АҚШ президенті Дональд Трамп CNN, Politico және MS NOW басылымдарын Ақ үйден шығарып тастағанын жариялағаннан кейін, бұл басылымдардың журналистері Ақ үйге кіруге рұқсат ала алмады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
MS NOW тілшісі мен фотограф сенбі күні таңертең Ақ үй аумағына кіруге әрекеттенген, бірақ олардың бейджиктері сканерленбей, полиция қызметкері оларды тәркілеп алған. Бұл туралы басылым хабарлады.
CNN мен Politico да сенбі күні таңертең өз тілшілерінің кіруге рұқсат ала алмағанын және бейджиктерінің алынғанын мәлімдеді.
Трамп жұма күні осы үш ірі америкалық медиа басылымын Ақ үйден шығарып тастайтынын айтып, оларды өз әкімшілігі туралы «жалған немесе өтірік» жазады деп айыптаған.
Баспасөз бостандығын қорғаушылар бұл қадамды конституцияға қайшы деп атады.
«Полиция қызметкері маған бейджигімді тапсыруымды айтты. Ол оның өшірілгенін айтты», — деді MS NOW тілшісі Акайла Гарднер. «Мен неге кіре алмайтынымды сұрадым. Ол бұл одан жоғары деңгейдегі мәселе екенін айтты».
Гарднердің қосымша айтуынша, оның және әріптесінің бейджиктері өшірілгенімен, MS NOW продюсері әлі де бейджигін сканерлеп кіре алған, алайда продюсердің бейджигі неге жұмыс істегені туралы түсініктеме берілмеген.
CNN тілшісі Бетси Кляйннің айтуынша, Құпия қызмет агенті оған бейджигінің өшірілгенін айтқан.
Сенбі күні таңертең кейінірек Politico өз тілшісі Шайенн Хаслеттің кіруге рұқсат ала алмағанын және Құпия қызмет оның рұқсат қағазын қайтарып алғанын мәлімдеді.
Үш басылым да бұл шешімге қарсы шығып, Трампты сөз бостандығы мен баспасөз бостандығына конституциялық құқықтарын бұзды деп айыптады.
MS NOW өкілі мәлімдемесінде Ақ үй «америкалық халыққа тиесілі және оның ішінде қабылданатын шешімдер біздің салық төлеушілердің қаражатымен қаржыландырылады» деді.
MS NOW «Бірінші түзету бойынша құқықтарымызды және демократиямыздағы тәуелсіз журналистиканың маңызды рөлін қорғау үшін қажетті барлық қадамдарды қабылдауға ниетті» деп мәлімдеді.
Politico бас редакторы Джонатан Гринбергер басылымның Playbook ақпараттық бюллетенінде бөліскен ішкі электрондық хатында компания өз тілшілерін қолдайтынын және олардың Бірінші түзету бойынша құқықтарын «қатаң қорғайтынын» айтты.
CNN болса, «Біз АҚШ Конституциясы бойынша үкіметтің кедергісінсіз немесе араласуынсыз өз репортажымызды жасауға құқылымыз және бұл тыйым осы іргелі құқыққа жасалған заңсыз шабуыл» деді.
Трамп өз мәлімдемесінде осы үш басылымның нақты мақалаларын немесе репортаждарын атап өтпеді, бірақ кейінірек «бұл жай ғана соңғы бірнеше жылдағы жинақталған материалдар» деді.
Трамп «оларға қосылатын басқалар да болуы мүмкін» деп қосты, бірақ қосымша медиа басылымдарына тыйым салатын нақты нұсқаулық берген жоқ. Кейінірек тілші одан «басқалар» дегенде нені меңзегенін сұрағанда, Трамп: «Жалған жаңалықтар тұрғысынан келетін басқалар ма? Жақсы, білесіз бе, New York Times — жалған жаңалық, Washington Post — жалған жаңалық» деп жауап берді.
Баспасөз бостандығына арналған бірнеше топ Трамптың Ақ үйге қатысты тыйымын заңсыз және конституцияға қайшы деп атады.
Медиаға заңдық қызмет көрсететін ірі топ — Баспасөз бостандығын қорғау жөніндегі тілшілер комитеті — Трамптың тыйымы «анық конституцияға қайшы» болғандықтан, соттар оны тез арада жояды деп күтетінін мәлімдеді.
«Бірінші түзету Ақ үй кейбір журналистерді шақырғаннан кейін, олардың репортажы ұнамағандықтан басқаларына тыйым сала алмайтынын анық көрсетеді», — деді медиаға заңдық қызмет көрсететін Баспасөз бостандығын қорғау жөніндегі тілшілер комитетінің президенті Брюс Браун.
Бұл — Трамп өзіне сыни деп санайтын медиа басылымдарына қарсы әкімшіліктің жасаған бірқатар қадамдарының соңғысы, оның ішінде The New York Times, The Wall Street Journal және BBC сияқты америкалық және халықаралық басылымдарға қарсы заңдық әрекеттер бар.
Кейбір сот істері медиа ұйымдардың миллиондаған долларлық келісімдер төлеуге келісуімен аяқталды. Трамптың BBC-ге қарсы сот ісі жалғасуда.
Қосымша ақпаратты Бернд Дебуссманн кіші және Макс Матца дайындады.