АҚШ-тың Қытайдағы елшісі Дэвид Пердью жексенбі күні Дональд Трамп өткен аптада Қытай көшбасшысы Си Цзиньпинді қабылдаған кезде оған АҚШ қаруын сатуды ұсынғанын мәлімдеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Пердью Fox News телеарнасына берген сұхбатында былай деді: «Президент Трамп әлемнің түкпір-түкпіріне қару сатамыз деп айта береді. Ол бір сәтте президент Сиден: “Біраз сатып алғыңыз келе ме?” — деп сұрады».
Бұл ерекше мәлімдеме АҚШ-тың Тайвань саясаты туралы сұхбат барысында айтылды. Тайвань бірнеше ай бойы Трамптың 14 миллиард долларлық жаңа қару-жарақ сату пакетін мақұлдауын күтіп отыр. Өткен жылдың желтоқсанында рекордтық көпмиллиардтық келісім жарияланған болатын.
Трамптың Тайваньды қорғауға деген берілгендігі бұған дейін де күмән тудырған. Мамыр айында Бейжіңде Симен кездесуінде Трамп 14 миллиард долларлық Тайвань қару-жарақ пакетін кідіртіп отырғанын айтып, оны Қытаймен қарым-қатынаста «өте жақсы келіссөз фишкасы» деп сипаттаған.
Вашингтон ұзақ уақыт бойы шабуыл болған жағдайда Тайваньды қорғай ма, жоқ па деген мәселеде стратегиялық тұрғыдан екіұшты ұстанымды ұстанып келеді. Алайда ондаған жылдық Тайваньмен қарым-қатынас туралы заңға сәйкес, ол Тайбэйге өзін қорғау үшін жеткілікті әскери жабдықпен қамтамасыз етуге міндетті.
Бейжің Вашингтонның аралдағы демократияға қару сатуына «қатаң қарсы» екенін бірнеше рет мәлімдеді. Қытай Тайваньды өзінің бөлініп кеткен провинциясы деп санайды, алайда оны ешқашан басқармаған және оны күшпен алудан бас тартпаған. Өткен аптадағы Вашингтондағы кездесуде Си Трампты «Тайвань тәуелсіздігіне» қарсы болуға шақырды, бұл туралы Қытайдың ресми ақпарат агенттігі Синьхуа хабарлады.
Пердьюдің сұхбатынан кейін Ақ үй New York Times газетіне АҚШ-тың Қытайға қару сату жоспары жоқ екенін айтты. Ал Мемлекеттік департамент: «АҚШ заңнамасы Қытайға қару сатуға тыйым салады және Қытайға қару сату туралы ешқандай ұсыныс немесе жоспар жоқ», — деді.
Сұхбатқа дейін Тайваньның сыртқы істер министрінің орынбасары Чэнь Мин-чи Қытайдың тудыратын ауыр әскери қауіпі туралы айтқан болатын.
«Тайвань Тайвань бұғазында ауыр жағдайға тап болып отыр. Қытай экономикасы құлдырап жатса да, әскери әлеуетін құруға көбірек ресурс салуды жалғастыруда. Осы жағдайда АҚШ біздің қорғаныс қажеттіліктерімізді жақсы түсінеді», — деді ол Тайбэйдегі журналистерге.
Трамп өткен аптадағы саммиттен кейін сату туралы айтқан жоқ, сенбі күні ғана Си оның Тайвань мәселесіндегі ұстанымын түсінетінін айтты.
Пердьюдің өзі жұма күні CNBC телеарнасына Трамптың Тайвань саясатында, соның ішінде қару сату мәселесінде ешқандай өзгеріс болмағанын айтқан.