АҚШ президенті Дональд Трамп пайыздық мөлшерлемелерді төмендету үшін өз күресін жоғалтып жатыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы Associated Press басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Президент жоғары мөлшерлемелерді АҚШ экономикасының көлемі мен күшіне қарсы кемсітушілік ретінде қарастырып, Америка әлемдегі ең арзан қарыз алу құнына лайықты деп санайды. Трамп айлар бойы Федералдық резервтік жүйені (ФРЖ) базалық мөлшерлемелерді күрт төмендетуге жария түрде қысым жасап, бұл экономикалық өсу үшін «Зымыран отыны!» болады және тұрғын үйді қолжетімді етеді деп мәлімдеді.
Алайда ақпан айының соңында Иран соғысы басталғаннан бері қарыз алу қымбаттады, бұл отбасылардың ипотека немесе автокөлік несиелерін алу мүмкіндігін азайтты. Үкімет те қысымда: осы қаржы жылында ұлттық қарызға қызмет көрсетуге 827 миллиард доллар жұмсалды, бұл ұлттық қорғанысқа жұмсалған қаражаттан көп.
Мәселенің ауқымы осы аптада Трамп таңдаған ФРЖ-нің жаңа төрағасы Кевин Уорш өзінің екінші баспасөз мәслихатында инфляция жоғары деңгейде жалғасып жатқанын айтып, бірақ мәселені қалай шешуге болатыны туралы нақты нұсқау бермеген кезде айқын болды.
30 жылдық АҚШ қазынашылық облигациялары бойынша мөлшерлемелер соңғы екі онжылдықтағы ең жоғары деңгейге жетті, бұл Трамптың сайлаушыларға берген уәделеріне қайшы келеді. 10 жылдық қазынашылық нота бойынша пайыздық мөлшерлеме жұма күні 4,7%-дан асып, президенттің Ақ үйге қайта оралған кездегі деңгейден асып түсті.
Дегенмен Трамп пайыздық мөлшерлемелердің өсуін негізінен елемей, экономиканы гүлденіп тұрғандай сипаттап жүр, тіпті үкімет соңғы үш айдағы жылдық өсу қарқыны небәрі 1,5% болғанын хабарлағанына қарамастан.
«Бізде бұрын-соңды болмаған ең табысты орта бар», — деді Трамп жұма күні өз кабинетіне. «Біздің елге инвестициялар тұрғысынан мұндай ештеңе болған емес».
Трамп та, оның қазынашылық хатшысы Скотт Бессент те отырыстың ашық бөлігінде пайыздық мөлшерлемелерді талқылаған жоқ. Бірақ Ақ үй өкілі Куш Десай Иран соғысының аяқталуы энергия шығындарын төмендетіп, ФРЖ-ге мөлшерлемелерді төмендетуге мүмкіндік беретінін айтты. «Президент Трамп Иранмен сәтті шешімге қол жеткізгенде, мұнай бағасы — демек жалпы инфляция — қайтадан күрт төмендейді, бұл Федералдық резервтік жүйенің қосымша пайыздық мөлшерлемелерді төмендетуіне жол ашады», — деді Десай.
Қарыз алу құнының өсуі қараша айындағы сайлау алдында республикашылар үшін қиындық туғызып отыр, өйткені Трамптың өз саясаты бұл өсімге ықпал етті. Оның өткен жылы бастаған тарифтері мөлшерлемелердің тез өсуіне себеп болды, сондықтан ол оларды қайта қарастырды. Трамп жасанды интеллект үшін деректер орталықтарының құрылысын қолдады, бірақ бұл жобаларды қаржыландыратын облигациялар пайыздық мөлшерлемелердің өсуіне ықпал еткен сияқты. Ал Иран соғысы мұнай бағасының өсуіне әкелді.
Республикашылар сайлаушыларға қолжетімділік бойынша нақты прогресті көрсетуге үміттенген еді. Трамп жұмыссыздықтың төмен деңгейі мен тұрақты тұтыну шығындарын экономиканың тұрақтылығының дәлелі ретінде көрсете алады, бірақ бұл дәлелдердің жұртшылыққа жеткені туралы аз белгілер бар.
Трамптың экономикалық месседжінің қиындыққа тап болуының бір ықтимал себебі — сайлаушылардың табыстарының инфляциядан озып жатқанына көбірек мән беретіні, Джорджтаун университетінің Хуан Фелипе Риано және Калифорния университетінің (Беркли) Франческо Требби зерттеулеріне сәйкес.
Трамп пен республикашылар 2024 жылғы сайлауда пайыздық мөлшерлемелерді төмендетуді ғана емес, сонымен қатар олардың саясаты жүзеге асса, бағалар тікелей төмендеуі мүмкін екенін айтқан болатын. Бірақ соңғы 12 айда инфляция сағаттық жалақы өсімімен дерлік қатар жүрді — және бұл мәселенің ауқымын толық көрсетпейді.