АҚШ президенті Дональд Трамп қарашадағы аралық сайлауда республикашылдар Конгрестің екі палатасын да жеңсе, әрбір ересек америкалыққа 5000 доллар (3700 фунт) төлем ұсынатынын мәлімдеді. Бұл жоспар триллион доллардан астам қаражатты қажет етеді. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.

Бұл даулы ұсыныс партияның президенттік мерзім ортасында өткен тұңғыш конвенциясында жасалды.

Ол жоспардың қалай жұмыс істейтінін немесе ақша қайдан келетінін нақтыламады — тек ақша АҚШ-та жұмсалуы керек екенін айтты.

Демократтар оны бірден «бос уәде» деп атады, ал басқалары мұндай уәденің заңдылығына күмәнданды.

АҚШ-та 270 миллионға жуық ересек адам бар, яғни 5000 доллар төлем АҚШ үкіметіне шамамен 1,3 триллион долларға түседі.

Оның жоспарының мүмкіндігі туралы сұрақтар қойыла бастады — әсіресе АҚШ-та бағалардың өсуіне байланысты, бұл ішінара АҚШ пен Израильдің ақпанда Иранмен бастаған соғысының салдарынан туындады.

Иранның қарсы әрекеті Парсы шығанағындағы АҚШ базалары мен одақтастарына шабуылдарды қамтыды — бірақ ең бастысы, ол әлемдегі мұнай мен сұйытылған табиғи газдың шамамен бестен бір бөлігі өтетін Ормуз бұғазын негізінен жапты.

Бұғаздың бітелуі әлемдегі мұнай бағасының ауытқуына әкелді және Трамп өз партиясының соғысты тоқтату талабына тап болды.

Сәрсенбіде АҚШ президенті өз жақтастарына соғыс аралық сайлаудан кейін аяқталмайтынын және мұнай бағасы сонда ғана төмендейтінін ескертті.

Ол бұл пікірді Техастағы сөзінің алдында айтып, конвенцияда қайталады, онда қысқа мерзімді экономикалық қиындық Тегеранның ядролық қару жасауына жол бермеу үшін тұрарлық деп дәлелдеді.

Техастың Даллас қаласындағы республикалық конвенциядағы Трамптың ұзақ сөзі қақтығыстың өзегіне — американдықтардың өмір сүру деңгейіне әсеріне тоқталды және оның олардың сатып алу қабілетін арттыру туралы уәдесі залда қатты қошеметке ие болды.

«Егер республикашылдар Өкілдер палатасы мен АҚШ Сенатын жеңсе, екеуін де», — деді Трамп, — «мен Америка Құрама Штаттарының әрбір ересек азаматына 5000 доллар дивиденд беремін».

«Ақшаны жұмсау үшін Канадаға барғаныңызды қаламаймыз», — деді ол.

«Қытайға, Германияға барғаныңызды қаламаймыз. Ақшаны Америка Құрама Штаттарында жұмсауыңыз керек». Жұмсаудың қалай бақыланатыны белгісіз.

Бұл Трамптың мұндай төлемдерді уәде еткен алғашқы жағдайы емес — ол бұрын тарифтік кірістерден қаржыландырылатын 2000 долларлық чектерді ұсынған болатын.

Басқа американдық саясаткерлер де өткенде сайлау табысы үшін экономикалық сыйақы уәде еткен.

Мысалы, Джорджиядағы демократтар Covid-19 пандемиясының қызған шағында партиялары Сенатты бақылауға алса, 2000 доллар көмек төлемдерін уәде еткен.

АҚШ-та шығыстарды Конгресс бекітеді, ал Далластағы сөзінде президент «Трамп дивидендтері» деп атаған төлемдер үшін осындай мақұлдауды сұрауды жоспарлап отырғанын айтпады.

Алайда, АҚШ қазынасына жалпы шығыннан басқа, АҚШ президентінің соңғы ұсынысы заңды сұрақтар туғызуы мүмкін.

Федералдық заңдар дауыс беруге әсер етуге бағытталған төлемдерге тыйым салады.

Алайда, кейбір сарапшылар Трамптың уәдесі заңды болып табылатын салықты қысқарту уәдесі ретінде қаралуы мүмкін дейді.

New York Times газетіне сөйлескен сайлау заңы сарапшысы Трамптың уәдесі АҚШ Конституциясының Бірінші түзетуімен кепілдендірілген сөз бостандығын қорғаумен де қамтылатынын айтты.