Швейцарияда өтіп жатқан келіссөздерде Иран делегациясы АҚШ президенті Дональд Трамптың сөздеріне байланысты алаңнан кетті. Бұл туралы Tasnim News басылымына сілтеме жасап Qazaqyia.kz порталы хабарлайды.
Осыған дейін ирандықтар бірлескен хаттамалық қол алысудан және ортақ фотосессиядан бас тартқан болатын.
Сонымен қатар, делегация басшысы, парламент спикері Мохаммад Багер Галибафтың X әлеуметтік желісінде АҚШ-қа сөздеріне сақ болу керектігін ескерткені хабарланды.
Галибафтың айтуынша, Иран қауіп-қатерге жауап беруге дайын.
Бұған дейін «Курсив» Трамптың Ливандағы жағдайға байланысты Иранға ультиматум қойғанын жазған болатын. Ол Тегеранды Ливандағы проирандық топтарды бақылауға алмаса, Иранға жаңа соққылар жасаймын деп қорқытты.
«Иран Ливандағы жоғары ақы төленетін күштерге проблемалар туғызуды дереу тоқтатуы керек. Егер олар мұны істемесе, біз Иранға қайтадан өте күшті соққы береміз», — деп жазды Трамп Truth Social желісінде.
Бұл оқиға халықаралық қатынастардағы шиеленістің артқанын көрсетеді. Иран мен АҚШ арасындағы келіссөздердің үзілуі аймақтық тұрақтылыққа әсер етуі мүмкін. Сарапшылардың пікірінше, Трамптың қатаң ұстанымы Иранды одан әрі ашуы ықтимал.
Иран делегациясының келіссөздерден кетуі — дипломатиялық тәсілдердің сәтсіздігінің белгісі. Екі тарап та өз ұстанымдарын қайта қарастыруы қажет болуы мүмкін. Әзірге келіссөздердің жалғасуы туралы ақпарат жоқ.
Трамптың ультиматумы Ливандағы жағдайды одан әрі ушықтыруы мүмкін. Иранның Ливандағы ықпалы күшті, ал АҚШ-тың қысымы аймақтағы шиеленісті арттырады. Халықаралық қоғамдастық бұл жағдайды шешу үшін дипломатиялық күш-жігерді күшейтуі керек.
Мохаммад Багер Галибафтың мәлімдемесі Иранның берік ұстанымын көрсетеді. Ол АҚШ-тың қауіп-қатеріне қарамастан, Иран өз мүдделерін қорғайтынын айтты. Бұл Иранның ішкі саясатындағы қатаң сызықты көрсетеді.
Келіссөздердің үзілуі ядролық келісім және аймақтық қауіпсіздік мәселелеріне де әсер етуі мүмкін. Екі ел арасындағы сенімсіздік артып, келіссөздердің қайта жандануы қиындай түседі.
Қазіргі уақытта Иран мен АҚШ арасындағы қарым-қатынас өте шиеленіскен. Трамптың әкімшілігі Иранға қысымды күшейтіп, ал Иран өз тәуелсіздігін сақтауға тырысады. Бұл жағдайдың шешімі халықаралық делдалдардың белсенділігіне байланысты болуы мүмкін.
Осы оқиға әлемдік БАҚ-тың назарын аударды. Көптеген сарапшылар бұл келіссөздердің сәтсіздігін Трамптың дипломатиялық емес тәсілімен байланыстырады. Иран тарапы да өз ұстанымын қатайтып, келіссөздердің қайта басталуы екіталай.
Аймақтағы жағдайдың одан әрі ушығуына жол бермеу үшін халықаралық қауымдастықтың араласуы қажет. БҰҰ және басқа да ұйымдар тараптарды диалогқа шақыруы мүмкін. Әзірге ешқандай ресми мәлімдеме жоқ.
Иран делегациясының кетуі — бұл тек бастамасы. Алдағы уақытта тараптар арасындағы қарым-қатынас қалай дамитыны белгісіз. Бірақ бір нәрсе анық: екі ел арасындағы шиеленіс аймақтық тұрақтылыққа үлкен қауіп төндіреді.