АҚШ Жоғарғы соты президент Дональд Трамптың АҚШ аумағында туылған иммигрант балаларына азаматтық алу құқығын шектеу әрекетін жоққа шығарды. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Kursiv Media басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Судьялардың көпшілік даусымен (алтауы қарсы, үшеуі қолдап) төменгі соттың бұрын президент жарлығын бұғаттаған шешімі күшінде қалдырылды.
Трамп Ақ үйге қайта оралғаннан кейінгі бірінші күні қол қойған жарлықта АҚШ аумағында туылған, бірақ ата-анасының екеуі де АҚШ азаматы немесе тұрақты тұруға рұқсаты (гринкарта) жоқ балаларға азаматтық беруден бас тарту көзделген болатын.
Бұл бастама иммиграциялық саясатты қатаңдату және заңсыз да, заңды да иммиграциямен күрес жөніндегі ауқымды науқанның бір бөлігі еді.
Жарлыққа қарсы шыққандар оның АҚШ Конституциясының 14-түзетуіне қайшы келетінін мәлімдеді. Бұл түзету ел аумағында туылған және оның юрисдикциясындағы барлық адамға азаматтыққа кепілдік береді.
Істі қарау кезінде Жоғарғы сот 1898 жылғы «АҚШ Вонг Ким Аркқа қарсы» ісі бойынша шешімге сүйенді. Бұл шешім АҚШ-та туылған шетел азаматтарының балаларының туу бойынша азаматтық алу құқығын бекіткен еді.
Жоғарғы сот төрағасы Джон Робертс американдық соттардың бұл ұстанымды бір ғасырдан астам уақыт бойы ұстанып келе жатқанын атап өтті.
«128 жыл бойы біз Вонг Ким Арк ісі бойынша шешім АҚШ-та туылған және ел юрисдикциясындағы барлық балаға азаматтыққа кепілдік береді деген қағидатты ұстандық. Біз бүгін бұл тәсілді өзгертуге негіз көрмейміз», — делінген сот шешімінде.
Робертс сондай-ақ Трамп әкімшілігі Конституцияның қалыптасқан түсіндірмесін қайта қарау үшін жеткілікті негіздеме ұсына алмағанын атап өтті.
Сарапшылардың бағалауынша, егер жарлық күшіне енгенде, оның салдары АҚШ-та жыл сайын туылатын 250 мыңға дейін балаға әсер етуі мүмкін еді.
Сонымен қатар, миллиондаған отбасы жаңа туған балаларының азаматтық статусын қосымша растауға мәжбүр болар еді.
Іс Нью-Гэмпшир штатында ата-аналар мен балалар берген ұжымдық талап-арыз аясында қаралды. Олардың американдық азаматтық алу құқығына қауіп төнген еді.
Жоғарғы соттың шешімі АҚШ Тәуелсіздік күнін мерекелеуге бірнеше күн қалғанда, ел негізі қаланғанына 250 жыл толуын тойлауға дайындалып жатқан кезде қабылданды.
2025 жылдың басында Трамп өзінің инаугурациясы қарсаңында АҚШ тарихындағы ең ірі депортацияны жүргізетінін мәлімдеген болатын. Бұл оның сайлауалды уәделерінің бірі еді. Сол кезде «Курсив» американ президентінің заңсыз иммигранттар мәселесін шешуге жаңаша көзқараспен қарап, оларға ақша, билет сатып алуға көмек және болашақта елге қайта оралу мүмкіндігін уәде еткенін жазған болатын.