Дональд Трамп «қолжетімділік» сөзін саяси хабарлама ретінде келеке етіп, оны демократиялық саяси кеңесшілер оның президенттігін сынау үшін ойлап тапқан термин деп сипаттады. Алайда президент қолжетімділік ұғымын жоққа шығарғанымен, сәрсенбідегі Уилер орта мектебіндегі митингінде экономикалық саясатының пайдасын көп айтты. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
«Сондықтан мен сіздерге мынаны еске салғым келеді: егер сіз аздап көбірек төлеп жатсаңыз – қазір көп нәрсе төмендеді, біз оны өте тез төмендетіп жатырмыз», – деді Трамп Атланта маңындағы Мариетта қаласында, жоғары бағаларды Байден әкімшілігінің салдары деп атады.
Америкалықтар Трамптың экономиканы басқаруына көңілі толмайды: Washington Post-Ipsos сауалнамасы бойынша сайлаушылардың 33% ғана мақұлдайды. Бұл оның партиясының қарашадағы аралық сайлауда Конгресті бақылауды сақтап қалу мүмкіндігіне кері әсер етуі мүмкін.
Президент Джорджияға – губернатор мен Сенат сайлауы өтіп жатқан саяси бөлінген штатқа – жаңадан қаржыландырылған «Трамп шоттарын» насихаттау үшін келді. Бұл шоттар 2028 жылға дейін туылған әр балаға федералды үкіметтен 1000 доллар салып, салықсыз инвестициялық қор құрады.
Президент алдында сөйлеген қазынашылық хатшысы Скотт Бессент бұл шоттарды «социализм үстінен капитализмнің жеңісі» деп атап, Нью-Йорк мэрі Зохран Мамданиге тіл тигізді.
«Бүгін біздің кампустар мен сынып бөлмелерімізге қараңыз – әрине, Уилердегілерден басқа – студенттерімізге үкімет барлық мәселені шеше алады, әр долларды қайта бөледі және өз үкімін біздікінің орнына қояды деген алдамшы өтірік сатылып жатыр», – деді Бессент.
«Нью-Йоркте қазіргі мэр билікке өткеннің сәтсіз идеяларын болашақтың моральдық ісі ретінде қайта орап, көтерілді. Бірақ Джорджияда сіздер білесіздер: оның жас келбетінің астында саясаттағы ең көне импульс – билікті шоғырландыру және оны мейірімділік деп атау жатыр».
Бірнеше республикалық үміткер Трампқа Мариеттада қосылды, онда президент АҚШ сенаторы Джон Оссоффты (демократ, қайта сайлануға үміткер) қайтыс болған актер Пол Рубенс ойнаған Пи-Ви Герман кейіпкеріне теңеді. Сауалнамалар Оссоффтың республикалық үміткер, АҚШ өкілдер палатасының мүшесі Майк Коллинзден озып келе жатқанын көрсетеді. Коллинз Иран соғысын және Ақ үйдің басқа басымдықтарын қаржыландыруға арналған бюджет заң жобасын қабылдауға көмектесу үшін Вашингтонда болды.
Джорджияның республикалық губернаторлыққа үміткері Рик Джексон сайланса, штат заң шығарушы органынан балалардың Трамп шоттарына федералды 1000 доллар үлесіне сәйкес келетін соманы бөлуді сұрауға уәде берді. Егер олар мұны істемесе, Джексон бұл соманы өзі төлейтінін айтты.
Джексон – Jackson Healthcare медициналық кадр компаниясының негізін қалаушы. Оның жеке байлығы 3 миллиард доллардан асады деп бағаланады.
2024 жылы Джорджия штатында 126 000-нан астам тірі туу тіркелді, бұл Трамп шоттарына жыл сайын 126 миллион доллар үлес қосуға тең. Джорджия 2026 қаржы жылын банкте шамамен 15 миллиард доллар бюджеттік жастықпен, оның 9 миллиарды шектеусіз қаражатпен бастады. Бұл профицит пандемия қысымына реакция ретінде 2021 жылы басталған консервативті бюджеттеудің нәтижесі.
Бұл ақша қарқынды саяси мәселеге айналды: республикалықтар мүлік салығын төмендету жолдарын іздесе, демократтар денсаулық сақтау мен бала күтіміне кеңірек инвестиция салуды талап етеді.
Ата-аналар, достар және жұмыс берушілер Трамп шоттарына жылына 5000 долларға дейін сала алады. Бұл шоттарды балалар 18 жасқа толғанша ата-аналар мен қамқоршылар басқарады, содан кейін шот иесі бақылауды алып, жинақталған қаражатты колледжге төлеуге, үй сатып алуға немесе бизнес бастауға жұмсай алады. Федералды жауапты бюджет комитетінің мәліметінше, 1000 долларлық үлестер үкіметке 2028 жылға дейін 17 миллиард долларға түседі.
«Онжылдықтар бойы Вашингтон саясаткерлері балаларымызға қарыздан басқа ештеңе бермеді», – деді Трамп. «Бірақ Трамп шоттары арқылы біз әрбір жас америкалықтың өмірде жақсы бастама алып, американдық арманға лайықты мүмкіндік алуын қамтамасыз етіп жатырмыз. Барлығы осыған ұмтылады».
Трамп бірінші мерзімінде ұлттық қарызды инфляцияны ескергенде шамамен 8 триллион долларға арттырды, бұл кез келген басқа президенттен көп және Барак Обаманың екі мерзіміндегі үкімет жинаған қарызға жуық. Трамптың екінші мерзіміндегі шығындар бірінші мерзімдегі қарқынмен жүріп жатыр, әзірге 3 миллиард доллар қосылды.
Инфляция қазір 3% шамасында, өткен айда 0,4% төмендеді, бұл негізінен Иран соғысындағы қысқа мерзімді бітімнен кейін бензин мен мұнай бағасының 10% дерлік төмендеуіне байланысты. Негізгі инфляция бес жыл ішінде алғаш рет өзгеріссіз қалды.
Бірақ АҚШ-та бензин бағасы қайтадан галлонына 4 доллардан асты, бұл AAA деректері бойынша Иранмен қақтығыстардың қайта жандануы мен әлемдік мұнай-газ жүктері үшін маңызды су жолы – Ормуз бұғазындағы даудан кейін мұнай бағасының көтерілуінің тікелей нәтижесі.
Трамп Ирандағы қақтығыста қаза тапқан америкалық әскери қызметшілердің мәйіттерін қарсы алу рәсіміне Делавэр штатындағы Доувер әуе базасынан келгенін айтты. Гавайи штатының Эва-Бич қаласынан шыққан 25 жастағы бірінші лейтенант Тайлер Джеймс Фиганның отбасы президентпен бірге Air Force One ұшағында Джорджияға ұшып, Мариеттадағы шараға қатысты, деді Трамп.
Трамп өз саясаты АҚШ экономикасына 19,2 триллион доллар инвестиция тартуға уәде берді деп мәлімдеуді жалғастырды.
