Үндістанның билеуші Бхаратия Джаната партиясы (БДП) 30 жыл бойы өз бақылауында болған округте қосымша сайлауда жеңіліске ұшырады. Бұл Нарендра Моди үкіметін дүр сілкіндірген «Тарақан» қозғалысы студенттік наразылықтарынан кейін болды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Шығыс Бихар штатының астанасы Патнадағы Банкипур округіндегі қосымша сайлауда танымал сайлау стратегі, саясаткер Прасант Кишор өзінің жаңадан құрылған Джан Сурадж (Жақсы басқару) партиясы үшін маңызды жеңіске жетті.
БДП бекінісі саналған бұл округтегі қосымша сайлауға ерекше назар аударылды, себебі ол емтихан қағаздарының ағып кетуіне қарсы бүкіл елдегі студенттік наразылықтардан кейін өтті. Бұл наразылықтар білім министрінің отставкаға кетуіне әкелді, бұл қоғамдық қысымға бой бермейтінін мақтан тұтатын үкімет үшін сирек кездесетін шегініс болды.
Кишор өз жеңісін Моди үшін білім мен жұмыс орындарын жақсартуға шақыру деп атады.
БДП осы аптадағы үш қосымша сайлаудың екеуінде жеңіліске ұшырады, ал оппозициялық Конгресс Орталық Мадхья-Прадештегі Датия округін сақтап қалды. БДП Модидің туған штаты Гуджараттағы Манжалпурда сенімді жеңіске жетті.
Кишордың жақтастары оның науқаны жас сайлаушыларға, әсіресе білім, емтихан жанжалдары мен жұмыссыздық мәселелеріне назар аудару арқылы табысты болғанын айтты.
Бұрынғы БДП жақтаушысы Дипак Шарма The Hindu газетіне: «Басқа саяси көшбасшылар үлкен уәделер бергенде, ол қарапайым ұран көтерді: балаларыңыздың болашағы үшін дауыс беріңіз», - деді.
Оппозиция студенттік наразылық қозғалысы БДП-ның жас сайлаушылар арасындағы қолдауына нұқсан келтіре бастағанын айтты. Үндістан халқының үштен екісіне жуығы 35 жастан кіші. Ресми жастар жұмыссыздығы 16% болғанымен, 15-25 жастағы түлектердің шамамен 40% және 25-29 жастағылардың 20% жұмыссыз, бұл білімі төмендерге қарағанда әлдеқайда жоғары, деп хабарлайды Азим Премжи университетінің соңғы «Үндістандағы жұмыс жағдайы» есебі.
«Тарақан Джанта» партиясы жоғары лауазымды судья жұмыссыз үнді жастарын тарақандар мен паразиттер деп сипаттағаннан кейін интернеттегі әзіл ретінде басталды. Содан бері ол 26,6 миллион Instagram жазылушысы бар жалпыхалықтық қозғалысқа айналды, бұл БДП мен Конгрестің жалпы санынан да көп.
Бұрын Банкипурды өкілдік еткен БДП төрағасы Нитин Набин науқан кезінде негізінен Z буынының наразылық білдірушілерін «елді бұзуға арналған вирус және тарақандар бандасы» деп сипаттады.
Сайлауда жеңілгеннен кейін ол партия «терең талдау жүргізетінін» айтты. Үнді БАҚ-дағы БДП-ның жоғары лауазымды дереккөздері бұл жеңіліс тіпті жүрегі берік жақтаушылардың да пікірін өзгерте алатынын көрсеткенін айтты.
Өткен жылы БДП-ның Батыс Бенгалиядағы маңызды жеңісі партияның бақылауынан тыс қалған соңғы ірі аймақтардың біріне жетуін кеңейтті, бірақ бұл табыстан кейін студенттік наразылықтарды қоса алғанда, бірқатар саяси қиындықтар туындады.
Үкімет сонымен қатар Meta әлеуметтік медиа компаниясымен жеке қақтығысқа тап болды, өйткені Модидің емтихан алаяқтығына қарсы күресетінін уәде еткен видеосы Facebook-тен қысқа уақытқа жоғалып кетті.
Парламенттік байланыс және ақпараттық технологиялар комитеті Meta бас директоры Марк Цукербергтің жеке кешірім сұрап, видеоның қалай жоғалғанын түсіндіруін талап етті. Жергілікті БАҚ деректеріне сәйкес, Meta басшылары кешірім сұрап, жалған контентті анықтауға арналған автоматтандырылған жүйелерді кінәлады.
Бұл дау шетелдік технологиялық компаниялардың саяси дискурсқа әсеріне қатысты үкіметтің алаңдаушылығын көрсетті. Комитет төрағасы Нишикант Дубей БДП мен Конгресс сияқты ірі партиялар ресми саяси мәртебесі жоқ қозғалыстарға қарағанда онлайнда жиі аз көрінетінін айтты.
«Ел Meta, X және YouTube-тің өз алгоритмдері арқылы не істеп жатқанын түсінуі керек», - деді Дубей.
Делідегі саяси талдаушы Аджой Бозе Банкипурдағы жеңілістің бір округтен әлдеқайда маңызды символдық салмағы бар екенін айтты. «Студенттік наразылықтардан кейін БДП үшін жағдай өте нашар көрінеді. Мен нәтижені наразылықтармен тікелей байланыстырмас едім, бірақ Бихар студенттік толқулардың негізгі орталықтарының бірі болды, сондықтан олар қоғамдық қабылдауда сөзсіз байланыстырылады».
Алайда ол бұл нәтижені сайлаушылардың жалпыұлттық көңіл-күйінің өзгеруінің дәлелі ретінде қарастыруға болмайтынын ескертті. «Өзгеріп жатқан нәрсе - БДП сайлау машинасының жеңілмейтіндігі туралы қабылдау», - деді Бозе. «Партияның әрбір сайлауды жеңіп алатынына кең таралған сенім болды».