Оңтүстік Кореяның АҚШ-пен жыл сайынғы әскери жаттығулары жұма күні күтпеген жерден аяқталады. Ulchi Freedom Shield жаттығуына 18 000 оңтүстіккореялық әскер мен 11 одақтас ел қатысады, бірақ ол жоспарланған бағдарламаның жартысы ғана аяқталғанда тоқтатылады. Бұл АҚШ президенті Дональд Трамптың Пентагонға жаттығуларды «айтарлықтай қысқартуды» бұйырғанын жариялағанынан бірнеше күн өткен соң болып отыр. Бұл туралы Qazaqyia.kz порталы BBC News басылымына сілтеме жасап хабарлайды.
Трамп бұл жаттығуды Солтүстік Кореяға қатысты «орынсыз және дұшпандық» және АҚШ үшін қымбат деп атады. Бұл шешім одақтастарды таң қалдырды. Сеулдің сыртқы істер министрі Чо Хён бұл шешімді өзара келісім деп сипаттауға тырысты, бірақ шенеуніктердің Трамптың жаттығуларды қысқарту ниеті туралы алдын ала білмегенін мойындады.
Бұл қадам Тайвань мен Жапонияны да алаңдатуы мүмкін, өйткені олар ұзақ уақыт бойы аймақтағы АҚШ қауіпсіздік кепілдіктеріне сүйеніп келеді. Трамп, сондай-ақ Сеулдің Иранға қарсы әрекеттерге қатысудан бас тартқанын сынға алды және биыл Ким Чен Ынмен кездесуді күтетінін айтты.
Оңтүстік Корея ұзақ уақыт бойы Трамптың Киммен байланысын дипломатияны сақтау құралы ретінде қолдағанымен, ол бұл байланыстың ақша мен Ирандағы әскери көмек талаптарымен бірге келгенін қаламас еді. Сеул жыл сайынғы жаттығуларды одақтың негізі және АҚШ-тың Пхеньянға қарсы қорғау міндеттемесінің дәлелі деп санайды.
Atlantic Council-дің аға ғылыми қызметкері Джо Би-юннің айтуынша, Оңтүстік Корея дәстүрлі түрде жаттығуларды қысқартуға немесе тоқтатуға дайын болғанымен, Трамптың әскерлерін мерзімінен бұрын шығару туралы біржақты және күтпеген шешімі Оңтүстік Кореяның АҚШ-қа деген сенімін шайқалтты. Трамптың одан әрі әрекет етіп, Оңтүстік Кореяда орналасқан 27 000 американдық әскерді қысқартуы немесе тіпті Солтүстік Кореяны ядролық қарусыздандыру саясатынан бас тартуы мүмкін деген қауіп бар.
Екі Корея техникалық тұрғыдан әлі де соғыс жағдайында, өйткені олар Корей соғысынан кейін бітімгершілік келісімге қол қоймаған. Солтүстік Кореяның идеологиясында Оңтүстікпен қайта бірігу әрқашан маңызды болған, бірақ Ким 2024 жылы бұл идеядан бас тартты. Осыған қарамастан, Оңтүстікке қауіп төнуді тоқтатқан жоқ. Әскери жаттығулардан бірнеше күн бұрын Солтүстік Корея Жапонияға баллистикалық зымырандар ұшырды және елге қауіп төнсе, ядролық қаруды қолдануға құқығы бар екенін ескертті. Бейсенбіде тағы да зымырандар ұшырылды.
Оңтүстік Корея үшін үлкен алаңдаушылық - Трамп әкімшілігінің қауіпсіздік пен сауда мәселелерін бөліп қарамауы. Трамп Оңтүстік Кореяның Ирандағы соғысқа қосылудан бас тартқанына наразы, сонымен қатар оны сауда серіктесі ретінде де сынға алады. Оның әкімшілігі елдің АҚШ әскерлерін орналастыруға жұмсайтын жылдық $1 млрд (£734 млн) шығыны жеткіліксіз деп шағымданды, $350 млрд инвестициялау міндеттемесін орындауда баяу екенін және елде жұмыс істейтін американдық компанияларға қатысты кемсітушілік бар екенін айтты.
Сауда даулары қазір ұлттық қауіпсіздік мәселелеріне айналғандықтан, кейбір сарапшылар Оңтүстік Кореяны АҚШ-қа тәуелділікті азайтуға шақырады. Sejong институтының вице-президенті Чон Сон-чан Оңтүстік Кореяның өз ядролық қаруын жасауын жақтайды. Ол Сеул АҚШ-пен одақтастықты сақтауы керек, бірақ «өз ядролық қорғанысын алу үшін қадамдар жасауы керек» дейді. Қоғамның көпшілігі ядролық Оңтүстік Кореяны қолдағанымен, үкімет бомба алу қажет емес және тіпті одақтар желісіне зиянды деп санайды. АҚШ Азиядан одан әрі шегінсе, бұл көзқарас өзгеруі мүмкін.
Сонымен қатар, Оңтүстік Корея Трамптың жаттығуларды мерзімінен бұрын тоқтату шешімінен пайда табуға тырысуда. Солтүстікпен қарым-қатынасты жақсартуға ұмтылған президент Ли Чжэ Мён Трампты X әлеуметтік желісіндегі жазбасында мақтады: «Мен сіздің [әлеуметтік желідегі жазбаңыз] бейбітшілікке жету үшін терең ойлануыңыздың нәтижесі болған батыл шешім деп санаймын», - деп жазды ол. Ли елдің қорғаныс шығындарын арттыруға уәде берді және Трамптың ел өз қауіпсіздігіне жауапты болуы керек деген көзқарасымен «толық келісетінін» айтты.
Трамптың бірінші мерзімінен бері Сеул оның дипломатияға деген құбылмалы көзқарасын тәуекел де, мүмкіндік те деп көрді. Жағымпаздық пен соқыр оптимизмнің арқасында Сеул 2018 жылы отырған АҚШ президенті мен Ким Чен Ынның алғашқы кездесуін ұйымдастыра алды. Алайда кездесуден кейін бірден Трамп Оңтүстік Кореямен бірлескен әскери жаттығуларды тоқтататынын жариялады. Ол 2019 жылы екінші кездесуден Ким өзінің барлық ядролық нысандарынан бас тартудан бас тартқанда, ешқандай келісімсіз кетіп қалды. Сол жылы Пханмунджомдағы қысқа телекөсірілім кездесуден басқа, екі көшбасшы ешқандай маңызды келіссөздер жүргізген жоқ.
Дәл Сеул осы саммиттерден кейін Пхеньянның ашуына ұшырады. Солтүстік Корея Оңтүстіктің өз аумағындағы байланыс кеңсесін қиратты, кейін олармен барлық байланыстан бас тартты. Ол Оңтүстік Корея фильмдері мен телешоуларын таратуды өлім жазасымен жазалайтын жаңа заң енгізді және конституциясына ядролық қаруды қолдану құқығын бекітті.
Трамп Киммен «тамаша қарым-қатынасы» бар екенін айтып, сәрсенбіде тілшілерге: «Ол маған ұнайды», - деді. Бірақ Кимнің ықпалды әпкесі Ким Ё Чжон ағасының Трамппен жақында байланысқаны туралы ештеңе білмейтінін айтып, бұл «біздің сыртқы саясатымызда мен білмейтін жалғыз нәрсе болуы керек» деді.