Бунделькхандтың қуаң аймағындағы Далит (бұрынғы «қол тигізуге болмайтын») қауымының өкілдері ыстық жазда суға қол жеткізу одан сайын қиындап бара жатқанын айтады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
40 жастағы Мамта бірнеше ай бұрын күн шыққаннан кейін күніне 10 ретке дейін су таситын. Ол үш бос пластик шелекпен ауылындағы ең жақын қол сорғыға бірнеше жүз метр жүріп барады. Бұл аймақта температура 40°C-тан жоғары көтерілген.
Үкіметтік ауыз су бағдарламасы бойынша орнатылған шүмектер екі жыл бойы құрғақ болғандықтан, ауылдың 1000 тұрғыны бірнеше қол сорғыға тәуелді. Мамта 11 адамнан тұратын отбасы мен малдарына су жинауға сағаттар жұмсайды. Бірақ ыстық оның жалғыз кедергісі емес.
Мамта Валмики қауымына жатады, ол Далиттердің бір бөлігі. Үндістанның ежелгі касталық жүйесінде бұл топтар «қол тигізуге болмайтын» саналған және әлі күнге дейін кең таралған кемсітушілікке ұшырайды. Ол ауылдың үстем касталары қол сорғыны пайдаланып болғанша күтетінін айтады: «Егер олар тұрса, біз су ала алмаймыз. Олар кеткенше күтуіміз керек».
Кейіннен кейбір жоғары каста тұрғындары сорғыны «тазарту» үшін су құйып тастайды. Бунделькханд — Уттар-Прадеш пен Мадхья-Прадеш штаттарының бірнеше ауданын қамтитын жартылай қуаң аймақ. Ол 2002-2016 жылдар аралығында бірнеше ірі қуаңшылыққа тап болған. Бұл аймақ су тапшылығының символына айналған.
Бунделькханд таулы үстіртінің тасты жері жер асты суын аз сақтайды. Ауытқыған жауын-шашын мен жоғары температура суға қол жеткізуді болжаусыз етеді. Ғасырдан астам ауа райы деректерін зерттеу аймақтың барлық дерлік бөлігінде температураның көтерілгенін көрсетті. Соңғы жаздарда Бунделькхандтың кейбір бөліктерінде температура 48°C-қа жақындады.
Тұрғындар мен зерттеушілердің айтуынша, нашарлаған ыстық пен су стрессі ескі бөлініске жаңа қысым түсіруде. Су үшін бәсекелесетін отбасылар көбейген сайын, Далиттер суға қол жеткізудегі кедергілерді жиі кездестіреді. «Суға қатысты қақтығыс жаңа емес», — дейді Ғылым және қоршаған орта орталығының зерттеушісі Миташи Сингх. «Өзгеріп жатқаны — ыстық жаздың суды тапшы етіп, бұрыннан бар шиеленісті күшейтудегі рөлі».
Жергілікті шенеуніктер аймақта су тапшылығы немесе қоғамдық су көздерінде касталық кемсітушілік бар деген мәлімдемелерді жоққа шығарады. BBC сұхбаттасқан үстем каста тұрғындары да басқаларды кемсітетінін жоққа шығарды, бірақ су қысымының артып келе жатқанын мойындады.
50 жастағы Рам Гопал Сингх бірнеше құрғап қалған ауыл құдықтарын көрсетті: «Бұл құдықтар шамамен 20 жыл бойы құрғақ». Басқа көздер құрғап немесе ластанған, ал сенімсіз су құбырлары көптеген отбасыларды қол сорғыларға итермелеген. Барлығы таңертеңгі салқын уақытта су жинауға тырысады, бұл кезек пен әр отбасының алатын су мөлшеріне қатысты дауларға әкеледі. «Бірақ бұл қол сорғыларда касталық негіздегі дау жоқ», — деп талап етеді ол.
BBC сұхбаттасқан Далит тұрғындары басқаша сипаттайды. Олардың айтуынша, сорғыларда ресми кезек жоқ. Оның орнына отбасылар қақтығыстарды болдырмау үшін әртүрлі уақытта су жинауға тырысады. Мамта әдетте таңертең ерте немесе кешке барады. «Маған бағытталған қауіп қорқынышы әрқашан менімен бірге», — дейді ол.
Шамамен 50 км жерде орналасқан Шахджаханпурда Шив ұқсас тәжірибені сипаттады. Ол өз қауымының мүшелері үстем каста отбасылары пайдаланып жатқанда қол сорғыға жақындамайтынын айтты.