Он екі жас ауғандық жігіт қаңтар айында Еуропаға өтпек болғанда, Түрік шекарашылары 50 мигранттан тұратын топты ұрып, тонап, қарда қалдырғанын айтады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Олардың айтуынша, олар Түркияның шығысындағы Ван қаласынан Иран шекарасына қарай айдалған, онда температура нөлден төмен болған. Топ кем дегенде 20 адам тоңып өлгенін айтады.
BBC-ге сөйлеген 12 ер адам мен жасөспірімнің 11-і – оның ішінде 13 жастағы бала да бар – ақыры үсіктен аяқ-қолынан айырылған. Барлығы 25 жасқа дейінгі топ ақыры Ауғанстанға қайтарылған.
Мигранттардың бірі Шахсауар Кабул ауруханасында есін жиып, екі қолы мен аяғының кесілгенін білгенін айтады. «Қолымды көтердім – олар жеңіл еді. Екеуі де кесіліп кеткен», – дейді ол BBC-ге. «Тамағым тарылып, сөйлей алмадым».
Түрік билігі мигранттардың айыптауларына тікелей жауап бермеді. Бірақ сыртқы істер министрлігі шекара күштерінің ұлттық және халықаралық заңдарды сақтайтынын және ұсталған құжатсыз мигранттарға азық-түлік, су және медициналық көмек көрсететінін айтты.
Қаңтар айының ортасында 50-ге жуық құжатсыз ауған мигранты адам сатушылардың көмегімен Иран шекарасынан Ван қаласына өткен кезде ұсталған. Онда температура -15°C-қа дейін төмендеген.
21 жастағы Шахсауар қалаға кірген бойда ұсталғанын айтады. Түрік шекарашылары мигранттарды тізіп, ұрған. «Бізді бірнеше түн қар жауып тұрған қоймада ұстады. Күніне бір рет су мен құрғақ нан берді». «Бізді ауыр жұмыс істеуге мәжбүрледі», – дейді 23 жастағы Алвалдин. «Ағаш тасып, қар күреуіміз керек болды».
Мигранттардың айтуынша, 25 қаңтарда тағы бір зорлық-зомбылық оқиғасы болған: оларды қайта тізіп, темір таяқпен ұрған. Киімдерін шешіп, қолдарын байлап, төрт аяқтап жорғалауға мәжбүрлеген. «Кейбіреулердің басы сынып, иығынан қан ағып жатты», – дейді Алвалдин.
Киімдері, аяқ киімдері мен шұлықтары шешіліп, тек шалбармен қалған ауғандықтар сегіз адамнан топтарға бөлініп, тікенді сым арқылы Иранға қарай итерілген. Қатты боран соғып, көріну нашар болған. «Жолдар қармен жабылған еді. Қай бағытқа барарымызды білмедік», – дейді Шахсауар.
Топтың бір мүшесі, Даниал есімді бала бірден жоғалған. Кейін оның денесі қардан табылған. Шаршаған Шахсауар үлкен тастың жанына паналаған. Оған 13 жастағы Асим мен Ахмед есімді мигрант қосылған. «Таңертең Асим кетті. Бірақ біз қатып қалғандықтан сөйлей алмадық. Ахмед менің қолымда жатты. Біраздан кейін оның тыныс алмай тұрғанын байқадым».
Келесі айда әлеуметтік желіде жарияланған видеода Асимді қардан басқа мигранттар тауып алғаны көрсетілген. Жасөспірім дымқыл, үсік шалған және нашар киінген. Құтқарушылар жалғыз ба екенін сұрағанда, Асим қолымен Шахсауар паналаған тасты көрсеткен. Шахсауар бұл қарапайым қимылдың оның өмірін сақтап қалғанын айтады.