Уақытша жаһандық импорттық баж салығының мерзімі бітуге санаулы сағаттар қалғанда, Трамп әкімшілігі 80-нен астам елге қатысты 10% бен 12,5% аралығындағы жаңа тарифтерді жұма күні таңертең күшіне енгізді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл Дональд Трамптың ақпан айындағы Жоғарғы соттың шешіміне қарамастан, Конгрестің мақұлдауынсыз жаһандық баж салығын салуды жалғастыру әрекеті. Ақпанда Жоғарғы сот 6-3 дауыспен Трамптың бұрын қолданған 1977 жылғы заңы президенттің «Азаттық күні» тарифтері үшін жеткілікті құқықтық негіз емес деп тапты. Соттың пікірінше, бейбіт уақытта салық салу өкілеттігі тек Конгреске тиесілі.

Қандай елдер жаңа тарифтерге ұшырады?

АҚШ-тың ірі сауда серіктестері, соның ішінде Канада, Мексика және Қытай, сондай-ақ Ұлыбритания, Австралия, Үндістан және Еуропалық Одақтың 27 елі жаңа тарифтерге ұшырады. Барлық осы елдер АҚШ сауда өкілінің кеңсесінің тергеуіне ілікті, олар еңбек тәжірибелерін бағалап, мәжбүрлі еңбекпен өндірілген тауарлардың АҚШ-қа импортына кедергі келтіретінін анықтады.

Тариф мөлшерлемелері қандай?

Елдер 10% немесе 12,5% баж салығына ұшырайды. 10% тариф Канада, Еуропалық Одақ, Үндістан, Мексика және Ұлыбритания сияқты «мәжбүрлі еңбек импортына тыйым салуды қабылдауға және тиімді енгізуге міндеттенген» елдерге қолданылады. Ал Австралия, Бразилия, Қытай және Жапония сияқты «мәжбүрлі еңбек импортына тыйым салуды енгізе алмаған» елдер 12,5% тарифке ұшырайды.

Құқықтық негіз және соттың шешімі

Ақпандағы Жоғарғы соттың шешімі Трамптың «Азаттық күні» тарифтерін заңсыз деп танығанымен, әкімшілік тарифтерді тұрақты етудің балама жолын табуға ниетті екенін білдірді. Сот шешімінен кейін Трамп 1974 жылғы Сауда туралы заңның 122-бөлімі бойынша 150 күндік 10% жаһандық тариф енгізді, оның мерзімі 24 шілдеде таңғы 12:01-де аяқталады. Жаңа тарифтер 1974 жылғы Сауда туралы заңның 301-бөліміне негізделген, ол Трампқа дейін сирек қолданылған. Бұл бөлім президентке АҚШ сауда өкілі тергеу жүргізіп, американдық саудаға әсер ететін әділетсіз еңбек тәжірибелерінің жеткілікті дәлелін тапқан жағдайда тариф енгізуге мүмкіндік береді.

Сотта қайта шағымдану ықтималдығы

Питерсон халықаралық экономика институтының аға ғылыми қызметкері және Дүниежүзілік сауда ұйымының бұрынғы бас директорының орынбасары Алан Вольфтың пікірінше, «жаңа тарифтер президенттің өкілеттігін асыра пайдаланудың тағы бір мысалы болар еді». Ол «егер олар сотта дауланса, Жоғарғы сот оларды жоққа шығаруы мүмкін» деп қосты.

Экономикалық әсер

Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің бағалауынша, тарифтердің экономикалық жүктемесінің 90% американдық тұтынушылар мен бизнеске аударылған, дегенмен Трамп әкімшілігі олардың американдықтарға пайдасын тигізгенін алға тартады.

Қоғамдық пікір

Тариф саясаты көптеген американдықтар арасында танымал емес, соның ішінде республикашылар да бар. Harris Poll сауалнамасы көрсеткендей, американдықтардың 72% тарифтердің тұтынушыларға теріс әсер еткенін айтады, оның ішінде республикашылардың 64%.

Алайда кейбір шағын бизнес үшін тарифтер жоғары шығындар мен жасанды интеллект сияқты басқа өзекті мәселелермен салыстырғанда маңызды емес болып қалды. Ақпандағы Жоғарғы сот шешімінен бері үкімет компанияларға тариф түсімдерінің ондаған миллиард долларын қайтарды.