Turlov Private Holding Ltd. (TPH) — бизнесмен Тимур Турловтың жеке инвестицияларын біріктіретін холдинг — қолданыстағы активтерін дамытуға баса назар аударады. Басымдықтар қатарында Қарағандыда жүк авиациялық хабын құру, Астанада құны кемінде $500 млн болатын дата-орталық салу және өнеркәсіптік кәсіпорындарды дамыту бар. 60-тан астам компанияны біріктіретін холдингтің стратегиясы туралы 8 қазанда өткен пресс-таңғы аста холдингтің CEO-сы Ольга Баскакова айтып берді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Тимур Турловтың жеке холдингі тау-кен өнеркәсібіне, көлікке, логистикаға, авиацияға, технологияларға, медиаға, білім беруге және спортқа инвестиция салады. Ашық Freedom Holding Corp.-тан өзгеше, TPH негізінен ұзақ мерзімді стратегиялық инвестицияларға, соның ішінде капиталды көп қажет ететін жобаларға бағытталған.
Баскакованың айтуынша, холдингтің инвестициялық портфелі үнемі өзгеріп отырады. Компания жаңа кәсіпорындар құрып, қолданыстағы бизнестердің үлестерін сатып алып, олардың қызметін кеңейтуге көмектеседі.
«Бізде қазір үлкен міндет — бар жобаларды дамыту. Дәл қазір портфельді ертең диверсификациялау жоспары жоқ», — деді Баскакова.
Алдағы жылдары негізгі басымдық қолданыстағы жобаларды масштабтауға беріледі. Сонымен қатар холдинг Қазақстан экономикасының негізгі салаларындағы инвестициялық мүмкіндіктерді қарастыруды жалғастырады.
TPH-ның инфрақұрылымдық бағыттарының бірі — Қарағандыдағы Сарыарқа әуежайын дамыту. 2024 жылы холдинг әуежайдағы мажоритарлық үлесті, сондай-ақ онымен байланысты логистикалық және сервистік кәсіпорындарды сатып алды.
Стратегия әуежайды ірі жүк хабына айналдыруды көздейді. Ол үшін тек аэродромдық инфрақұрылымды ғана емес, қойма кешендерін, отын құю қуаттарын, әуе кемелеріне жердегі қызмет көрсетуді және теміржол қатынасын дамыту қажет.
«Біз 2026–2027 жылдары әуежайға белсенді инвестиция салуды жоспарлап отырмыз, қазір оны cargo hub ретінде дамытып жатырмыз», — деді Баскакова.
Оның айтуынша, қарастырылып жатқан даму бағыттарының қатарында екінші ұшу-қону жолағын салу да бар.
Логистикалық стратегияның маңызды бөлігі Alatau AirCargo жүк авиакомпаниясының жобасы болды. TPH-ның серіктесі ретінде ҚТЖ Экспресс әрекет етеді. Жеке холдинг үшін бұл мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобасына қатысудың алғашқы тәжірибесі.
Алдағы бес жыл ішінде компания кең фюзеляжды жүк ұшақтарының паркін ұлғайтуы мүмкін. Бұл жоспарларды жүзеге асыру үшін әуе кемелерін сатып алу және жалға алу қарастырылуда.
«Біздің негізгі мақсатымыз, стратегиялық мақсаттардан бөлек, ұлттық жүк тасымалдаушысын іске қосу, оны коммерциялық тұрғыдан тартымды жобаға айналдыру», — деп түсіндірді Баскакова.
Әуежай мен авиакомпанияны дамыту теміржол және әуе тасымалдарын біріктіретін мультимодальды логистикалық шешімдермен толықтырылуы көзделеді. Мұндай тәсіл әуежай айналасында бірыңғай жүк инфрақұрылымын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
TPH-ның тағы бір жобасы — Астанадағы Akashi Data Center деректерді өңдеу орталығын салу. Кешен Tier IV сенімділік деңгейіне бағытталып жобаланып, төрт корпустан тұрады.
Баскакованың айтуынша, жобаны жүзеге асырудың жалпы құны кемінде $500 млн деп бағаланады.
«Бұл инвестиция, жобаны іске қосқанға дейінгі бүкіл контурды салуға кемінде $500 млн», — деді ол.
Холдинг CEO-сы жоба TPH және оның акционерінің қаражаты есебінен қаржыландырылатынын нақтылады. Дата-орталық холдингтің капиталды көп қажет ететін технологиялық бастамаларына жатады. Оны құру Қазақстанда деректерді сақтау және өңдеу инфрақұрылымын кеңейтуі тиіс.
Сонымен қатар TPH басқа да технологиялық жобаларды дамытып келеді. Олардың қатарында медициналық қызметтерді цифрландыруға, соның ішінде қашықтан кеңес беру мен тексерулерді ұйымдастыруға бағытталған Med365 медициналық платформасы бар.
Бұдан бөлек, холдинг жаңа технологиялық шешімдерді жасаумен және сынаумен айналысатын өз әзірлеушілер мен R&D командаларын қалыптастырып жатыр.
TPH-ның инвестициялық портфелінің едәуір бөлігін өнеркәсіптік және тау-кен активтері алады. Холдинг алтын, мыс және никель кен орындарына қатысты жобаларға қатысады. Алғашқы ірі сатып алулардың бірі 2023 жылы Central Asia Gold үлесін алу болды. Сол жылы TPH Семейдегі цемент бизнесіне кірді, ол шикізат өндіру, өңдеу және өндіріспен байланысты шамамен 20 компанияны біріктіреді.
Мұндай инвестициялардың ерекшелігі — оларды жүзеге асырудың ұзақ мерзімі. Тау-кен саласында жоба басталғаннан өндіріс іске қосылғанға дейін шамамен он жыл өтуі мүмкін.
«Егер біз, мысалы, жер қойнауын пайдалану саласындағы жобаны алсақ, алаңға кіргеннен фабриканы іске қосқанға дейінгі орташа цикл он жылды құрайды», — деп атап өтті Баскакова.
Осы себепті портфельдегі көптеген компаниялар әзірге белсенді инвестициялық фазада. CEO-ның айтуынша, олардың арасында пайдалы кәсіпорындар залалдылардан аз. Алайда холдинг капиталды көп қажет ететін кезеңдер аяқталып, жобалар операциялық қызметке шыққан сайын активтер құнының өсуіне сенім артады.
Болашақта TPH бірнеше тау-кен компаниясын бөлек топқа біріктіріп, кейін қор нарығына шығу мүмкіндігін де қарастырып отыр.
Өнеркәсіп пен инфрақұрылымнан бөлек, TPH тұтыну және сервистік сегменттерде де жобаларды дамытып келеді.
Атап айтқанда, холдинг Freedom Drive компаниясын құрды. Компания автомобиль шиналары мен қосалқы бөлшектерді сатуға маманданған. Ол өз өнімін және дистрибуциясын дамытып, Freedom SuperApp арқылы цифрлық сату арналарын да пайдаланады.
Баскакованың айтуынша, болашақта Freedom Drive ашық Freedom Holding Corp.-қа интеграциялануға үміткер бола алады. Алайда ол үшін компанияға тиісті қаржылық көрсеткіштерге жету қажет.
Логистикалық технологияларда холдинг Relog-ты дамытуға қатысады. Бұл — тасымалдауға қатысушылар арасындағы өзара іс-қимылды автоматтандыратын платформа. Қазақстаннан бөлек, компания АҚШ сияқты шетелдік нарықтарда да ұсынылған.
Спорт портфеліне 2025 жылы жекешелендірілген «Шахтер» футбол клубы және QJ League сияқты балалар мен жасөспірімдер футболын дамыту жобалары кіреді.