі болып келе жатқан Санджай Уикей.

Алайда ауру — әңгіменің тек бір бөлігі ғана. Бір кездері маоизмдік қарулы қақтығыс орын алған Балагаттың шалғай, орманды аймақтарында денсаулық сақтау орталығына жету өзі үлкен қиындық. Муссон кезінде жол тағы да қиындай түседі. Күріш алқаптары қызыл топырақ пен аласа, орманды төбелерге қарсы жарқырайды. Тар топырақ жолдар алқаптар мен балшық үйлер арасында ирелеңдеп, қатты жаңбырда тайғақ әрі өтпейтін болады.

Аймақ жасыл-желекті, бірақ үйлер сирек. Байга үйлерінің көбісінің қабырғалары аласа балшықтан, ағаш пен бамбуктан салынған, шатырлары жаңбырдан қорғану үшін пластикпен жамалған.

Кейбір үйлерге тек осы жолдар арқылы ғана жетуге болады. Өлім себептерін зерттеп жүрген дәрігерлер балшықтан трактормен жүріп өткен. Жақында болған сапарда біз ең шалғай үйлердің кейбіріне жету үшін шамамен 2 шақырым (1,2 миль) төбеге қарай жаяу жүрдік. Айналадағы орман қаза тапқан балалардың қабірлерімен тізілген.

Ең жақын мемлекеттік аурухана — Бирсадағы 100 төсектік мекеме — шамамен 70 шақырым жерде. Көлігі жоқ отбасылар үшін оған жету балшық жолдар, уақытша бамбук носилка немесе мотоцикл арқылы жүзеге асады — және бір күндік жалақыдан айырылуды білдіреді.

Бамита ауыр науқастанып қалғанда, отбасы оны ауруханаға апармады. Қатты жаңбыр жауып тұрған. Жолдар балшық әрі тайғақ еді, отбасының оны тасымалдайтын құралы болмады.

«Егер мен оны ауруханаға апара алсам, ол тірі қалуы мүмкін еді», — дейді Кушхила.

Оның екінші қызы Анкита әпкесіне не болғанын сұрай береді. Алты жасар қызға осы ауылдардағы көптеген балаларға айтылатын нәрсе айтылды: «Мата аа гайи» — құдай келді.

Кейбір байга отбасылары үшін кейбір аурулар — мысалы, желшешек — емделуді емес, тыныштандыруды қажет ететін ауру құдайының келуі ретінде қарастырылады. Отбасылар жеті-тоғыз күндік рәсім өткізіп, жергілікті ауру құдайына салқын су мен ним жапырақтарын ұсынады. Көбісі рәсім аяқталмай тұрып науқасты емдеу өлімге әкелуі мүмкін деп сенеді.

Осындай сенімдер апталар бойы отбасылардың науқас балаларға қалай қарайтынын анықтады. Содан кейін өлімнің ауқымы белгілі бола бастады.

21 шілдеде жергілікті ауылдық кеңес басшысы Паршурам Дхурвей Бондари ауылында бір үйде екі баланың қаза тапқанын естіді. Келесі күні таңертең тағы бір өлім туралы хабар алды. Ол жергілікті шенеуніктерге хабарласып, аймаққа барды.

«Әрбір екінші бала науқас еді. Олардың қызбасы, бөртпелері болды. Көбісі тағамның жетіспеушілігінен зардап шекті», — дейді Дхурвей.

Мемлекеттік медицина қызметкері Нимеш Гаутам келгенде қатты сусызданған балаларды көрді. Ол көрген алғашқы жағдай — бірнеше күн қызбасы мен бөртпесі бар жасөспірім қыз, оның қандағы қанты қауіпті түрде төмен болып көрінді. Оның отбасы денсаулық тобына оны дұрыс тексеруге рұқсат бермеді.

«Полицияны оны денсаулық сақтау орталығына апаруға көндіру үшін шақырды. Отбасы бәрібір бас тартты», — деді Гаутам маған. «Олар егер біз оны емдеуге апарсақ, ол өледі деді. Сондықтан біз оны бақылауда ұстадық, ол айықты.»

Бір ауылда, Дхурвейдің айтуынша, шенеуніктер үйлерге күшпен кіріп, бес ауыр науқас баланы ауруханаға апарды. Барлығы айықты.

Жергілікті билікке індет анық белгілі болған кезде, балалар апталар бойы өліп жатқан болатын. Қыркүйекке қарай, Дхурвейдің айтуынша, оның кеңесіне қарасты төрт ауылда — Адори, Кундекаса, Бондари және Усриде — шамамен 18 айдан 14 жасқа дейінгі 10 бала қаза тапты.