Құрылыс салушы салық төлегенге дейін 20% пайда алу үшін тұрғын үйдің шаршы метрін шамамен 650 мың теңгеден сатуы керек. Егер баға 560 мың теңге болса, жобаның табыстылығы айтарлықтай төмен болады. Бұл туралы салалық сарапшы Имран Османов Instagram желісінде шартты тұрғын үй кешенінің экономикасын талдай отырып айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Жер құны мен құрылыс шығындары
Оның есептеуінше, кешен салу үшін ауданы 2 га жер учаскесі қажет. Шаршы метрі 325 доллар болғанда, жер 6,5 млн долларды, яғни шамамен 2,9 млрд теңгені құрайды.
Османов құрылыс пен қалған шығындарды 16,5 млрд теңгеге бағалайды. Бұл сомаға салық төлегенге дейінгі шаршы метрдің өзіндік құны 450 мың теңге деңгейінде кіреді. Осылайша, жерді сатып алуды қоса алғанда, жобаның жалпы шығындары шамамен 19,1 млрд теңгені құрайды.
Пайда мен баға арасындағы байланыс
Егер тұрғын үйді шаршы метрі 560 мың теңгеден сатса, түсім 21 млрд теңгеге жетуі мүмкін. Сарапшының есептеуінше, салық төлегенге дейін 20% пайда алу үшін шаршы метрдің құны шамамен 650 мың теңге болуы керек. Ал егер құрылыс салушы 30% пайдаға сенсе, тұрғын үйді 700 мың теңгеден сатуға тура келеді.
«30% алу үшін шаршы метрін 700 мың теңгеден сату керек. Бұл өте көп», – деп атап өтті Османов.
Құрылыс секторының экономикадағы рөлі
Сарапшы құрылыс секторы экономикада маңызды рөл атқарады, өйткені ол бірден бірнеше саланың өнімдері мен қызметтеріне сұранысты қолдайды.
Оның айтуынша, жерге ие инвестор үшін кейде ақшаны депозитке салу құрылысқа инвестиция салудан оңайырақ. Тұрғын үй кешенін салу айтарлықтай күш пен шығынды талап етеді – іргетас құюдан бастап инфрақұрылым құруға дейін.
«Әйтпесе, мен үшін, инвестор немесе жерге ие адам ретінде, ақшаны депозитке салып, ештеңеге алаңдамау оңайырақ, өйткені құрылыс үлкен күш-жігерді талап етеді», – деп түсіндірді Османов.
Ескерілмеген қосымша шығындар
Сонымен қатар, өз есептеулерінде сарапшы аумақты абаттандыруға, коммуникациялар тартуға және қажетті инфрақұрылым құруға қосымша шығындарды ескермеген. Кейбір жағдайларда құрылыс салушыға асфальтты өзі төсеуге, мектептер салуға және тұрғын үй кешенін қажетті нысандармен қамтамасыз етуге тура келеді.
Османов сондай-ақ құрылыс саласындағы проблемалар бизнестің көптеген басқа бағыттарына әсер етуі мүмкін екенін атап өтті. Құрылыс салушылардың белсенділігінің төмендеуі құрылыс материалдарына, әрлеуге, тұрмыстық техникаға және басқа да тауарларға сұраныстың төмендеуіне әкеледі. Қызмет көрсету саласындағы компаниялар, соның ішінде такси де, тапсырыстарды азырақ алуы мүмкін.
«Бұл экономика секторы назар аударуды қажет етеді – бұл өте маңызды, өйткені егер ол жоғалып кетсе немесе жай ғана жұмыс істеуді тоқтатса, біз көптеген секторларда сатылымнан айырыламыз: құрылыс материалдарынан, декордан, теледидарлардан, техникадан және т.б. бастап, тұрмыстық ыдыс-аяққа, тіпті таксиге дейін», – деді сарапшы.
Бұған дейін «Курсив» Қазақстанда тұрғын үй жалдау бағасы инфляциядан екі есе дерлік жылдам қымбаттап жатқанын жазған.
