АҚШ-тан шығарылған мыңдаған адамның бірі — кісенделіп ұшақпен ұшырылған ирандық әйел — өзінің бар екенін білмейтін Африка елінің ортасында қалып қойды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Жасырын мәмілелердің ауқымы
The Guardian газетінің тереңдетілген тергеуі АҚШ-тың ондаған елмен жасаған көлеңкелі келісімдерінің негізінде мыңдаған адамның депортацияланғанын анықтады. Бұл келісімдер американдық салық төлеушілерге миллиондаған долларға түседі.
Адам құқықтары жөніндегі заңгерлер аталған «үшінші ел азаматтары» туралы келісімдерді паналаушыларды үркітуге бағытталған «күш көрсету» науқанының бөлігі деп сипаттайды.
Ирандық әйелдің тағдыры
Басылымның хабарлауынша, ирандық әйел кісенделіп ұшақпен ұшырылғаннан кейін өзінің бұрын бар екенін білмейтін Африка мемлекетінің ортасында қалып қойған. Ол АҚШ-тан осындай көлеңкелі мәмілелер арқылы депортацияланған мыңдаған адамның бірі ғана.
Тергеу нәтижелері
The Guardian-ның тереңдетілген тергеуі АҚШ әкімшілігінің ондаған елмен жасасқан жасырын келісімдерін әшкерелейді. Бұл «күш көрсету» науқаны американдық салық төлеушілерге миллиондаған долларға түседі.
Тергеу барысында анықталғандай, депортациялау туралы келісімдер АҚШ-тың иммиграциялық саясатының бір бөлігі ретінде жүзеге асырылып, олардың құқықтық негіздері мен қаржылық шығындары жұртшылықтан жасырылған.
Халықаралық реакция
Адам құқықтарын қорғаушылар мұндай тәжірибені халықаралық құқық нормаларына қайшы деп бағалайды. Олардың пікірінше, «үшінші ел азаматтары» туралы келісімдер паналаушылардың құқықтарын қорғаудың халықаралық стандарттарын бұзады.
Заңгерлердің айтуынша, бұл шаралар паналаушыларды АҚШ-қа келуден бас тартуға мәжбүрлеу мақсатын көздейді. Алайда мұндай әдістердің заңдылығы мен адамгершілік жағы халықаралық деңгейде айтарлықтай күмән туғызады.
Салық төлеушілердің шығыны
The Guardian тергеуі аталған депортациялық мәмілелердің американдық салық төлеушілерге миллиондаған долларға түсетінін көрсетеді. Бұл қаражаттың нақты қалай жұмсалғаны және келісімдердің толық тізімі жария етілмеген.
Басылымның деректері бойынша, АҚШ әкімшілігі осындай келісімдерді ондаған мемлекетпен жасасқан. Бұл мәмілелердің құқықтық мәртебесі мен орындалу тетіктері әлі де толық ашылмаған.
Қорытынды
The Guardian-ның тергеуі АҚШ-тың иммиграциялық саясатындағы жасырын депортациялық тәжірибелердің ауқымын көрсетеді. Ирандық әйелдің тағдыры — осы саясаттың мыңдаған адамға әсер еткен нақты мысалдарының бірі. Адам құқықтары заңгерлері бұл тәжірибені «күш көрсету» деп атап, оның халықаралық құқыққа қайшылығын атап өтеді.