АҚШ президенті Дональд Трамп Украина мен Ресей арасында энергетикалық атысты тоқтату туралы келісімге қол жеткізілгенін жариялады. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Әлеуметтік желідегі жазбасында Трамп екі тарап келісімге келгенін мәлімдеді. «Дәл қазірден бастап Ресей мен Украина арасындағы соғыста ЭНЕРГЕТИКАЛЫҚ АТЫСТЫ ТОҚТАТУ күшіне енеді. Екі тарап та келісті. Оны бұзбаңдар!» — деп жазды ол Truth Social-да.

Ол қосымша егжей-тегжейлерді келтірмеді. Зеленский бұл мәлімдемеге таңырқағанын білдірді, бірақ Владимир Путин де солай істесе, келісімге келуге дайын екенін айтты. «Егер президент Трамп оны Путинмен келіссе — атысты тоқтату қашан басталатынын айтыңыздар. Біз дайынбыз және оны қабылдаймыз», — деді Украина президенті Axios сайтына.

Бұған дейін Зеленский Трамптың сенбі күні Киевке Ресей мұнай зауыттарын бомбалауды тоқтату туралы талабын қабылдамады. Зеленский Мәскеу алдымен өзінің елінің энергетикалық инфрақұрылымына жасаған «қатыгез» шабуылдарын тоқтатуы керек екенін айтты.

Оның айтуынша, Украинаның Ресей ішіндегі нысандарға ұзақ қашықтыққа ұшатын дрондармен соққы беруін тоқтату туралы кез келген келісім «өзара» болуы керек. Ол «нақты кепілдіктермен» — яғни АҚШ пен Украинаның одақтастары тарапынан Мәскеуге қарсы жазалау шараларымен қамтамасыз етілуі тиіс.

Бұл Трамптың энергетикалық атысты тоқтату туралы келісімді жариялауы алғаш рет емес. Ол осындай мәлімдемені қыркүйек айында да жасаған болатын, алайда ол расталмады. Украиналық шенеуніктер жексенбіде Ресей Украинаны әлі де бомбалап жатқанын, бірнеше энергетикалық нысан зақымдалғанын мәлімдеді.

Вашингтон мен Киев арасындағы жылдам дамыған дау жұма күні Трамптың ресейлік дизель экспортына салынған санкцияларды алып тастайтынын жариялауымен басталды. Ол бұл қадам келесі айдағы АҚШ аралық сайлауы алдында жаһандық және ішкі отын бағасын төмендететінін айтты.

Ашуланған Зеленский бұл шешімді «әлсіз» деп атады және ол Путинге қосымша «миллиардтаған» кіріс әкеліп, оған соғысты «одан да қарқынды» жүргізуге мүмкіндік беретінін айтты. Сол дәрежеде ашуланған Трамп Зеленскийге ресейлік мұнай зауыттарына соққы беруді «қойып қою керек» екенін айтты. Сенбі күні ол Украинаға «жаңа көшбасшы» керек екенін мәлімдеді.

Трампқа жауап ретінде Зеленский «сол немесе басқа көшбасшыны» таңдау украиндықтардың еркінде екенін айтты. Ол ABC News-ке Трамптың талаптарын қабылдауға және сайлау өткізуге дайын екенін, бірақ Путин «толық» 60 күндік атысты тоқтатуға келіскен жағдайда ғана екенін айтты.

Бұл АҚШ пен Украина арасындағы былтырғы жылдан бергі ең ауыр жария жанжал. Былтыр Трамп Зеленскийді Овал кабинетінде сөгіп тастаған болатын.

The New York Times газетінің хабарлауынша, АҚШ шенеуніктері Кремльге атысты тоқтату үшін тартымды экономикалық ынталандырулар ұсынған. Олардың қатарында қатырылған ресейлік миллиардтаған егеменді активтерді босату бар. Трамп әкімшілігі сонымен қатар Ресейдің энергетикалық компаниясы «Лукойлдың» бір бөлігін сату жоспарын қайта қарастырды. Газеттің хабарлауынша, миллиардтаған долларлық бұл келісім Таяу Шығыс инвесторларына пайда әкеледі, олардың кейбіреулерінің АҚШ келіссөзшілерімен «іскерлік байланыстары» бар.

Сенбі күні Трамп Зеленскийді сөгіп, ол соғысты тоқтату туралы келісім жасаудан бас тартқанын айтты. Бұған жауап ретінде Украина президенті 1945 жылдан бергі Еуропадағы ең үлкен соғыс үшін кінәні «Ресейге және тек Ресейге» артты. «Энергетикалық инфрақұрылымға соққыларды дәл бүгін тоқтатуға болады, бірақ Путин мұны істегісі келмейді», — деді ол.

Украиналық шенеуніктер Ақ үйдің Киевтен өзінің ең тиімді қаруынан бас тартуды талап етіп отырғанын, бірақ Ресейден ешқандай сәйкес жеңілдіктерді талап етпейтінін атап өтті. Соңғы апталарда Киев Ресей экономикасына үлкен соққы берді — мұнай кешендеріне, қоймаларға және деректер орталықтарына соққы жасады.

Ресейдің өзінің бомбалау науқаны тоқтаусыз жалғасуда. Сенбі күні ол Запорожье қаласында 23 адамды, оның ішінде төрт баланы өлтірді және майдан шебіндегі Славянск қаласындағы бес қабатты тұрғын үйге соққы берді. Зеленский Мәскеудің әуе науқаны мыңдаған әуе бомбалары мен реактивті дрондарды қамтитынын айтты. Ол «тоқтаусыз» жалғасуда.

Украинаның сыртқы істер комитетінің төрағасы Олександр Мережко Трамптың Зеленскийді қызметтен кетуге мәжбүрлеу талабы оны соңғы жемқорлық жанжалдарынан кейін «парадоксалды түрде» ел ішінде күшейткенін айтты. «Путиннің жоспары — Зеленскийді басын кесіп алып тастау және оны соғыс уақытының көшбасшысы ретінде жою. Трамп Путиннің жағында», — деді Мережко.

Ол қосты: «Менің қорқатыным, бұл жағдайдың артында Трамптың дүниетанымы тұр. Ол Путинмен бизнес істегісі келеді. Ол үшін Украина — жойылуы тиіс кедергі. Трамп та, Путин де бізді капитуляцияға мәжбүрлегісі келеді».

1939 жылғы Нацистік Германия мен КСРО арасындағы атышулы келісімге сілтеме жасай отырып, Мережко: «Біз жаңа Молотов-Риббентроп пактісіне және күштілер мен ықпал ету аймақтары әлеміне қарай жылжып келеміз», — деді.

Мережко Украина АҚШ-тың қалауына қарсы жау мұнай зауыттарын жоюды жалғастыратынын айтты, өйткені олар Ресейдің соғыс машинасын қаржыландырады. Ол сондай-ақ АҚШ-тың Киевпен барлау ақпаратын бөлісуді тоқтатуы — Трамп әкімшілігі қорқытқан — Украинаның әуе қорғаныс жүйелерін «соқыр» ететінін мойындады. «Бұл Путиннің геноцидіне қатысу актісі болар еді. Бұл одан да көп қаза тапқан бейбіт тұрғындар мен өлген балалар деген сөз», — деді ол.