Дональд Трамптың соңғы атқарушы бұйрығы Ұлттық денсаулық институттарының (NIH) гранттық қаржыландыруын бекітетін кеңес құруы мүмкін. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы The Guardian басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Бұл — Трамп әкімшілігінің президенттің күн тәртібіне сәйкес келмейтін тақырыптарды цензуралауға жасаған тағы бір әрекеті. Атқарушы бұйрық Washington Post және Politico сияқты басылымдарда жарияланды. Ол жұма күні өткен жиналыста талқыланды, онда әкімшіліктің жоғары лауазымды шенеуніктері NIH-ті Трамптың саяси басымдықтарына қайшы келетін «ояу» бастамаларды қаржыландырды деп айыптады.
Ақ үйдің басқару және бюджет басқармасының (OMB) директоры Рассел Воут және әкімшіліктің басқа да шенеуніктері Трамптың мақсаттарына сәйкес келмейтін биомедициналық зерттеулерге берілетін гранттарға вето қоя алатын сыртқы комитет құруды ұсынды. Бұл туралы Washington Post-қа сөйлескен бірнеше адам хабарлады.
Politico-ның мәліметінше, кеңес құрамында Воут пен NIH директоры Джей Бхаттачарья болады және ол гранттарды беру туралы бірауыздан шешім қабылдауға міндетті болады. OMB — президенттің саясатын атқарушы билікте жүзеге асыратын Ақ үй агенттігі.
Президенттің идеологиялық күн тәртібіне негізделген гранттарды беру үшін сыртқы комиссия құру агенттіктің ғылыми құндылыққа негізделген ұсыныстарды бағалаудың дәстүрлі процесінен ауытқиды. Бхаттачарья федералдық зерттеу шығындарының қысқаруына қарсылық білдіріп, жұма күні NIH-тің грант беру процесін қорғады, ал Воут федералдық шығындарды қайта құруға ниет білдірді.
Бұл қадам NIH-ке қатысты топтық талап арызбен қатар келеді. Әлемдегі ең үлкен биомедициналық зерттеулерді қаржыландырушы NIH-ке зерттеушілер Трамп әкімшілігі президенттің идеологиялық күн тәртібіне қарсы көзқарастарды цензуралау үшін ғылыми гранттарды кедергі жасап, тоқтатып жатқанын айыптап, топтық талап арыз берді. Зерттеушілер әкімшілікті Бірінші түзетуді бұзды деп айыптайды.
«Бірінші түзету рұқсат етпейтін нәрсе — үкіметтің қаржыландыру күшін биомедициналық зерттеу қауымдастығындағы ұнамсыз көзқарастарды нысанаға алу немесе үнсіз қалдыру үшін пайдалануы», — делінген талап арызда.
Трамп екінші мерзімге келгелі денсаулық, тағамтану, қоршаған орта және апаттардан құтқаруға қатысты миллиардтаған доллар федералдық гранттар қысқартылды немесе тоқтатылды. «Теңдік», «нәсілшіл», «гендер», «климаттың өзгеруі» және басқа да кілт сөздері бар зерттеулер әкімшілік тарапынан ғылыми зерттеулерді қаржыландыруға кедергі келтіру үшін белгіленді.
NIH-ті басқаратын Денсаулық сақтау және адам қызметтері департаменті мен Ақ үй түсініктеме сұрауға дереу жауап бермеді.